Welcome Guest! To enable all features please Login or Register.

Notification

Icon
Error

73 Pages«<70717273>
Options
View
Go to last post Go to first unread
Hoàng Thy Mai Thảo  
#1421 Posted : Saturday, September 19, 2020 7:07:57 AM(UTC)
Hoàng Thy Mai Thảo

Rank: Advanced Member

Groups: Registered
Joined: 3/26/2011(UTC)
Posts: 16,515

Thanks: 6918 times
Was thanked: 2764 time(s) in 1954 post(s)

TẠP CHÍ ÂM NHẠC

Màu đen kiêu hãnh trong ca khúc Say It Loud, I’m Black and I’m Proud

Thanh Hà - RFI - 19/09/2020
Dư âm vẫn còn sau cái chết của George Floyd, một người Mỹ da đen ở Minneapolis từ cuối tháng 5/2020. Trên các sân vận động hay đường phố tại Hoa Kỳ và nhiều nơi trên thế giới, hầu như mỗi ngày vẫn vang lên khẩu hiệu chống kỳ thị màu da. Hơn 50 năm trước phong trào Black Lives Matter, nhạc sĩ da đen James Brown từng hô vang niềm tự hào của người Mỹ gốc Phi làm nên lịch sử Hoa Kỳ với Say It Loud, I’m Black and I’m Proud.

Trên sân khấu nhà hát thành phố Dallas, bang Texas ngày 26/08/1968, chót vót trên đỉnh cao danh vọng, nhạc sĩ kiêm ca sĩ James Brown lần đầu tiên thể hiện ca khúc ông vừa hoàn tất trước đó hai tuần trong một phòng thu ở thành phố thiên thần, Los Angeles- California. Để ghi âm tác phẩm được mệnh danh là « bản tuyên ngôn không chính thức của người Mỹ da đen » này, một đêm thanh vắng, Brown xuất thần đòi cho bằng được một dàn đồng ca thiếu nhi để hét thật to niềm tự hào của những người Da Đen - I’m Black and I’m Proud.

Biến uất hận thành khúc hoan ca

Với khoảng 30 giọng ca còn non trẻ mà ông bầu của James Brown đã vội vã tập hợp được cho kịp buổi thu âm, tác giả đã chủ ý biến uất hận của những người nô lệ đem mồ hôi và nước mắt làm giàu cho những kẻ khác thành một khúc hoan ca, thành một khẩu hiệu đấu tranh, tiếp bước trên con đường từng được mục sư Martin Luther King khai mở :

« Chúng ta sẽ không ngừng đấu tranh cho đến khi giành được những gì thuộc về ta ».

Đó là một nước Mỹ mà tất cả phải có cơ hội thăng tiến như nhau. Brown lập lại phần nào yêu sách đã đi vào huyền thoại qua diễn văn của nhà đấu tranh Martin Luther King, I Have a Dream đọc trước đài tưởng niệm Lincoln tại thủ đô Washington ngày 28/08/1963 : « Nước Mỹ chưa thể bình yên cho tới khi nào người da đen giành được quyền công dân (…) công lý tỏa sáng »

1968 : Hoa Kỳ đỏ lửa

1968 Hoa Kỳ đang đỏ lửa sau vụ mục sư Martin Luther Kinh bị ám sát ngày 04/04/1968 tại Memphis. Hai tháng sau đến lượt cựu bộ trưởng Tư Pháp, thượng nghị sĩ Robert Kennedy, một tiếng nói bảo vệ người da đen khác của nước Mỹ, bị sát hại Los Angeles khi ông vừa đắc cử trong cuộc bầu cử sơ bộ California, đại diện cho đảng Dân Chủ ra tranh cử tổng thống. Nước Mỹ sa lầy trong chiến tranh Việt Nam, mà trên các mặt trận ở một phương trời rất xa, đang có biết bao nhiêu người lĩnh Mỹ da đen đang đương đầu với tử thần.

Nước Mỹ những năm 1960 là thời điểm « Những người da đen vẫn tiều tụy lang thang nơi góc phố tối tăm, là kẻ lưu vong trên ngay mảnh đất quê hương mình » (Martin Luther King -I have a Dream).

Hình ảnh những xung đột về chủng tộc hàng ngày tràn ngập màn hình vô tuyến. Nhạc sĩ jazz thổi kèn trompette da đen, Miles Davis, đứng hút thuốc trước nhà hát mà hằng đêm ông vẫn là ngôi sao sáng trên sân khấu, đã bị một viên cảnh sát da trắng đánh vỡ đầu. Vẫn còn lại tới ngày nay bức ảnh đen trắng, Miles Davis bị thương ở đầu, máu loang trên áo, tay thì bị còng ngay trước cửa nhà hát Birdland Jazz Emporium trên Broadway, New York. Viên cảnh sát hành hung Miles Davis hôm ấy chắc chắn không thể ngờ rằng ông đáng đứng trước một một tượng đài của âm nhạc, người đã bắc cầu đưa những Ravel hay Debussy của Pháp vượt Đại Tây Dương, để tim đến với chiếc nôi của dòng nhạc jazz Hoa Kỳ.

Nghệ sĩ dương cầm Don Shirley cũng không may mắn hơn Miles Davis là bao. Dù tài hoa đến mấy, trong các vòng lưu diễn tại các bang miền nam nước Mỹ, nơi nạn kỳ thị người da đen còn rất mạnh, ông không được đối xử bằng 1 phần 10 so với chính người tài xế da trắng của mình.

Don Shirley chỉ đủ tiêu chuẩn để ngủ qua đêm trong những khách sạn tồi tàn dành cho người da đen. Còn tài xế của ông thì được ngả lưng trong những khách sạn tư cách hơn nhiều, những nơi xứng đáng để những người Mỹ da trắng dừng chân.

Funk, một khu vườn âm nhạc mới

Trong bầu không khí ngột ngạt đó nhạc phẩm Say It Loud, I’m Black and I’m Proud của James Brown đã mở ra một khung trời mới : đây không là khúc ca ai oán nói lên nỗi nhục nhằn, cảnh lầm than của những người nô lệ gia đen, như những sáng tác dựa trên nền của dòng Blues trước đây. Tác phẩm James Brown trình làng năm 1968 có thể được ví như một đóa hoa rực rỡ trong ngày lễ hội vui tươi với những nhạc cụ như một dàn đồng cộng hướng với đàn ghi-ta bass .

Quan trọng hơn nữa là trong ca khúc này nhạc sĩ người Mỹ đã cùng với tay trống Clyde Stubblefield mở ra một khu vườn mới trong thế giới nghệ thuật âm nhạc : đó là khu vườn của dòng nhạc Funk. Funk kết hợp nhiều thể loại từ Soul đến Jazz hay Rhythm&Blues mà ở đó James Brown đã là một bậc thầy. Chẳng vậy mà ông có biệt hiệu là the Godfather of Soul ? Ở đây Brown đã kết hợp thêm sự tìm tòi của tay trống Clyde Stubblefield để nhịp điệu thêm dồn dập vào lôi cuốn.

Tác phẩm để đời: Niềm kiêu hãnh là người Da Đen

James Brown đã đến với âm nhạc rất tình cờ. Tuổi thơ cơ cực Brown từng làm đủ mọi thứ nghề để kiếm sống : Lúc thì là kẻ đánh giầy, khi hát dạo trên đường phố trước khi tìm được một chỗ đứng trong dàn đồng ca ở nhà thờ.

Trên sân khấu cũng như ngoài đời, Brown lao vào cuộc sống như một võ sĩ quyền anh. Trong thế giới nghệ thuật, nhạc sĩ đa tài này đã ghi từng bàn thắng bằng rất nhiều mồ hôi và nước mắt.

Là một nhà soạn nhạc có giọng ca thiên phú, Brown còn là một vũ công ngoại hạng, là một nghệ sĩ xuất chúng làm chủ luôn cả nghệ thuật sân khấu với những bộ y phục hóa trang để đời trong mỗi đêm diễn. Mỗi buổi thu âm, mỗi ca khúc hay mỗi đêm trình diễn, không một chi tiết nào nằm ngoài tầm kiểm soát của tác giả.

Say It Loud, I’m Black and I’m Proud là tác phẩm mang nặng màu sắc chính trị nhất trong suốt 60 năm sự nghiệp của James Brown. Ông qua đời năm 2006 sau một cơn đau tim để lại Say It Loud, I’m Black and I’m Proud như một lời di chúc :

« Trong quá khứ người Mỹ da đen bị hành hạ và trải qua nhiều tủi nhục, đắng cay.

Đã đến lúc mọi người cùng nhau đứng lên, hô to niềm kiêu hãnh của màu da

Đã đến lúc đấu tranh đòi quyền bình đẳng

Đã đến lúc đôi tay cần lao của người da đen được quyền làm giàu cho chính họ

Đã đến lúc vùng lên, thà chấp nhận cái chết hiên ngang còn hơn mãi mãi phải quỳ gối … »

Năm 2004 tạp chí âm nhạc Mỹ Rolling Stone bình chọn Say It Loud, I’m Black and I’m Proud là một trong số 500 ca khúc độc đáo nhất mọi thời đại. Hơn 50 năm sau buổi trình diễn ban đầu ở Dallas, 14 năm sau ngày tác giả qua đời, niềm kiêu hãnh là người da đen của James Brown vẫn có tên trong danh sách uy tín đó.

Hoàng Thy Mai Thảo  
#1422 Posted : Sunday, September 20, 2020 2:39:04 AM(UTC)
Hoàng Thy Mai Thảo

Rank: Advanced Member

Groups: Registered
Joined: 3/26/2011(UTC)
Posts: 16,515

Thanks: 6918 times
Was thanked: 2764 time(s) in 1954 post(s)

Hào quang nhạc rock trong mắt Annie Leibovitz

Tuấn Thảo - RFI
Trong làng nhiếp ảnh, Annie Leibovitz nổi tiếng là người chuyên chụp các nhân vật nổi tiếng, kể cả các ngôi sao nhạc rock, thần tượng điện ảnh, hay chính trị gia trứ danh. Bộ sưu tập gồm hơn 8 ngàn bức ảnh chụp của Annie Leibovitz đã được nhà triệu phú Thụy Sĩ Maja Hoffmann mua lại cho trung tâm văn hóa Luma.

Cuộc triển lãm dành cho những năm tháng khởi nghiệp (The Early Years) của Annie Leibovitz diễn ra từ đây cho tới cuối tháng Chín năm 2017 tại thành phố Arles, miền nam nước Pháp. Được tổ chức song song với Liên hoan nhiếp ảnh quốc tế Rencontres d’Arles (chính thức khai mạc đầu tháng Bảy năm 2017), cuộc triển lãm tập hợp các bức ảnh từ năm 1968 đến năm 1983, thời mà Annie Leibovitz gọi là những ‘‘năm tháng thực tập’’, trao dồi kinh nghiệm đối với một nhiếp ảnh gia còn non tuổi đời.

Được đào tạo tại trường nghệ thuật San Francisco Art Institute, bà ban đầu chọn ngành hội họa trước khi chuyển qua nhiếp ảnh. Những tác phẩm đầu tiên là loạt ảnh phóng sự về phong trào phản chiến tại Mỹ, thực hiện cho tạp chí Rolling Stone, lúc ấy vẫn còn là một tờ báo mới ra đời chứ chưa có tầm vóc và uy tín như bây giờ. Phong cách của bà chịu nhiều ảnh hưởng của hai bậc đàn anh là Henri Cartier-Bresson và Robert Frank, nhờ vậy mà tạo nên những bức ảnh chân dung hiện thực, nắm bắt trong những khoảnh khắc đời thường.

Sau khi chụp chân dung của John Lennon và Mick Jagger, cũng như phản ánh đợt vận động tranh cử của tổng thống Nixon vào năm 1972, và đợt phóng phi thuyền Apollo 17, Annie Leibovitz được giao trách nhiệm theo dõi đợt lưu diễn khắp nước Mỹ của Mick Jagger với ban nhạc The Rolling Stones.

Sau thành công này, bà trở thành người thực hiện các ảnh bìa cho tạp chí Rolling Stone, khi trở thành trưởng ban nhiếp ảnh. Annie Leibovitz ngồi ghế này cho tới năm 1983 rồi sau đó về làm việc cho tờ báo nổi tiếng Vanity Fair.


Cuộc triển lãm tại thành phố Arles mang tên là The Early Years (Những năm tháng mới vào nghề) nhưng cũng có thể gọi là ‘‘Những năm tháng Rolling Stone’’. Điều đó có thể giải thích vì sao trong cuộc triển lãm nà có rất nhiều bức ảnh của các ngôi sao ca nhạc, từ các bức chân dung khá trần trụi của ông hoàng reggae Bob Marley cho tới thiên tài nhạc jazz Louis Armstrong, chụp ở tư gia trong những năm tháng cuối đời.

Bên cạnh đó còn có các bức ảnh của Mick Jagger đang tung hoành trên sân khấu như mãnh thú sổ chuồng, nhóm Beach Boys hay Bruce Spingteen đang trên đường lưu diễn, các danh ca như Joan Baez, Tina Turner, Marvin Gaye hay Leonard Cohen ở hậu trường trước giờ lên sân khấu. Bob Dylan, Patti Smith hay Elton John thì lại không thích chụp chân dung cho nên chuyên trổ tài ‘‘nấp mình trong ánh sáng’’, lộ diện mạo nhưng không hề lộ chân tướng.

Một trong những tấm hình quan trọng nhất là bức chụp đôi vợ chồng Yoko Ono và John Lennon. Yoko Ono xõa tóc nằm im với đôi mắt như đang mơ màng, trong khi John Lennon nằm trong tư thế ‘’thai nhi’’ ôm hôn người vợ. Bức ảnh này được thực hiện tại nhà riêng của hai vợ chồng John Lennon (ngày 8/12/1980), vài giờ trước khi John bị ám sát.

Có lẽ cũng vì thế mà tấm hình này đã trở nên cực kỳ nổi tiếng khi được đăng trên trang bìa tạp chí Rolling Stone. Nhưng đối với Annie Leibovitz, do hoàn cảnh bức ảnh này lại mang thêm một ý nghĩa khác, bức ảnh vinh danh tình yêu nhưng nó gợi lại cho bà nhiều kỷ niệm đau buồn, đến nỗi mỗi lần xem lại bà không cầm được nước mắt.


Hoàng Thy Mai Thảo  
#1423 Posted : Monday, September 21, 2020 1:18:07 AM(UTC)
Hoàng Thy Mai Thảo

Rank: Advanced Member

Groups: Registered
Joined: 3/26/2011(UTC)
Posts: 16,515

Thanks: 6918 times
Was thanked: 2764 time(s) in 1954 post(s)


Bí quyết sáng tác Sorry Seems To Be The Hardest Word

Tuấn Thảo - RFI
Bạn có biết đâu là điểm chung giữa thiên tài nhạc jazz Ray Charles, một bộ phim Mỹ với thần tượng điện ảnh Paul Newman và một ban nhạc boys band một thời đình đám tại Anh ? Mối tương quan giữa ba cái tên mà thoạt nhìn chẳng có liên hệ gì với nhau chính là tình khúc Sorry Seems To Be The Hardest Word, của hai tác giả Elton John và Bernie Taupin.

Năm nay đánh dấu 40 năm thành công của ca khúc này, và dĩ nhiên bài hát vẫn nằm trong chương trình biểu diễn cuối cùng của Elton John. Vào năm 70 tuổi, nam danh ca người Anh đã tuyên bố giải nghệ (hôm 25/01/2018) để dành thời gian cho gia đình. Vòng lưu diễn này mang tên "Farewell Yellow Brick Road" gồm tổng cộng 300 buổi sẽ lần lượt diễn ra tại nhiều quốc gia trên thế giới, kéo dài cho tới tận2021, cơ hội để cho Elton John ngỏ lời cảm ơn khán giả trên sân khấu, vì như ông nói, nhờ sự yêu mến của người nghe mà ông có được một sự nghiệp bền vững như vậy.

Được phát hành vào cuối năm 1976, bản nhạc Sorry Seems To Be The Hardest Word ngự trị trên thị trường Anh Mỹ (Top Ten) trong vòng 10 tuần lễ, đạt tới ngưỡng một triệu bản cuối tháng Giêng năm 1977, trước khi nhường ngôi lại cho hai hiện tượng lập kỷ lục thời bấy giờ là khúc đàn thần sầu Hotel California của nhóm Eagles (phát hành vào tháng 03/1977) và bản tình ca How Deep is Your Love của ban tam ca Bee Gees trích từ bộ phim Cơn sốt chiều thứ bảy (Saturday Night Fever phát hành vào tháng 09/1977).

Ngay vào thời điểm phát hành, bài hát của Elton John từng được chọn làm ca khúc chính của bộ phim Slap Shot (1977) của đạo diễn George Roy Hill với ngôi sao màn bạc Paul Newman trong vai chính. Sau này, bản nhạc được Mary J. Blige ghi âm lại làm nhạc nền cho bộ phim Nhật ký Tiểu thư Bridget Jones tập nhì. Trong số các bản ghi âm lại có các giọng ca lẫy lừng như Joe Cocker, phiên bản của Richard Marx hòa quyện với tiếng kèn của Kenny G.

Bài hát này cũng là bản ghi âm cuối cùng của Ray Charles, vài tháng trước khi ông mất vì bệnh ung thư gan. Elton John cho biết là sau đó mỗi lần ông hát bài này, ông lại nhớ tới những ngày tháng cuối cùng của Ray Charles, nhiều kỷ niệm đẹp mà buồn. Cũng vào khoảng thời gian đầu những năm 2000, Elton được mời góp giọng vào phiên bản ghi âm của Blue, nhóm boys band người Anh ăn khách thời bấy giờ. Nhờ phiên bản này mà một lần nữa ca khúc của Elton John đứng đầu bảng xếp hạng thị trường Anh và nhiều quốc gia châu Âu.

Thành danh vào cuối những năm 1960, Elton John tính tới nay đã bán hơn 300 triệu đĩa hát, đoạt hàng loạt giải thưởng trong đó có 19 giải Brit Awards (kể cả giải vinh danh thành tựu sự nghiệp Brit Icon), 6 giải Grammy, 14 giải Tony dành cho sân khấu nhạc kịch và một giải Oscar dành cho ca khúc chủ đề bộ phim The Lion King Vua Sư Tử (Can You Feel The Love Tonight). Trong suốt nửa thế kỷ sự nghiệp, ông đã gầy dựng uy tín của một melody maker, một tác giả chuyên đi tìm những giai điệu sắc sảo mà dễ nhập tâm.

Được đào tạo bài bản trong lãnh vực nhạc cổ điển, Elton John từng đoạt giải nhất đàn dương cầm vào năm 11 tuổi Nhạc viện thành phố Luân Đôn (Royal Academy Music). Thế nhưng ông không đủ sự cần mẫn chăm chỉ để trở thành nhạc sĩ piano chuyên nghiệp, đòi hỏi phải luyện tập thường xuyên nếu muốn biểu diễn với các dàn nhạc giao hưởng. Đổi lại Elton John hấp thụ rất nhanh, ông có cái thú sưu tầm rất nhiều đĩa hát từ khi còn trẻ cho tới tận bây giờ (bộ sưu tập của ông gồm hơn 70.000 băng đĩa) và nhờ vậy mà làm giàu thêm kiến thức : càng nghe ông càng thấm nhuần các luồng ảnh hưởng khác nhau, đồng thời càng nghe các nghệ sĩ khác càng giúp cho ông đi tìm một nét riêng cho mình.

Từ vốn liếng âm nhạc cổ điển ban đầu (Chopin và Bach), Elton John tự học thêm lối dùng hợp âm phức điệu với dòng nhạc gospel (phúc âm), cách chơi đàn thuần chất nhạc blues, phân chia 12 nhịp theo kiểu vuốt phím boogie woogie của trường phái New Orleans. Về nhạc jazz ông rất ngưỡng mộ cái tài biến tấu linh hoạt của Ray Charles, còn được mệnh danh là Genius (Thiên tài). Về nhạc rock Elton John dư thừa bản lĩnh để chọi lại với các ban nhạc lừng danh quốc tế như The Rolling Stones, The Beatles, The Beach Boys. Chính cũng vì sân chơi nhạc rock đã quá đông người cho nên Elton John mới chọn nhạc pop làm sở trường sáng tác. Elton John sau này cũng chia sẻ các đĩa hát quý hiếm và có giá trị về mặt sáng tác qua các chương trình phát thanh đặc biệt.

Riêng về mặt sáng tác, khi nhắc tới The Beatles người ta nghĩ tới ngay cặp bài trùng John Lennon - Paul McCartney, nhóm The Rolling Stones thì có cặp song sinh ngỗ nghịch (Glimmer Twins) Mick Jagger – Keith Richards, ban nhạc Led Zeppelin thì có bộ đôi song hành Jimmy Page và Robert Plant. Trong trường hợp của Elton John, tuy là ca sĩ hát solo, nhưng sự thành công vang dội và vượt bực của ông một phần lớn là do đồng tác giả người Anh Bernie Taupin. Hai người gặp nhau vào năm 1967, tức cách đây nửa thế kỷ.

Tác giả Bernie Taupin chủ yếu đặt lời, dựa vào ngữ điệu của ca từ câu chữ, Elton John mới soạn ra những tiết tấu giai điệu sao cho hợp với lời ca. Nói cách khác, cặp bài trùng này phân công rõ ràng, đầu tiên sáng tác lời, rồi sau đó mới tính đến việc soạn nhạc. Theo lời kể của Bernie Taupin, trường hợp của bài Sorry Seems To Be The Hardest Word hoàn toàn đi ngược lại nguyên tắc làm việc của họ. Bản nhạc được viết vào cuối năm 1975 trong lúc cả hai tác giả có mặt tại Los Angeles.

Ngồi mò mẫm trên đàn piano, bỗng nhiên Elton John tìm ra một chuỗi nốt nhạc và ngẫu hứng hát lên câu đầu tiên : What do I do to make you love me (Ta phải làm gì để người vẫn yêu ta). Bản thân Elton thấy câu mở đầu này chẳng có gì xuất sắc, thế nhưng Bernie Taupin lại hoàn toàn nghĩ điều ngược lại : giai điệu tuôn chảy tựa như dòng lệ tuôn trào, dòng chữ nảy sinh một cách chân tình, tự nhiên ở chỗ : cứ nghĩ sao thì hát vậy.

Bài hát được hoàn tất chỉ trong 10 phút đồng hồ, từ câu hát mở đầu của Elton John, tác giả Bernie Taupin phác họa ra câu chuyện của một mối tình tan vỡ, một người (đàn ông) than van về số phận duyên kiếp, nhưng khóc than làm chi, níu kéo được gì khi người yêu đã nhất quyết dứt áo ra đi. Thành công của bài hát này thay đổi nhiều cung cách sáng tác của cặp bài trùng Elton John và Bernie Taupin.

Elton John cho biết kể từ năm 1977 trở đi, ông chỉ thích sáng tác những bài hát trong vòng 15 hay 20 phút, nếu cứ loay hoay mãi để mò mẫm ca khúc, điều đó có nghĩa là có gì đó bất ổn trong giai điệu, vướng mắc trong ca từ. Bí quyết sáng tác của Elton John nằm ở chỗ đó : hầu hết các ca khúc ăn khách nhất của ông có thể rất cầu kỳ trau chuốt trong lối hòa âm phối khí, nhưng về mặt giai điệu lại dựa trên nguyên tắc căn bản : biểu cảm sáng tác, ngỏ hồn trực giác.

Hoàng Thy Mai Thảo  
#1424 Posted : Tuesday, September 22, 2020 2:02:59 AM(UTC)
Hoàng Thy Mai Thảo

Rank: Advanced Member

Groups: Registered
Joined: 3/26/2011(UTC)
Posts: 16,515

Thanks: 6918 times
Was thanked: 2764 time(s) in 1954 post(s)

Vladimir Horowitz, chàng kỵ sĩ cuối cùng của trường phái âm nhạc lãng mạn

Hoài Dịu - RFI
« Quỷ satan trên phím đàn », « cơn lốc xoáy thảo nguyên », ông là một trong những nghệ sĩ kiệt xuất của lịch sử dương cầm, mà trong đó chúng ta có thể tìm thấy những tên tuổi vĩ đại khác như Chopin, Liszt, Rachmaninoff, Rubinstein, Richter, Michelangeli và Martha Argerich. Nghệ sĩ piano huyền thoại ấy không ai khác mang tên Vladimir Horowitz (1903-1989), người đã khiến cho những đôi tai khó tính nhất tâm phục bởi lối chơi táo bạo đầy ma thuật, nhưng luôn dào dạt nhạc cảm.

Vladimir Horowitz sinh trưởng trong gia đình khá giả, trí thức, người Ukraina gốc Do Thái. Ba mẹ ông đều chơi piano rất giỏi, hơn nữa lại giao du với những bậc thông thái về âm nhạc như Anton Rubinstein, Alexandre Scriabine nên điều này có ảnh hưởng nhiều đến sự phát triển tài năng của ông sau này.

Mẹ ông , Sofia Horowitz, là người dạy những nốt nhạc đầu tiên trên phím đàn khi ông năm tuổi. Năm 1912, Horowitz được nhận vào nhạc viện Kiev và tình cờ theo học tại lớp của Vladimir Puchalski, cũng là thầy giáo dạy piano của mẹ mình.

Tuy nhiên, sau một thời gian, với phương pháp sư phạm khá sơ lược, phần lớn những giờ học chỉ được tóm tắt bằng những chuỗi mắng nhiếc cậu bé, Horowitz thật sự chán nản. Puchalski từng nói với ba mẹ của ông rằng : « Con trai của ông bà thật tồi tệ, nó chẳng có kỉ luật gì cả… Nó chả có gì cả ! Nó chơi đàn quá nhanh và quá to »

Vốn là một cậu bé có cá tính, Vladimir Horowitz chắc chắn rằng không muốn bị gò bó vào bất cứ điều gì. Có lẽ ngay từ cái tuổi ấy, cậu đã có ý thức đi tìm dấu ấn cá nhân qua phương tiện biểu đạt là cây đàn piano.

Tại sao lại phải chơi đàn giống như những người khác ? Tại sao phải xử lý kĩ thuật, âm thanh và câu nhạc một cách rập khuôn như vậy? Cá tính trong nghệ thuật, có phải là điều cần thiết hay sao? Và từ đó Horowitz bắt đầu cảm thấy thất vọng về thầy giáo Puchalski, tự mình đi theo lối khác, tìm kiếm những ngón đàn mới, âm sắc và sự biểu cảm riêng mang tên Horowitz.

Năm 1920, Vladimir Horowitz tốt nghiệp nhạc viện với bản Concerto số 3 của Rachmaninov vốn được coi là một trong những tác phẩm khó nhất hành tinh. Đây là bệ phóng giúp ông bắt đầu sự nghiệp sáng chói trên lãnh thổ Xô Viết (1922-1925). Mùa thu năm 1925, Horowitz có chuyến lưu diễn đầu tiên tại Đức, sau đó ở Paris, Luân Đôn, Roma.

Năm 1928, tại New York ông trở thành nghệ sĩ độc tấu dưới sự chỉ huy của nhạc trưởng Thomas Beecham và được vinh danh như một trong những nghệ sĩ dương cầm kiệt xuất thời bấy giờ, sánh vai cùng Serge Rachmaninoff, Josef Lhévinne hay Josef Hofmann.

Con đường sự nghiệp của Horowitz không phải lúc nào cũng trải đầy hoa cỏ thơm mát. Có những lúc ông cảm thấy mệt mỏi bởi sự sâu sát thái quá của người vợ trong việc lên lịch diễn, tổ chức phỏng vấn, thậm chí vào những cuộc gặp gỡ của chồng. Mang nặng trên vai áp lực của một nghệ sĩ dương cầm số 1 thế giới, luôn mải miết đua theo những buổi hòa nhạc ngày càng dài và nặng, hơn nữa sự ra đi vĩnh viễn của cha mẹ và con gái đã làm cho Horowitz mất thăng bằng về tâm lý dẫn tới trầm cảm nặng.

Người mà công chúng ngưỡng mộ vì những rặng âm thanh du dương bất tận, giờ đây bỗng dưng chơi đàn một cách nhạt nhẽo, khô khan thậm chí hơi thô bạo. Ba lần trong cuộc đời, Horowitz quyết định tạm xa khán phòng hòa nhạc lộng lẫy, thời gian có khi kéo dài tới 12 năm, để chữa bệnh và tìm lại phong thái cho chính mình trước công chúng.

Tuy nhiên, những giai đoạn ở ẩn của ông chỉ là sự gián đoạn với sân khấu chứ không phải là sự cắt đứt, lãng quên trong âm nhạc. Thời gian đó ông tập trung vào việc ghi âm và cho ra đời nhiều đĩa nhạc có giá trị. (Concerto n° 1 de Tchaïkovski, thu âm năm 1953 với George Szell)

Thế nhưng, công chúng như bị kích động khi gặp lại một Horowitz hầm hập đam mê sau mỗi lần ông trở lại sân khấu. Phép màu của người nghệ sĩ dương cầm huyền thoại này, đó là đặt mình vào vị trí của nhà soạn nhạc đã viết ra tác phẩm mà ông sẽ chơi, không bao giờ chơi một bản nhạc mà không hiểu cặn kẽ tính cách, con người đã sinh ra nó.

Thêm vào đó, những ngón tay của ông gieo rắc một cách kinh ngạc những biến hóa qua việc khai thác tối đa những âm sắc trên đàn piano. Ông đã chơi nó như một dàn nhạc. Hay nói cách khác, cái mà ông chơi trước hết không phải là "piano" mà là "âm nhạc”, cây đàn piano chỉ là phương tiện nhất định để biểu đạt mà thôi.

Về điểm này, Horowitz có cùng quan điểm với Chopin, coi những bài tập kĩ thuật là thứ yếu, và nhạc cảm trong tiếng đàn mới là điều gần gũi nhất với con người. Trong danh mục biểu diễn của ông, hiếm hoi lắm công chúng mới tìm thấy vài tác phẩm thuộc trường phái cổ điển, hay baroque như của Beethoven, Mozart, Scarlatti… Suốt cuộc đời mình, Vladimir Horowitz chỉ dành tâm huyết cho những nhà soạn nhạc thuộc chủ nghĩa lãng mạn, đặc biệt là Liszt, Chopin, Rachmaninov, Scriabine và Tchaïkovski.

Horowitz đã đi vào huyền thoại âm nhạc theo cách như vậy, là phong thái phóng túng và những nét nhạc khó tiên liệu, là sự thiên biến vạn hóa đôi khi như thiên thần tung hứng từng giọt đàn pha lê lóng lánh, khi lại tựa hồ quỉ dữ, gieo rắc những âm thanh vang động như núi lửa tuôn trào.

Năm 1989, xuất hiện dòng tít trên tạp chí New York Times « Vladimir Horowitz, Người khổng lồ Piano, đã từ trần », khẳng định thêm lần nữa tài năng kiệt xuất của người con Ukraina. Và cho đến tận ngày nay, Vladimir Horowitz vẫn là nghệ sĩ dương cầm được trả tiền cát sê cao nhất hành tinh.


Hoàng Thy Mai Thảo  
#1425 Posted : Thursday, September 24, 2020 6:18:59 AM(UTC)
Hoàng Thy Mai Thảo

Rank: Advanced Member

Groups: Registered
Joined: 3/26/2011(UTC)
Posts: 16,515

Thanks: 6918 times
Was thanked: 2764 time(s) in 1954 post(s)

Mạnh, Nhã, Lo, Cẩn.

Đạo quân tử có 4 điều đúng :

- Mạnh dạn khi làm điều đã nghĩ .
- Nhã nhặn khi nghe lời can gián .
- Lo nghĩ khi nhận bổng lộc .
- Cẩn thận đối với việc sửa thân mình .


FB - Quy Nguyen




(AFP) – Thần tượng của làng nhạc Pháp Juliette Gréco qua đời, thọ 93 tuổi. Sau hơn 60 sự nghiệp, nghệ sĩ được mệnh danh là « linh hồn của khu phố Saint Germain » Paris vĩnh viễn rời xa sân khấu và khán giả hôm 23/09/2020. Bà là người đã đưa những sáng tác của các thi hào như Boris Vian hay Jacques Prévert đến vào thế giới âm nhạc. Julette Gréco từng cộng tác với những tên tuổi sáng chói nhất của làng nhạc Pháp. Léo Ferrré viết tặng bà Jolie Môme còn Serge Gainsbourg thì đã cùng với Juliette Gréco đi vào huyền thoại qua bản La Javanaise.

Hoàng Thy Mai Thảo  
#1426 Posted : Friday, September 25, 2020 8:32:46 AM(UTC)
Hoàng Thy Mai Thảo

Rank: Advanced Member

Groups: Registered
Joined: 3/26/2011(UTC)
Posts: 16,515

Thanks: 6918 times
Was thanked: 2764 time(s) in 1954 post(s)

Nguyễn Nhược Pháp
nhà thơ tài hoa mệnh yểu




Chúng ta thường biết đến nhà thơ Nguyễn Nhược Pháp qua bài thơ: Đi chùa Hương, nhưng ít người biết đến đời sống và tình yêu của nhà thơ này.

+ Tuổi thơ Nguyễn Nhược Pháp, chuyện ít người biết :

- Hai tuổi mồ côi mẹ, hưởng dương tròn hai Giáp (24 năm), người con trai của học giả Nguyễn Văn Vĩnh thật là điển hình của sự bất công tạo hóa.

Thế nhưng tạo hóa đã bù lại, ban cho con người những thiên bẩm, tài hoa đặc biệt. Đó là một trang nam nhi tuấn tú, đa tài, gắn trên bầu trời thi ca nước Việt những ánh sao lung linh - nhà thơ Nguyễn Nhược Pháp.

Nguyễn Nhược Pháp là kết quả mối tình sét đánh giữa học giả Nguyễn Văn Vĩnh, một người đa tài, đa tình đất Hà thành và cô gái Lạng Sơn, Phan Thị Lựu.

Năm 1913 ông Vĩnh có khách sạn Trung Bắc ở nhà 50 phố Hàng Trống, gần hồ Gươm - Hà Nội… Cô Lựu thường qua lại trọ ở khách sạn, nên quen biết ông Vĩnh. Rồi do duyên số, họ nên vợ nên chồng.

Khách sạn Trung Bắc nằm trong khuôn viên rộng mấy nghìn mét vuông. Mặt trước quay chính phố Hàng Trống, mặt sau quay ra phố Lý Quốc Sư. Cả hai mặt đều có cổng lớn, bên trong xung quanh có vườn, cây cối xanh tươi và cổ thụ. Giữa khuôn viên này là một biệt thự ba tầng, trang bị hiện đại để làm nhà khách sạn.

Bà Phan Thị Lựu ở tầng hai. Tại mảnh đất thơ mộng này, ngày 12-12-1914, Nguyễn Nhược Pháp ra đời, sau này tên tuổi in đậm trong “Thi nhân Việt Nam”.

Ông Vĩnh đi làm, đến trưa thì nghỉ lại khách sạn với người vợ hai, tối mới về phố Mã Mây với vợ cả và các con. Tưởng thế cũng là yên ổn, nhưng số phận con người đa tài, đa tình lại vướng bận thêm nhiều và không thể dừng ở đó.

Vừa tuổi lên 2 (năm 1916), Nguyễn Nhược Pháp mồ côi mẹ. Khi biết tin ông Vĩnh có thêm một người đàn bà khác, mà là một cô đầm lai đẹp như thiên thần, thì Phan Thị Lựu không làm chủ được tình cảm của mình. Nỗi ghen tuông đã trào lên và bà đã tìm cái chết để giải thoát.

Chập chững những bước chân trên đường đời, Nguyễn Nhược Pháp được bà Đinh Thị Tính - vợ cả ông Vĩnh - mẹ cả đón về nuôi như con đẻ, với một câu thở than: Cái bà Lựu ghen ngược. Người ghen phải là tôi…

Từ đó cho đến lúc lìa đời, suốt 22 năm (1916- 1938), Nguyễn Nhược Pháp đều sống với những người anh em cùng cha khác mẹ, trong một đại gia đình, thật vui vẻ và nhiều kỷ niệm sâu sắc.

Đọc những trang hồi ức của những người thân trong gia đình phần nói về tuổi thơ Nguyễn Nhược Pháp, mới thấy rằng đây là một con người có nhiều phẩm chất cao quý, khi còn ấu thơ.
Năm 1923, gia đình Nguyễn Văn Vĩnh đã chuyển từ phố Mã Mây về phố Thụy Khuê, trước trường Bưởi (trường Chu Văn An bây giờ) gần hồ Tây.

Đây là một trong những tài sản lớn của ông F.H Schneider- một người Pháp, vốn là đồng nghiệp làm nhà in, xuất bản báo, vì yêu mến ông Vĩnh đã chuyển nhượng cho trước khi ông này về hưu ở cố quốc.

Nhà ông Vĩnh đông người, nhiều con, lại thêm bạn các con ở tỉnh lẻ về ở nhờ để tiện bề ăn học… vậy mà vẫn rất thoải mái.

Gia sản đất đai của Schneider là một khu đất rộng hơn ba nghìn mét vuông. Trong này có biệt thự hai tầng, có xưởng máy giấy mái vòm, bê tông cốt thép, không cột. Ông Vĩnh sửa lại thành nhà thờ và nhiều phòng để ở. Có mười gian nhà ngang, có bếp, nhà để xe, các phòng cho người nhà sinh hoạt…

Bấy giờ hai người con lớn của bà Vĩnh là Nguyễn Hải và Nguyễn Giang đang đi học ở nước ngoài. Còn ba người con gái: Nguyễn Thị Loan, Nguyễn Thị Nội, Nguyễn Thị Vân đã lớn, được ở khu biệt thự với bà Vĩnh và một người cô ruột là bà Nguyễn Thị Tý, làm dược sỹ ở nhà thương Phủ Doãn… Nguyễn Nhược Pháp được ở chung với 7 anh chị em còn nhỏ tuổi ở khu nhà ngang.

Trong đó có Nguyễn Thị Mười, Nguyễn Dực, Nguyễn Hồ còn quá nhỏ, không tự lực được trong sinh hoạt, nên có một u già trông nom… Họ sống rất thoải mái, tự do và khép kín, tự quản, dường như người lớn không ai để ý đến…

Buổi sáng hằng ngày, Nhược Pháp cùng anh chị em học chữ nho khoảng nửa giờ do ông tú tài Phùng Năng Tĩnh người Bát Tràng làm gia sư, dạy dỗ. Rồi họ đạp xe đi học trường tư. Mọi sinh hoạt khác như giặt quần áo, cơm nước đã có người lo hết.

Trong số 7 anh em, Nhược Pháp là con bà hai, được coi là anh, mặc dù sinh sau Nguyễn Dương (con mẹ cả) mấy tháng. Thời xưa xã hội coi những người con vợ bé, chỉ là con thêm vợ nhặt. Nhưng nhà ông Vĩnh không hành xử theo lối ấy.

Theo kể lại, Nguyễn Nhược Pháp thông minh, đẹp trai, học giỏi có đầu óc tổ chức, nhiều sáng kiến, làm đầu tầu cho các em trong các hoạt động, sinh hoạt thể thao, vui chơi rất văn hóa.

Nhược Pháp có sáng kiến làm một bản hợp đồng nội bộ, cấm nói nhảm nhí. Cậu soạn ra khoảng 50 câu thông dụng hằng ngày mọi người cần tránh, ví như những từ ngữ: đếch, bỏ mẹ, bỏ xừ…, hoặc những câu chửi thề không ai được nói… Ai lỡ lời nói, người nào nghe thấy, có quyền cốc vào đầu, véo tai, coi như một hình thức phạt.

Nhược Pháp bày trò tập bơi. Khi thì hồ Tây, khi thì ra ao đình làng Thụy Khuê, lúc đến hồ Trúc Bạch. Bảy anh em đều biết bơi kể cả con gái. Nhược Pháp yêu môn bơi lội nhất. Cho tới những ngày mới bị bệnh, anh vẫn chưa chịu bỏ bơi.

Ngày chủ nhật, Nhược Pháp tổ chức đua xe quanh Hồ Tây, có giải thưởng, thu hút các bạn học cùng tham gia. Lại tổ chức trượt pa-tanh. Ban đầu chơi trên đường Hoàng Hoa Thám, sau đường đua dài đến Quần Ngựa, vòng trở về lối Thụy Khuê… Rồi tổ chức tham quan du lịch bằng xe đạp, quanh Hồ Tây, rồi quanh Hà Nội và đi xa hơn.

Mỗi tuần, cha thường cho các con tiền đi xem chiếu bóng, Nhược Pháp rủ rê mấy anh chị lớn hơn, để dành tiền ấy, làm vốn in báo Tuổi Cười. Nhược Pháp làm chủ nhiệm, Nguyễn Phổ làm chủ bút, Nguyễn Kỳ quản lý nhà in. Báo in thạch, hai màu đỏ và tím.

Mỗi tháng một số, có 16 trang, khổ 15x20 cm. Nội dung tờ báo là thông báo những tin tức gia đình, nêu tên ai học giỏi, phê phán những việc xấu. Lại có trang thể thao, biểu dương kỷ lục mới (trong gia đình), có quảng cáo các buổi diễn kịch, diễn xiếc do anh chị em tổ chức trong nhà. Trang cuối có in thơ của Nhược Pháp sáng tác.

Mỗi số ra 10 tờ, bán 5 xu cho người lớn và các anh chị lớn. Báo phát hành được mấy năm. Sau này lớn lên, Nhược Pháp đã chọn những bài thơ trong báo Tuổi Cười, thành tập thơ Ngày Xanh.

Nhược Pháp còn tổ chức một đội kịch gia đình, mà chính anh viết kịch bản và đạo diễn… Các anh chị em làm diễn viên.

Nhà có xưởng in rộng, họ kê bàn ghế thành sân khấu, tạm dùng câu đối nhà thờ trang trí, lại làm phông màn, chăng điện… nghĩa là như sân khấu thật. Giá vé 5 xu một chỗ ngồi.

Những người lớn trong nhà cũng mua vé và ngồi xem cổ vũ con em mình… Có buổi ông Vĩnh cũng ngồi xem các con diễn, ông thấy lòng tràn ngập niềm vui… Nhược Pháp còn hướng dẫn thành lập đội xiếc, phân vai diễn: Người diễn xiếc xe đạp, người làm ảo thuật,, người dạy thú, người thổi kèn.

Nguyễn Nhược Pháp có những thú vui thật giản dị, không giống bất cứ một thiếu gia nào thời bấy giờ. Chăm chỉ học hành, yêu quý mọi người, và biết tự lập. Viết xong một bài thơ, một truyện ngắn, vở kịch…khi có tiền nhuận bút thì rủ một hai em, hay vài bạn bè đi ăn phở xách Nghi Xuân bang thất ở phố Hàng Đàn, giá 5 xu một bát…

Nhược Pháp đã viết được một số vở kịch, và có một ước mơ, là cùng với Phạm Huy Thông, bạn học thời ở Trung học Albert Saraut, tri kỷ văn chương, cùng nhau tổ chức một Đoàn kịch không chuyên, đưa lên sân khấu vở kịch Người học vẽ của mình.

Nhược Pháp như một trang giấy trắng thơm, một bông hoa thanh khiết. Vào những năm cuối đời, trái tim chàng thi sỹ, tác giả bài thơ Chùa Hương đã xôn xang trước một cô gái áo đen, phố Hàng Đẫy, như một lời tỏ tình.

Đó là một tiểu thư, một trong tứ mỹ Hà thành bấy giờ. Hằng ngày đạp xe qua nhà, đứng bên này đường nhìn vào vườn nhà em, ngắm nhìn bóng em thấp thoáng. Rồi hình ảnh cô gái áo đen trong vườn của nhà họ Đỗ ở phố Hàng Đẫy, cứ sống mãi trong tim Nhược Pháp...

Nhược Pháp chưa tường mặt thân mẫu của mình, nhưng được mẹ cả hết lòng yêu thương, như con đẻ. Trước khi nhắm mắt ra đi về cõi vĩnh hằng, bà dặn lại Hãy đặt mộ của tôi nằm bên cạnh Nhược Pháp.

Nguyễn Nhược Pháp sinh ra là hoạt động, cả đến khi nhuốm bệnh vẫn không ngừng ý chí vươn lên vượt qua số mệnh.

Từ 2 tuổi Nhược pháp sống với mẹ cả ở Mã Mây rồi đi học vỡ lòng. 6 năm tiếp theo học phổ thông trường Trí Tri (phố Hàng Đàn và Trung Bắc học hiệu- phố Lý Quốc Sư). 14 tuổi thi đỗ lớp 6 Trường trung học Albert Saraut. 20 tuổi đỗ tú tài phần nhất, 1935 đỗ tú tài phần hai, vào Đại học luật. Nhược Pháp luôn học giỏi, xứng đáng cho các em noi theo.

Từ năm 1930 trở đi, kinh tế gia đình Nguyễn Văn Vĩnh bắt đầu khó khăn trầm trọng. Nguyễn Nhược Pháp vừa đi học để thi tú tài, thi đại học Luật, vừa làm ở tòa báo An Nam mới, viết thơ… để có tiền nhuận bút, giảm bớt chi tiêu của gia đình cho mình…

Từ sau khi chị Nội đang đi học Luật năm thứ ba mắc bệnh mất (1933), rồi cha mất( 1936), chị Vân mất( 1938), và tin anh Hải mất trong Nam… Nhược Pháp buồn đau, nhuốm bệnh lao hạch…

Ngày 19-11-1938 ông trút hơi thở cuối cùng tại Bệnh viện Đồn Thủy, hưởng dương 24 tuổi.

Ông để lại ba bức thư. Một bức viết bằng chữ Pháp, cám ơn các thầy thuốc đã hết lòng cứu chữa. Một bức thư vĩnh biệt mẹ cả và gia đình (khi ấy ông Vĩnh mất được hai năm).
Một bức gửi cho người anh là nhà thơ Nguyễn Giang, với tâm nguyện, hãy chăm sóc mẹ cả và các em nhỏ tốt hơn nữa.

Ban đầu, thi hài Nhược Pháp được mai táng ở nghĩa trang Hợp Thiện, Quỳnh Lôi, Mai Động, Hà Nội, sau được bốc mộ về làng Phượng Dực, quê cha.

+ Giai nhân áo đen của Nguyễn Nhược Pháp :

Bà Đỗ Thị Bính, người đẹp phố Hàng Đẫy lâu nay vẫn được xem là bóng hồng mà thi sĩ tài hoa Nguyễn Nhược Pháp “thầm thương trộm nhớ”. Để rồi trong những bài thơ: Đi chùa Hương, Tay Ngà, Sơn Tinh – Thủy Tinh... thấp thoáng hình bóng của một “tuyệt sắc giai nhân”...

Nếu như cuộc đời của người đẹp Vương Thị Phượng phố Hàng Ngang đúng là “hồng nhan bạc phận” thì cuộc đời của người đẹp thứ hai trong “Hà thành tứ mĩ” lại bình lặng hơn nhiều. Bây giờ, ngồi trong căn nhà biệt thự Pháp ở số 3A, phố Yên Thế bà Đỗ Thị Quyên, em gái bà Bính đã ngấp nghé tuổi 90 nhưng trên khuôn mặt lẫn nụ cười dáng vóc vẫn phần nào cho thấy vẻ đẹp của người chị gái từng được mệnh danh là “giai nhân Hà thành” khi xưa.

Nhấp chén nước, giọng sang mà ấm, bà Quyên nhớ lại: Đỗ Thị Bính sinh năm 1915, là kiều nữ của cụ Đỗ Lợi, nhà tư sản thầu khoán lớn nhất Hà Thành khi đó. Cụ Đỗ Lợi thuộc dòng họ Đỗ thôn Tiên Lữ (Lập Thạch, Vĩnh Phúc).

Vốn làm việc trong sở Lục lộ, vừa giàu có lại tài năng, lên Hà Nội, ông lấy bà Nguyễn Thị Quỹ, một người con gái xinh đẹp, sắc sảo làm nghề buôn bán tại Phà Đen làm lẽ. Đỗ Thị Bính là người con đầu trong ba người con của ông Lợi và bà Quỹ.

Những năm 1930, ông Đỗ Lợi là nhà tư sản có tiếng ở Hà thành. Những người già cả ở Ngõ Văn Hương bây giờ hẳn vẫn còn nhớ ngõ Đỗ Lợi, hồ Đỗ Lợi và trại sản xuất gạch hoa Vạn Cẩm, nơi ông sản xuất gạch hoa, đúc cống xi măng cung cấp cho các công trình xây dựng của người Pháp.

Công việc kinh doanh phát đạt, ông Đỗ Lợi chuyển sang lĩnh vực thầu khoán. Gần hai mươi công trình lớn ở Hà Nội khi đó đều do Đỗ Lợi làm chủ thầu. Giàu có, trại gạch hoa Vạn Cẩm khi đó còn là nơi nhà tư sản nuôi hàng chục con ngựa đua, một thú chơi công phu và thuộc vào hàng xa xỉ lúc bấy giờ.

Đang học lớp nhì tại trường Brieux, tên thông thường là trường Hàng Cót, một buổi chiều tan học, trong lúc mải ríu rít với bè bạn, Đỗ Thị Bính bị một chiếc xe hơi cán phải. Lo lắng cho cô con gái rượu, cụ Đỗ Lợi đã không cho người đẹp đến trường mà mời thầy về nhà để dạy riêng. Với tư chất thông minh và sự ham học, bà Bính vừa thông thạo tiếng Pháp lại có thể chơi được đàn thập lục hay dương cầm.

Trong số hơn chục nhà biệt thự ở rải rác ở khắp Hà Nội, gia đình bà Bính sinh sống ở căn nhà số 30 Nguyễn Thái Học, ngày xưa là phố Hàng Đẫy. “Chị tôi có thói quen mặc đồ đen nên người đương thời thường gọi là “người đẹp áo đen”.

Nếu được ông bà mua cho quần áo khác màu thì cất đi hoặc cho em chứ tuyệt nhiên không mặc màu gì khác ngoài màu đen. Màu đen đã làm cho vẻ đẹp của giai nhân thêm vẻ huyền bí, tôn thêm làn da trắng, sự sang trọng, nghiêm trang của người đẹp”, bà Đỗ Thị Quyên cho biết.

Mặc dù là người có vẻ đẹp nhất nhì Hà thành khi đó, thế nhưng, người đẹp không hề có tính kiêu sa của những tiểu thư khuê các. Trái lại, bà Bính nhất mực hoà đồng, giản dị và gần gũi với mọi người. Trong trí nhớ của người em gái thì bà Bính có một khuôn mặt trái xoan, đặc biệt là tính tình hiền hậu, nhân từ, dịu dàng. “Chị tôi ăn chay, không ăn thịt cá bao giờ. Xuân về gia đình lại đi chùa Hương cầu kinh niệm Phật. Mỗi khi đi nghỉ ở Sầm Sơn, thấy trẻ con xách lồng chim đi bán, chị tôi gọi lại mua hết rồi mở cửa lồng cho chim bay đi”.

“Bóng hồng” trong thơ

Trong bao nhiêu trái tim mê đắm người đẹp có chàng thi sĩ tài hoa Nguyễn Nhược Pháp – con trai của Nguyễn Văn Vĩnh, ông chủ nhà in Trung Bắc Tân Văn lớn nhất Bắc Kỳ lúc bấy giờ. Ngang tàng hay bình dân chả biết, nhưng cụ Vĩnh sau lần đi Pháp đã đặt luôn cái tên ấy cho cậu con trai sinh cuối năm 1914. Sau khi đậu tú tài rồi vào trường Cao đẳng Luật Đông Dương, Nguyễn Nhược Pháp không sung vào bất kỳ ngạch quan lại lẫn công chức nào mà đi làm văn, làm báo...

So về tuổi tác, Nguyễn Nhược Pháp hơn người đẹp Bính một tuổi. Chàng thư sinh nhỏ bé, với sự yếu đuối thư sinh, với cái bẽn lẽn của một hồn thơ mộng mơ đã thầm thương nhớ trộm cô tiểu thư Đỗ Thị Bính tự bao giờ.

Mê nàng, bao nhiêu người làm thơ. Cho nên, để biết cái vẻ “sắc nước hương trời” của một trong bốn “mỹ nhân Hà thành” xưa, chỉ cần đọc tập thơ Ngày xưa cũng đủ để hình dung chân dung Đỗ Thị Bính “Tóc xanh viền má hây hây đỏ/Miệng nàng bé thắm như san-hô/Tay ngà trắng nõn, hai chân nhỏ”.

Đó là sự hồn nhiên của cô gái đi trẩy hội Chùa Hương: “Cùng thầy me em dậy/ em vấn đầu soi gương/ Khăn nhỏ đuôi gà cao/ Lưng đeo dải yếm đào/ Quần lĩnh áo the mới/ Tay cầm nón quai thao …”. Là “Cúi đầu nàng tha thướt/Yêu kiều như mây qua/Mắt xanh nhìn man mác/ mỉm cười về cành hoa…”

Trước hiên nhà ở phố Nguyễn Thái Học có hai giò phong lan và đặc biệt ba rặng hoa hồng nở hương thơm ngát. Chiều chiều, người đẹp lại ngồi nhởn nha trên ghế đá đọc sách, ngắm hoa. Khi ấy, Nguyễn Nhược Pháp đang làm việc tại tòa báo L’ Annam nouveau.

Ngày nào chàng thi sĩ cũng kiếm cớ đi qua đi lại ngôi nhà có người đẹp ở, để được nhìn thấy nàng cho khuây nỗi nhớ. “Ta lặng nhìn hơi lâu/Nhưng thì giờ đi mau...Nàng chợt nghiêng thân ngà/Thoáng bóng người xa xa...Ta mơ chưa lại hồn/Nàng lẹ gót lầu son/Vừa toan nhìn nét phượng/Giấy thẹn bay thu tròn...”

Chuyện này kéo dài và cả hai gia đình đều biết. Gia đình cô Bính cho là chuyện phải lòng của anh chàng nhà thơ trẻ cũng như nhiều chàng trai khác si mê người đẹp mà thôi. Bằng cớ là mỗi dịp xuân tới, người đẹp Đỗ Thị Bính vẫn nhận được rất nhiều hoa từ những địa chỉ vô danh.

Mỗi bài thơ của chàng thi sĩ là một nét đẹp của người con gái khuê các áo đen, là chất chứa bao niềm thương nhớ. Nhưng năm 1938, căn bệnh lao đã cướp đi sinh mệnh của nhà thơ tài hoa ở tuổi hai tư. Để rồi, tình yêu của tài tử, giai nhân được lưu giữ trong tập thơ mang tên “Ngày xưa” tha thiết ấy…

Cuộc đời bình dị

Sau khi Nguyễn Nhược Pháp mất được một năm, gia đình thuyết phục cô Bính lấy một chàng trai du học bên Pháp về. Đó chính là Bùi Tường Viên, em trai út của Luật sư nổi tiếng Bùi Tường Chiểu. Mười sáu tuổi, Bùi Tường Viên sang Pháp học về ngành silicat và là một trong những kỹ sư đầu tiên của Việt Nam. Đám cưới giữa người đẹp phố hàng Đẫy và nhà trai ở phố Quán Thánh với hàng chục xe ô tô rước dâu hạng sang được xem là một trong những đám cưới lớn nhất ở Hà thành thời bấy giờ.

Chiến tranh nổ ra, bà Bính hoạt động trong phong trào bình dân học vụ, rồi cả gia đi tản cư lên mãi huyện Sơn Dương, Tuyên Quang. Mặc dù sống giữa cảnh núi đồi heo hút nhưng hai ông bà đi đâu cũng vẫn khoác tay nhau theo phong cách châu Âu khiến cho không ít người ngưỡng mộ. Bằng những kiến thức cơ bản, bà đã cứu sống cho rất nhiều người thoát khỏi căn bệnh sốt rét hiểm nghèo, trong đó có cả những người con của chính mình.

Đất nước hòa bình. Trở về Hà Nội, bà Bính lại cùng chồng, con sống cuộc sống bình thường trong một ngôi nhà giản dị. Tất cả mười tám ngôi biệt thự khang trang của nhà tư sản Đỗ Lợi lúc bấy giờ đã hiến tặng cho Chính phủ. Bà tích cực tham gia phong trào bình dân học vụ, chống giặc dốt. Từ đó cho đến khi về hưu, bà công tác tại Phòng Giáo dục khu Hai Bà Trưng.

Trong ký ức của những người con, người đẹp Đỗ Thị Bính là một giai nhân tài sắc vẹn toàn. “Ngay đến bữa ăn cùng gia đình chồng, khi nào mẹ tôi cũng là người ăn sau cùng, phục vụ cho bố mẹ chồng, chồng con ăn trước…

Cho đến những ngày tháng cuối đời, bà vẫn giữ thói quen không bao giờ đến ăn ở các hàng quán, mà nhất mực trung thành với những món ăn do tự tay mình chế biến”, ông Bùi Tường Quân, con trai Bà Bính cho biết.

Người đẹp Đỗ Thị Bính đã cùng chồng đi qua cuộc chiến tranh, sống cuộc sống bình dị như biết bao người Hà Nội khác. Trở về với đất, gia đình, người thân khoác cho bà bộ quần áo nhiễu đen quen thuộc, như là một sự trân trọng với vẻ đẹp của người phụ nữ Hà Nội một thời.

Bài thơ:

Đi chùa Hương

Hôm nay đi Chùa Hương,
Hoa cỏ mờ hơi sương.
Cùng thầy me em dậy,
Em vấn đầu soi gương.
Khăn nhỏ, đuôi gà cao,
Em đeo giải yếm đào;
Quần lĩnh, áo the mới,
Tay cầm nón quai thao.
Me cười: «Thầy nó trông!
Chân đi đôi dép cong,
Con tôi xinh xinh quá!
Bao giờ cô lấy chồng?»
Em tuy mới mười lăm
Mà đã lắm người thăm,
Nhờ mối mai đưa tiếng,
Khen tươi như trăng rằm.
Nhưng em chưa lấy ai,
Vì thầy bảo người mai
Rằng em còn bé lắm!
(Ý đợi người tài trai.)
Em đi cùng với me.
Me em ngồi cáng tre,
Thầy theo sau cưỡi ngựa,
Thắt lưng dài đỏ hoe.
Thầy me ra đi đò,
Thuyền mấp mênh bên bờ.
Em nhìn sông nước chảy
Đưa cánh buồm lô nhô.
Mơ xa lại nghĩ gần,
Đời mấy kẻ tri âm?
Thuyền nan vừa lẹ bước,
Em thấy một văn nhân.
Người đâu thanh lạ thường!
Tướng mạo trông phi thường.
Lưng cao dài, trán rộng.
Hỏi ai nhìn không thương?
Chàng ngồi bên me em,
Me hỏi chuyện làm quen:
«Thưa thầy đi chùa ạ?
Thuyền đông, trời ôi, chen!»
Chàng thưa: «Vâng thuyền đông!»
Rồi ngắm trời mênh mông,
Xa xa mờ núi biếc,
Phơn phớt áng mây hồng.
Dòng sông nước đục lờ.
Ngâm nga chàng đọc thơ.
Thầy khen: «Hay! Hay quá!»
Em nghe rồi ngẩn ngơ.
Thuyền đi, Bến Đục qua.
Mỗi lúc gặp người ra,
Thẹn thùng em không nói:
«Nam Mô A Di Đà!»
Réo rắt suối đưa quanh.
Ven bờ, ngọn núi xanh,
Nhịp cầu xa nho nhỏ.
Cảnh đẹp gần như tranh.
Sau núi Oản, Gà, Xôi,
Bao nhiêu là khỉ ngồi.
Tới núi con Voi phục,
Có đủ cả đầu đuôi.
Chùa lấp sau rừng cây.
(Thuyền ta đi một ngày.)
Lên cửa chùa em thấy
Hơn một trăm ăn mày.
Em đi, chàng theo sau.
Em không dám đi mau,
Ngại chàng chê hấp tấp,
Số gian nan không giàu.
Thầy me đến điện thờ,
Trầm hương khói tỏa mờ.
Hương như là sao lạc,
Lớp sóng người lô nhô.
Chen vào thật lắm công.
Thầy me em lễ xong,
Quay về nhà ngang bảo:
«Mai mới vào chùa trong.»
Chàng hai má đỏ hồng
Kêu với thằng tiểu đồng
Mang túi thơ bầu rượu:
«Mai ta vào chùa trong!»
Đêm hôm ấy em mừng.
Mùi trầm hương bay lừng.
Em nằm nghe tiếng mõ,
Rồi chim kêu trong rừng.
Em mơ, em yêu đời!
Mơ nhiều... Viết thế thôi!
Kẻo ai mà xem thấy,
Nhìn em đến nực cười!
Em chưa tỉnh giấc nồng,
Mây núi đã pha hồng.
Thầy me em sắp sửa
Vàng hương vào chùa trong.
Đường mây đá cheo veo,
Hoa đỏ, tím, vàng leo.
Vì thương me quá mệt,
Săn sóc chàng đi theo.
Me bảo: «Đường còn lâu,
Cứ vừa đi ta cầu
Quán Thế Âm Bồ Tát
Là tha hồ đi mau!»
Em ư? Em không cầu,
Đường vẫn thấy đi mau.
Chàng cũng cho như thế.
(Ra ta hợp tâm đầu.)
Khi qua chùa Giải Oan,
Trông thấy bức tường ngang,
Chàng đưa tay lẹ bút
Thảo bài thơ liên hoàn.
Tấm tắc thầy khen: «Hay!
Chữ đẹp như rồng bay.»
(Bài thơ này em nhớ,
Nên chả chép vào đây.)
Ô! Chùa trong đây rồi!
Động thắm bóng xanh ngời.
Gấm thêu trần thạch nhũ,
Ngọc nhuốm hương trầm rơi.
Me vui mừng hả hê
«Tặc! Con đường mà ghê!»
Thầy kêu: «Mau lên nhé!
Chiều hôm nay ta về.»
Em nghe bỗng rụng rời
Nhìn ai luống nghẹn lời!
Giờ vui đời có vậy,
Thoảng ngày vui qua rồi!
Làn gió thổi hây hây,
Em nghe tà áo bay,
Em tìm hơi chàng thở.
Chàng ôi, chàng có hay?
Đường đây kia lên trời,
Ta bước tựa vai cười.
Yêu nhau, yêu nhau mãi!
Đi, ta đi, chàng ôi!
Ngun ngút khói hương vàng,
Say trong giấc mơ màng,
Em cầu xin Trời Phật
Sao cho em lấy chàng

(Nguyễn Nhược Pháp)



Khúc Hà Linh


Hoàng Thy Mai Thảo  
#1427 Posted : Saturday, September 26, 2020 11:08:44 AM(UTC)
Hoàng Thy Mai Thảo

Rank: Advanced Member

Groups: Registered
Joined: 3/26/2011(UTC)
Posts: 16,515

Thanks: 6918 times
Was thanked: 2764 time(s) in 1954 post(s)

Ed Sheeran - Chàng trai vàng nước Anh

Gia Trình - RFI - 26/09/2020
Năm 2020 đánh dấu một năm tràn ngập hạnh phúc đối với chàng trai vàng nước Anh, Ed Sheeran. Ca sỹ nhạc pop vừa chào đón con gái đầu lòng với người bạn gái lâu năm Cherry Seaborn trong tháng 9 năm nay. Giọng ca của bản ballad Perfect được thêm chức danh mới “làm cha” bên cạnh hàng loạt vai trò nhạc sỹ, ca sỹ, diễn viên, nhà sản xuất.

Tài năng trẻ Anh Quốc

Có thể nói Ed Sheeran là một chàng trai vàng nước Anh về mặt tài năng cũng như vẻ đẹp âm nhạc với vẻ ngoài xù xì, cục mịch. Âm nhạc của Ed Sheeran đủ sức cuốn hút mọi lứa tuổi nhờ sự đa dạng về thể loại cũng như tính triết lý sâu sắc. Thống kê Pollstar cho thấy chuyến lưu diễn Divide Tour năm 2019 của Sheeran thu về tổng cộng 737 triệu đôla Mỹ, phá vỡ kỷ lục của nhóm U2 thiết lập năm 2011 là 735 triệu đôla. Con số này phản ánh được sức hút nam châm của Sheeran với khán giả toàn cầu, bên cạnh số lượng đĩa hát tiêu thụ lên đến 150 triệu bản.

Tuy nhiên, sự nổi tiếng luôn có mặt trái không thể tránh khỏi. Ca sỹ sinh năm 1991 phải tạm nghỉ một năm kể từ tháng 10 năm 2015 khi đối mặt với việc lạm dụng thuốc và chất kích thích do tiệc tùng liên miên. Giọng ca vàng xứ sở sương mù đã may mắn bởi người bạn gái Seaborn giúp anh thoải khỏi vũng lầy đó. Hai người sống chung kể năm 2015, kết hôn đầu năm 2019 và tình yêu đẹp giúp anh lấy được thăng bằng. Nhờ cắt giảm tiêu thụ bia và áp dụng thực đơn giảm cân, anh đã giảm gần 23 kg (50 pounds).

Hình bóng người bạn gái và tình yêu luôn xuất hiện trong ca khúc của Ed Sheeran như Remember the name, Perfect, Thinking out loud như quà tặng vô giá về tinh thần. Lời ca trong Remember the name dành tặng cho Cherry Seaborn “My wife wears red, but looks better without the lipstick” (Vợ tôi mặc cả cây đỏ nhưng trong còn tuyệt hơn nếu không đánh son”.

Sự giản dị làm nên thành công

Lý giải về sức hút âm nhạc của Ed Sheeran cần có cái nhìn toàn diện. Đơn cử như ca khúc nghe rất mộc mạc, giản dị The Shape of You (Hình bóng em) trụ hạng hơn một năm trong bảng xếp hạng Billboard top 100 ca khúc yêu thích nhất. Đây cũng là bài hát được phát sóng nhiều nhất trên kênh Spotify với 1,5 tỷ lượt và đồng thời đạt 3,2 tỷ lượt xem trên kênh Youtube.

Ca từ bài hát mộc mạc nhưng toát lên được sự chân thành, cởi mở. Hình ảnh Ed Sheeran luôn được ghi tạc như một chàng trai hàng xóm hiền lành, giản dị và chân tình. Đó là yếu tố tạo nên sự khác biệt của Sheeran với đám đông ca sỹ khác, bàn đạp cho thành công xuất sắc về thương mại của nghệ sỹ. Ngoài ra, trong video clip bài hát, anh khéo léo chọn bạn diễn là một cô gái da màu hình thể khỏe khoắn trong vai đôi tình nhân. Điều này khiến cho thông điệp tình yêu vượt xa khỏi ranh giới sắc tộc, màu da thêm sức mạnh với đại đa số khán giả.

I'm in love with the shape of you ; We push and pull like a magnet do ; Although my heart is falling too ; I'm in love with your body.

Anh yêu hình dáng của em ; Chúng ta xô đẩy như những thỏi nam châm ; Mặc dù trái tim anh đã đổ vì em ; Anh yêu hình dáng của em.

So với bản ballad Perfect, rõ ràng The Shape of You có giai điệu đơn giản và lặp lại hơn rất nhiều, nhưng tại sao nó lại hấp dẫn khán giả đến kỳ lạ. Xét về giai điệu, ca khúc sử dụng vòng lặp với bốn hợp âm (chords) trong giai điệu nên rất dễ nghe với khán giả nhạc pop. Sự hài hòa về âm thanh giữa nhịp trống, guitar gợi nhớ giai điệu quen thuộc như Cheap Thrills của Sia (2016) hay No Scrubs (1999) của nhóm TLC. Giai điệu bài hát rất dễ nhớ, đóng khung trong 5 hợp âm cơ bản.

Cần nói thêm rằng sử dụng vòng lặp trong giai điệu là nét đặc trưng của Ed Sheeran. Không phải lười biếng hay thiếu kiến thức căn bản nhạc lý, anh xây dựng được cấu trúc âm nhạc như vậy có thể có hiệu quả mạnh mẽ khi biểu diễn live. Khi đứng trên sân khấu, vòng lặp âm nhạc phát huy sức mạnh như phương tiện thu phát trực tiếp, nghệ sỹ biểu diễn có thể thêm thắt nhiều chất liệu để cho bài hát có bề dày âm thanh hơn.

Triết lý âm nhạc sâu sắc

Không chỉ đơn thuần chất liệu âm nhạc, Ed Sheeran chứng tỏ gu âm nhạc khá nhạy bén, sát sườn với thị hiếu công chúng, đặc biệt khán giả trẻ. Về mặt thương mại và mức độ cầu tiến, anh chịu khó thể nghiệm rất nhiều thể loại khác nhau, điển hình trong album mới nhất No.6 Collaboration (2019).

Đó là sự kết hợp của rap, pop, latin, techno và rock, hứa hẹn sẽ đem lại món ăn tinh thần bất ngờ, lạ lẫm cho khán giả. Về mặt triết lý, âm nhạc Ed Sheeran luôn hướng đến vẻ đẹp bên trong, sự tự tin, đặc biệt về ngoại hình trong thế giới rất cầu toàn về hình thức. Ca khúc Beautiful people hay Shape of you đều phản ánh góc nhìn thiện cảm, không phân biệt đối xử với con người màu da, sắc tộc hay ngoại hình. Ví dụ trên cũng hé lộ phần nào về tính cách điềm đạm, hướng nội, tình cảm như Ed Sheeran.

Chia sẻ với tờ Variety, anh nói rằng “Tôi không thể sống xa vùng Suffork, Anh quốc. Tôi có thể thăm thú Los Angeles trong vài ngày nhưng không thể sống ở đó hay New York. Khi quay lại quê hương, tôi thấy tràn ngập sức sống. Tôi không phải người Mỹ, không thuộc về nước Mỹ”. Đồng thời, Ed Sheeran tỏ ra hướng nội khi bày tỏ sự lo ngại với đám đông : “Tôi không ngại nói chuyện với mọi người nhưng khi họ chụp ảnh hay quay phim tôi. Tôi có cảm giác kỳ lạ như tôi không còn là người bình thường”.

Album No.6 Collaborations Project ra mắt năm 2019 là album phòng thu thứ 4 của Sheeran. Sản phẩm này đánh dấu một nỗ lực hợp tác với các nghệ sỹ trẻ, mang tính giải trí cao. Cụ thể, anh bắt tay phối hợp với các nghệ sỹ đương đại như Camila Cabello, Khalid, Cardi B, Justin Biber.

Bản hit đầu tiên là I don’t care hợp tác với Justin Biber gặt hái thành công rực rỡ vì phù hợp khẩu vị pop teen từ âm nhạc đến video clip hóm hỉnh. Remember my name tạo một màu sắc mới mẻ với hai ngôi sao kỳ cựu rap/hip hop Eminem và 50 Cent, trong khi Beautiful People hợp tác với ngôi sao Khalid. Giai điệu âm nhạc eletronic quen thuộc với Khalid được khai thác triệt để với giai điệu đơn giản, kèm bộ gõ của Ed Sheeran. Đáng chú ý nhất, ca khúc Blow là lựa chọn rock’n’roll đầy thú vị khi anh chia lửa sân khấu với hai ngôi sao tên tuổi Chris Stapleton & Bruno Mars.

Âm nhạc của Ed Sheeran là miền đất hứa cho khán giả yêu nhạc vì sự khám phá không mệt mỏi cũng như triết lý âm nhạc thâm thúy. Với vai trò mới là người cha, hãy cùng chờ đợi xem chàng trai vàng nước Anh sẽ gây ra bất ngờ tiếp theo nào.

Hoàng Thy Mai Thảo  
#1428 Posted : Sunday, September 27, 2020 7:25:58 AM(UTC)
Hoàng Thy Mai Thảo

Rank: Advanced Member

Groups: Registered
Joined: 3/26/2011(UTC)
Posts: 16,515

Thanks: 6918 times
Was thanked: 2764 time(s) in 1954 post(s)

Liên Khúc Thu - 2009
(50)


Bao thu Hiệp Phố châu chưa về
Bao nỗi đoạn trường xót bến mê
Bao nợ duyên Thôi Trương chẳng vẹn
Bao niềm tây khắc khoải sơn khê (UPMN)

Sơn khê khắc khoải mộng hải hồ
Đại ngàn soãi cánh khúc cam co
Hoàng hạc lầu Tây vờn sóng biếc
Thu sầu ngã bóng dạ chẳng lo (Hoàng Khai)


Tạc dạ lòng son chẳng ngại gì
Bão bùng giông tố vẫn nhiều khi
Trời Nam quê mẹ còn trầm uất
Xứ người con hứa giữ tâm, tri (Kỳ Nguyên)


Khi đi chẳng biết có ngày về
Khi về ngắm cảnh thật ủ ê !
Đất, biển...Mẹ ơi mòn năm tháng
Có những người đang bán giang sang (HPN)


Giang san gấm vóc dải lụa là
Đã mấy nghìn năm là của Ta
Cộng nô dâng chệt phường ác bá
Nhục nầy phải rửa dẫu bao xa (Hoàng Khai)


LKT - 2009 / MGP

Edited by user Tuesday, October 6, 2020 9:20:14 AM(UTC)  | Reason: Not specified

Hoàng Thy Mai Thảo  
#1429 Posted : Friday, October 2, 2020 5:22:15 AM(UTC)
Hoàng Thy Mai Thảo

Rank: Advanced Member

Groups: Registered
Joined: 3/26/2011(UTC)
Posts: 16,515

Thanks: 6918 times
Was thanked: 2764 time(s) in 1954 post(s)

Vincent Niclo thử sức với dòng nhạc Tango

Tuấn Thảo - RFI
Trong số những giọng ca nam mới thành danh trong những năm gần đây, Vincent Niclo có lẽ là người biết chịu đựng nhất, làm việc chăm chỉ cần mẫn. Chỉ trong vòng 6 năm, anh cho ra mắt 5 tập nhạc, mỗi album với một sắc màu âm nhạc khác nhau. Mùa thu năm 2018, Vincent Niclo thử sức với dòng nhạc Tango, với album cùng tên.

Đây là album phòng thu thứ sáu của giọng ca tenor người Pháp. Đúng với tên gọi của nó, tập nhạc này chủ yếu bao gồm các bản tango kinh điển, từng ăn khách qua nhiều giọng ca nổi tiếng (trong đó có ông hoàng tango Carlos Gardel và bộ Tứ Quý của dòng nhạc tango argentino là Roberto Goyeneche, Edmundo Rivero, Hugo del Carril, Julio Sosa).

Bên cạnh đó còn có hai sáng tác mới mà nhóm sản xuất Skydancers đã sáng tác riêng cho Vincent Niclo, toàn bộ album đều dùng lối hoà âm phối khí khác lạ. Chẳng hạn như bài Besame Mucho theo lời giải thích của Vincent, đã từng được anh ghi âm lần đầu tiên cách đây 4 năm (trên album tưởng niệm nam danh ca Luis Mariano). Lần này trên tập nhạc Tango, bài hát này đã được phối lại như một vũ điệu tình tứ, diễn trong quán nhạc phòng trà.

Ngay từ những album đầu tiên, Vincent Niclo đã từng hát nhạc La Tinh với những bản phối theo phong cách pop cổ điển. Tuy nhiên, ý tưởng dành trọn một tập nhạc cho thể loại này, và nhất là dành riêng cho dòng nhạc tango thật ra chỉ mới nảy sinh trong thời gian gần đây. Vào mùa xuân năm 2018, khi đến thủ đô Buenos Aires để thực hiện phần ghi âm cho album này, Vincent Niclo từng giải thích là dự án ghi âm một album tango đã manh nha từ cuối năm 2015.

Vào thời ấy, Vincent Niclo tham gia vào show truyền hình Khiêu vũ cùng Thần tượng (phiên bản tiếng Pháp của Dance with the Stars) và anh đã gây ấn tượng mạnh với công chúng lẫn ban giám khảo nhờ màn biểu diễn vũ điệu tango (trên nhạc nền của bài hát Here comes the rain again). Cho dù giải nhất năm ấy (mùa thứ 6) về tay một ca sĩ khác, nhưng điệu tango mà anh đã biểu diễn đã tạo ra một nguồn cảm hứng mới cho nam ca sĩ người Pháp. Trong số các bản tango mà Vincent Niclo đã chọn cho album mới, có nhạc phẩm Libertango nguyên tác của nhạc sư phong cầm Astor Piazzola.

Bản nhạc Libertango ban đầu là một giai điệu không lời, tính đến nay đã có đến cả ngàn bản hoà âm khác nhau, phiên bản tiếng Anh từng ăn khách qua giọng ca của Grace Jones (I have seen that face before), phiên bản tiếng Tây Ban Nha nổi tiếng qua lối diễn đạt của Horacio Ferrer, trong tiếng Pháp bài này cũng từng được phóng tác ít nhất là hai lần (phiên bản của ca sĩ kiêm diễn viên Guy Marchand "Moi je suis tango" 1975, và phiên bản của Julie Zenatti "(Tango) Princesse" 2007.

Vincent Niclo khi hát lại bài Libertango không còn dùng tango thuần chất mà là một điệu tango tự do trong lối hoà âm, phóng khoáng trong cách diễn đạt, hiệu quả tràn đầy kịch tính, nhịp điệu lôi cuốn dồn dập, còn giai điệu kết hợp bộ đàn dây với nhạc khí điện tử, một cách phối khí thử nối bước dù chưa bằng con đường trước kia của ban nhạc Pháp Gotan Project.

Năm nay 43 tuổi, Vincent Niclo tuy vào nghề khá sớm nhưng lại thành danh khá trễ, từ năm anh 35 tuổi trở đi. Thời thanh niên anh theo học các lớp thanh nhạc và đào tạo diễn xuất. Tuy có năng khiếu, nhưng anh lại không có duyên với sân khấu, hầu hết các vở nhạc kịch mà anh từng tham gia đều gặp thất bại.

Mãi đến năm 30 tuổi, theo lời khuyên của một người thầy (Vincent Niclo học thanh nhạc với giọng ca tenor Thierry Dran, từng làm giảng viên ở trường Opéra de Paris), anh mới chọn đi đúng hướng, khi chuyển sang hát nhạc nhẹ và pop cổ điển với chất giọng tenor. Nhờ vậy mà sự nghiệp của anh cất cánh từ năm 2013 trở đi.

Vincent Niclo thành công trước hết là nhờ nỗ lực làm việc không ngơi nghỉ. Ngoài đức tính cần mẫn chăm chỉ ấy, anh còn thành công nhờ gầy dựng cho mình một lượng fan trung thành đông đảo, giải thích vì sao hầu hết các buổi biểu diễn của anh đều chật kín chỗ ngồi. 90% khách hâm mộ Vincent Niclo đều là phụ nữ (trong đó đa số đều ở lứa tuổi trung niên), nhưng sau khi anh tham gia show truyền hình Khiêu vũ cùng Thần tượng, giọng ca tenor này giờ đây lại thu hút thêm nhiều fan trẻ tuổi, chủ yếu là thanh nữ.

Có lẽ cũng vì Vincent Niclo đeo đuổi nghề sân khấu từ rất lâu nhưng lại thành danh khá trễ, cho nên giờ đây, anh làm việc liên tục, số lượng dự án ghi âm và biểu diễn cao hơn nhiều so với các nghệ sĩ cùng thời. Chỉ trong vòng 5 năm, anh tham gia nhiều đợt biểu diễn lớn, cùng với nhóm crooner ‘‘Forever Gentlemen’’ hay là theo lời mời tác giả Michel Legrand trong vở nhạc kịch ‘‘Les Parapluies de Cherbourg’’. Mùa hè năm 2016, anh được đài phát thanh BBC2 mời làm người dẫn dắt một chương trình nhiều kỳ nhằm giới thiệu dòng nhạc Pháp trữ tình lãng mạn cũng như các bản tình ca bất tử.

Về mặt ghi âm, tính đến nay, Vincent Niclo đã cho ra mắt 5 album, album thứ nhất dành cho nhạc pop cổ điển (Opéra Rouge), album thứ hai để tưởng niệm Luis Mariano, album thứ ba chủ yếu là nhạc nhẹ (Ce que je suis), album thứ tư là các bản cover nhạc Pháp kinh điển nhưng hát bằng tiếng Anh (Romantique) và album thứ năm gồm toàn các sáng tác mới của Pascal Obispo (5.0). Album thứ sáu dành cho dòng nhạc tango hứa hẹn thành công lớn vì từ cả tháng trước khi được phát hành, album này chưa gì đã trở thành đĩa vàng, dựa theo số lượng đĩa nhạc mà giới hâm mộ trung thành đặt mua trước qua các mạng trực tuyến.



Hoàng Thy Mai Thảo  
#1430 Posted : Saturday, October 3, 2020 5:42:29 AM(UTC)
Hoàng Thy Mai Thảo

Rank: Advanced Member

Groups: Registered
Joined: 3/26/2011(UTC)
Posts: 16,515

Thanks: 6918 times
Was thanked: 2764 time(s) in 1954 post(s)

Michael Bublé - Người hát tình ca

Gia Trình - RFI - 03/10/2020
Nam ca sỹ người Canada, Michael Bublé, không còn là cái tên xa lạ với khán giả trong vòng hai thập kỷ qua. Dường như Michael Bublé sinh ra để hát tình ca nên các album thành công của anh đều gắn với từ Love (Tình yêu).

Tính đến thời điểm hiện tại, giọng ca jazz/soul này đã xuất bản tổng cộng 10 album phòng thu. Album trình làng năm 2019 với cái tên giản dị Love được đánh giá rất tốt.

Tình yêu - Chủ đề bất tận ca sỹ jazz/soul

Tình yêu là không chỉ chủ đề chính của album Love xuất bản năm 2019 của Michael Bublé mà đó là cảm hứng xuyên suốt sự nghiệp. Tiết lộ với báo giới, anh mô tả tình yêu gói gọn các mối quan hệ, lòng trắc ẩn, gia đình. Đó là trải nghiệm và điều nhắn nhủ của Michael Bublé với những gì tốt đẹp và lãng mạn nhất tới hàng triệu fan hâm mộ.

Sau 3 năm nghỉ ngơi vì chữa trị bệnh ung thư gan cho con trai đầu lòng Noah, sự trở lại của Michael Bublé vẫn ấm áp, ngọt ngào như thuở nào. Giọng ca soul/jazz chịu ảnh hưởng sâu sắc của các cây đại thụ như Frank Sinatra, Steve Wonder, Ella Fitzgerald. Nhưng trên hết, âm nhạc của Bublé vẫn tràn đầy đam mê với nguồn năng lượng tích cực : nhạc ru ngủ cho trẻ nhỏ, nhạc khiêu vũ và nhạc cho lứa đôi yêu đương. Giờ đây, ca sỹ người Canada có gia đình hạnh phúc bên cô vợ diễn viên Achentina, Luisana Lopilato, với ba người con Noah, 7 tuổi, Elisas 4 tuổi và con gái Vida 2 tuổi.

Ít người để ý rằng trước Luisana, Michael Bublé có thời gian dài gắn bó với nữ diễn viên xinh đẹp Emily Blunt và Debbie Timus. Hai trong số ba người yêu của anh đều từng xuất hiện trong các video clip âm nhạc. Bản nhạc nổi tiếng Home để dành tặng riêng cho Timus và cô bạn gái này cũng xuất hiện trong video clip lẫn phần hát bè. Timus và Bublé chia tay năm 2005 và sau đó Bublé phải lòng Emily Blunt tại một giải thưởng âm nhạc. Chuyện tình với Emily chấm dứt năm 2009 và sau đó anh quen và yêu diễn viễn Luisana tại một bữa tiệc hậu concert tại Buenos Aires. Đáng chú ý là Luisana, người vợ hiện tại xuất hiện trong video clip ca khúc Haven’t met you yet (2009).

Sự nghiệp âm nhạc thăng hoa

Đam mê âm nhạc của ca sỹ sinh năm 1975 khởi nguồn từ bộ sưu tập đĩa hát đồ sộ của người ông Demetrio Santaga với các ngôi sao gạo cuội Tony Bennett, Frank Sinatra. Với sự say mê hiếm có, Bublé đã thốt lên : “Tôi muốn trở thành ca sỹ và tôi biết đó là thứ âm nhạc tôi muốn hát”. Thôi thúc trở thành ca sỹ cộng thêm sự ủng hộ của người ông là động lực cho Bublé tham dự cuộc thi tài năng địa phương ở British Columbia khi mới 17 tuổi. Cú hích này đã giúp anh ra mắt CD đầu tay và tham gia vở nhạc kịch Red Rock Diner trong vai Elvis Presley.

Tuy nhiên, sự khởi sắc mạnh mẽ nhất là khi anh gặp được David Foster, nhà sản xuất tài năng đoạt giải Grammy, đồng thời phụ trách âm nhạc cho hãng Warner Bros. David có gu âm nhạc sắc sảo, am hiểu thị hiếu công chúng, ông đã tạo dựng thành công không nhỏ cho diva Whitney Houston, Celine Dion hay giọng tenor Andrea Bocelli. Vì vậy, David Foster giúp cho album đầu tay năm 2003 của Bublé mang dấu ấn hoài cổ, tưởng nhớ các tài năng kỳ cựu hay có thể coi đó là album thư giãn (lounge act) đúng nghĩa. Giọng ca của Feeling Good chia sẻ : “Chúng tôi muốn lưu giữ lại tinh thần và nguồn năng lượng không bị bó hẹp bởi bất kỳ giai đoạn âm nhạc nào cả”. Sản phẩm hợp tác đầu tay này đã gặt hái trái ngọt. Album này lên hạng nhất tại Úc, top 10 tại Anh Quốc với các bản hit lừng lẫy như Fever, How can you mend a broken heart, Sway.

Dấu ấn tình yêu trong album mới nhất LOVE

Album Love năm 2019 không nằm ngoài quỹ đạo của Bublé với sự hoài cổ và chủ đề tình yêu quen thuộc. Dễ nhận thấy anh vẫn đi theo mô-típ quen thuộc : đan cài bản nhạc kinh điển như When I fall in love, La vie en rose với các bản nhạc mới như Forever Now hay When You’re Smiling. Sự tính toán này tạo được cảm giác mới mẻ cho người nghe, đặc biệt với những bản song ca với giọng nữ như Cecile McLorin hay Loren Allred. Độ chín về giọng hát và cách xử lý bài điêu luyện của Michael Bublé tạo được sức hút và sự hòa hợp, đưa đẩy cho giọng nữ có đất diễn. Nếu nữ danh ca Pháp Edith Piaf sống lại chắc chắn sẽ mỉm cười khi đưa con tinh thần La vie en rose (Cuộc sống màu hồng) của mình được Bublé nâng niu đến vậy.

Trở thành một ca sỹ pop đương đại không có nghĩa là phải đột phá hay gây sốc. Cách tư duy của Michael Bublé là thổi vào dòng chảy vô tận của đam mê, khai thác kho nhạc kinh điển : gợi nhớ lại, lặp lại, cách tân lại. Thực tế chứng minh anh là quán quân âm nhạc với lối tư duy logic này. Thứ âm nhạc classic anh chọn rất hợp với phong cách lịch lãm, chỉn chu đáng ngạc nhiên trên sân khấu.

Ở góc độ khác, khán giả có thể nhận thấy Bublé muốn chịu rủi ro ở mức thấp nhất nhưng vẫn khiến người nghe say mê trong bữa tiệc âm nhạc. Tuy nhiên, đôi lúc anh cũng mang đến những bất ngờ thú vị cho khán giả. Bản nhạc country Help me make it through the night có lẽ là lựa chọn thú vị vì hiếm khi nhạc country lọt vào trong album của Bublé. Nó dịu ngọt, khắc khoải trong nỗi cô đơn nhờ sự kết hợp ăn ý của đôi song ca đến nhuần nhuyễn.

Bên cạnh đó, Forever Now là một bản nhạc pop ballad đáng chú ý khác với tâm sự người cha dành cho con trai. Không phải ballad xuất sắc nhất nhưng Forever now đánh dấu nỗ lực làm mới bản thân của nghệ sỹ. Đáng chú ý, Love you anymore là một sự hợp tác của hai tên tuổi sản xuất hàng đầu Charlie Puth và David Foster. Tiếng bass, guitar là điểm nhấn và nền đẹp cho tiếng hát Bublé, đặc biệt âm thanh bộ gõ nền là điểm cuốn hút. Trên tất cả, giọng ca của Bublé vẫn đẹp, tròn trịa và không gượng ép.

Album Love khá dễ nghe, làm vừa lòng đôi tai khán giả với khẩu vị âm nhạc jazz/soul rất thanh lịch của Bublé. Có lẽ khán giả phải thêm chữ "LOVE" vào tên đệm của anh vì đó là dấu ấn họ luôn ghi nhớ và say mê.

(Theo Biography)


Hoàng Thy Mai Thảo  
#1431 Posted : Monday, October 5, 2020 6:59:27 AM(UTC)
Hoàng Thy Mai Thảo

Rank: Advanced Member

Groups: Registered
Joined: 3/26/2011(UTC)
Posts: 16,515

Thanks: 6918 times
Was thanked: 2764 time(s) in 1954 post(s)

(AFP) - Công luận Nhật xúc động vì cái chết của nhà tạo mẫu Kenzo.
Tin nhà tạo mẫu Kenzo Takada qua đời hôm 04/10/2020 tại Paris, thọ 81 tuổi vì Covid-19, làm công luận Nhật ngỡ ngàng. Từ phát ngôn viên của phủ thủ tướng Nhật đến thống đốc Tokyo cùng bày tỏ « thương tiếc » và nói đến một « mất mát lớn ». Kenzo là nhà tạo mẫu đầu tiên của Nhật Bản thành công tại Paris và ông đã gây dựng gần như toàn bộ sự nghiệp trên đất Pháp. Từ nước hoa Kenzo đến những bộ sưu tập kimono mang tên ông đều đã trở nên quen thuộc với giới yêu thời trang của thế giới.



một bài cũ về nhà tạo mẫu Kenzo
>>




Minh Anh - RFI - Thứ Sáu, ngày 28 tháng 12 năm 2018

KENZO : Phù thủy thời trang xứ Phù Tang trên đất Paris

UserPostedImage
Nhà tạo mẫu người Nhật Bản, Kenzo Takada.Archive Kenzo Takada

Nhắc đến « Kenzo », hẳn các quý bà, quý cô sẽ nhớ ngay đến « Kenzo Flower », lọ nước hoa hình trụ cong, dáng vẻ thanh mảnh dịu dàng như một cành hoa mỹ nhân trong suốt. Hương thơm nhẹ nhàng nhưng quý phái, thoang thoảng mùi thơm của hoa nhài, hoa hồng. Một chút ngọt dịu của vani và xạ hương ...

Kenzo by Flower, một trong những dòng sản phẩm mang tên tuổi của Kenzo Takada, nhà tạo mốt huyền thoại xứ Phù Tang nhưng lại rất « Parisien » (người Paris). Nói đến Kenzo, trước hết phải nói về thời trang, lĩnh vực đầu tiên đã đưa tên tuổi của Kenzo Takada vào giới tạo mẫu hàng đầu thế giới.

Tháng 02/2019, Kenzo Takada thổi ngọn nến sinh nhật 80 tuổi. Nhân dịp này, ông đã chấp nhận cùng chấp bút với Kazuko Masui và Chihiro Masui ra mắt tập sách mang chính tên ông « Kenzo Takada », sau nhiều năm đắn đo và từ chối.

Với độ dày hơn 460 trang, được in dưới hình thức một tập bản thảo, « Kenzo Takada » phác họa lại hành trình dài 40 năm của nhà tạo mẫu đầu tiên ở Paris đến từ xứ Hoa Anh Đào. Lần đầu tiên, ông cho đăng hơn 400 bản vẽ thiết kế mẫu trong tổng số hơn 7000, cùng với nhiều bức ảnh về đời tư của ông, cũng như những bức thư ông viết cho thân mẫu mà công chúng chưa bao giờ được biết đến.

Lật từng trang sách, độc giả như đi cùng với Kenzo theo từng năm tháng. Kenzo đã trở thành cái tên của một dòng thời trang vui nhộn và trẻ trung. Và Kenzo còn là một trong những nhân chứng sống về sự chuyển đổi sâu sắc trong một lĩnh vực đã bị toàn cầu hóa.

Gần 80 tuổi, nhưng đôi mắt ông vẫn tinh anh, nụ cười hiền hậu và vẫn trẻ trung như năm nào khi mới đến Paris. Hồi tưởng lại những ngày đầu đặt chân tới Paris, Kenzo Takada thổ lộ những suy nghĩ của ông với đài RFI, tại phòng làm việc riêng : « Khi tôi đến Paris năm 1965, tôi không hề nghĩ là có thể làm việc trong ngành thời trang ».

Jungle Jap

Nhưng có một điều chắc chắn giới am tường nghệ thuật thời trang đều cùng có chung một nhận định : Kenzo Takada là một « thần đồng » trong lĩnh vực thiết kế tạo mẫu. Sinh ngày 27/02/1939, tại làng Himeji, Nhật Bản, là con thứ 5 trong gia đình có 7 anh chị em, Kenzo Takada ngay từ nhỏ đã đam mê thời trang. Ông suốt ngày mê mẩn với các tờ tạp chí do các chị mua về.

Mười chín tuổi, Kenzo được vào học trường tạo mốt uy tín nhất của Nhật Bản lúc bấy giờ, Tokyo's Bunka Fashion College, vừa mở cổng đón nam sinh năm đầu tiên sau một năm hoạt động. Kết thúc chương trình học năm 1964, ông quyết định lên đường sang Paris lập nghiệp.

Những năm đầu mới đến Paris không phải là dễ đối với Kenzo. Khác biệt ngôn ngữ và văn hóa, tài chính hạn hẹp, không có nhiều quen biết … nhưng không vì thế mà ông từ bỏ giấc mơ tạo nên một thương hiệu thời trang riêng của mình. Ban ngày ông làm thợ vẽ mẫu cho hãng Relations Textiles, ban đêm tập trung cho bộ sưu tập của mình. Và những nỗ lực đó dường như đã được đền đáp.

« Cách nay 50 năm, nếu như quý vị đã từng đi ngang qua số 43 dãy phố Vivienne, quý vị rất có thể nhận thấy một cửa hiệu nhỏ, ở đó ngự trị một bầu không khí sôi động đến kỳ lạ. Mặt tiền cửa hiệu ghi dòng chữ : Jungle Jap. Một cái tên nghe bất nhã làm sao ! », trong tập sách Kenzo Takada có đoạn ghi như thế.

Jungle Jap là cửa hàng quần áo thời trang đầu tiên của Kenzo, được mở vào ngày 14/03/1970, với sự trợ giúp của hai cô bạn đồng hương Nhật Bản. Jungle được ông lấy cảm hứng từ bức họa Giấc mơ (Le Rêve) của họa sĩ Douanier Rousseau. Jap là vì « chúng tôi là người Nhật Bản. Tôi cảm thấy cái tên này nghe rất gợi cảm. Vả lại lúc ấy tôi quá nhát không dám để tên mình. Và nhất là chúng tôi có đến 3 người », theo như những gì ông giải thích trong « Kenzo Takada ».

Chỉ trong vòng một năm, Kenzo tổ chức 4 cuộc trình diễn. Cũng trong năm đó, ông đã làm chao đảo cả Paris. Người ta chen lấn để được tận mắt thấy phong cách vui nhộn của « anh chàng Nhật Bản nhỏ bé ». Với những gam màu vui nhộn như trẩy hội, Kenzo trong những năm 1970 đã mang đến cho làng thời trang Paris, khi ấy bị cho là lỗi thời và cứng nhắc, một làn gió mới, trẻ trung hơn.

Kenzo « phá cách » với lối may mặc truyền thống. Ông đặt dấu chấm hết cho kiểu may ôm lấy thân thể, ống tay hẹp, sát cổ, chít eo… thay vào đó là kiểu quần áo rộng rãi, ở đó thân thể được thở, cử động thoải mái.

UserPostedImage
Một bản thảo của Kenzo Takada.
Arquivo Kenzo Takada

Paris : Tình yêu tự do

Một ngày, có một phóng viên ghi rằng : « Dior, những năm 1950. Saint Laurent, những năm 1960. Kenzo, những năm 1970 ». Tạp chí Elle trong năm 1970 còn mệnh danh Kenzo là « thi sĩ coton », bởi vì chất liệu chủ đạo là vải coton. « Tôi sử dụng coton là vì tôi không có đủ tiền, nhưng cũng vì đó là chất liệu tôi vẫn ưa thích nhất. Tôi thích sự nhẹ nhàng, tiện nghi và mềm mại của coton ».

Những cuộc trình diễn cứ thế lần lượt tiếp nối. Tên tuổi của ông cứ vậy mà tiếp tục bay xa, xuất hiện dần trên các sàn diễn lớn. Cái tên Jungle Jap lần lượt được thay thế bởi « Kenzo Jeans », « Kenzo Jungle », để rồi rút ngắn thành « Kenzo » vào những năm 1980.

Thành công của ông mở đường cho một thế hệ nhà tạo mẫu Nhật Bản, từ Issey Miyake cho đến Yojhi Yamamoto, Rei Kawabuko, lần lượt đổ về Paris tiếp bước Kenzo, đem lại một hơi thở mới cho các sàn diễn của phương Tây.

Hơn nửa thế kỷ sống tại Paris, dù ông đã quen từng góc phố, từng con đường, nhưng Paris vẫn luôn làm ông phấn khích. « Paris vẫn luôn là tình yêu của ông ». Bởi vì chính Paris đã đem lại cho ông sự tự do sáng tạo.

« Ở Nhật Bản, có quá nhiều nghi thức, phải làm cái này, phải làm thế kia. Tại Paris, vì tôi quen biết không nhiều, nên tôi có thể làm những gì mình muốn. Đối với tôi, đó là một sự tự do hoàn toàn. Đó là lý do vì sao tôi muốn ở lại Paris. Đương nhiên là vì thời trang rồi, nhưng vì còn có sự tự do này nữa. »

Tự do sáng tạo và cả trong đời tư. Cuộc đời của ông không chỉ có những niềm vui mà còn xen lẫn cả những nỗi buồn. Năm 1990, sự ra đi đột ngột của người bạn đồng hành, Xavier de Castella, thật sự là một cú sốc, một bi kịch lớn nhất đời ông. Nhưng chính trong nỗi buồn khôn xiết đó, Kenzo đã cho ra đời dòng sản phẩm dầu thơm đầu tiên dành cho nam giới : Kenzo pour homme (Kenzo for men).

80 ngọn nến nhưng chưa gác bút vẽ

Đam mê thời trang đến thế, vậy mà vào năm 1993, Kenzo đã quyết định bán thương hiệu của mình cho tập đoàn thời trang cao cấp đa quốc gia LVMH và chính thức rời KENZO S.A vào năm 1999. Hơn 20 năm rời xa sàn diễn, liệu ông có nhớ ánh đèn sân khấu ?

« Tôi yêu thích tất cả những thứ đó, nhưng đồng thời cũng thật là mệt mỏi. Đó còn là cả một trách nhiệm lớn lao và một áp lực kinh khủng. Tôi làm điều này trong vòng 30 năm. Vì vậy, đến lúc nào đó tôi muốn dừng lại. Quả thật, tôi cũng nhớ các buổi trình diễn, nhưng người ta không thể có tất cả. »

Đó cũng là thời điểm marketing ngày càng có một vị thế quan trọng trong làng thời trang. Phải chăng chính áp lực của các nhà tiếp thị đối với các nhà tạo mẫu đã khiến ông phải rời ánh đèn sân khấu ?

« Có được một cái gì đó vừa sáng tạo vừa mang tính thị trường không phải là dễ. Trong suốt những năm 1970, tôi chưa hề nghĩ đến việc kinh doanh. Chủ yếu chỉ nghĩ đến các buổi trình diễn và các buổi lễ hội. Nhưng đến những năm 1980, tôi phải sắp xếp lại doanh nghiệp và bắt đầu tính đến khía cạnh kinh doanh, nhưng rồi giới nhà báo cũng bắt đầu nói là tôi đã trở nên quá thương mại ».

Khi được hỏi ông nghĩ như thế nào về thời trang ngày nay, Kenzo cho rằng có một sự thay đổi quá lớn. Trong những năm 1970, người hâm mộ phải đợi 2-3 tháng để có thể xem các bức ảnh trình diễn thời trang. Bây giờ thì ngay tức thì. Với ông như vậy cũng tốt, nhưng vẫn thiếu một điều gì đó.

« Mỗi khi tôi đi du lịch đâu đó, Nhật Bản hay Brazil chẳng hạn, tôi đều tìm thấy có một kiểu thời trang khác nhau. Bây giờ, tôi thấy ở đâu cũng có cùng các cửa hiệu và các kiểu mẫu mã. Cũng tốt thôi, nhưng hơi thiếu một chút đa dạng. Thật đáng tiếc… Nhưng đồng thời, công nghiệp thời trang lại trở thành một thứ gì đó rất quan trọng. »

Giờ sắp bước sang tuổi bát tuần, không còn đứng đầu nhãn hiệu thời trang do chính ông lập ra, nhưng Kenzo Takana cho biết vẫn chưa có ý định gác ngòi vẽ: « Tôi có nhu cầu làm việc với các ê-kip trẻ. Tôi cần điều này, tôi muốn có thêm hiểu biết, có nhu cầu tiếp xúc với mọi người ».

Hoàng Thy Mai Thảo  
#1432 Posted : Tuesday, October 6, 2020 9:19:03 AM(UTC)
Hoàng Thy Mai Thảo

Rank: Advanced Member

Groups: Registered
Joined: 3/26/2011(UTC)
Posts: 16,515

Thanks: 6918 times
Was thanked: 2764 time(s) in 1954 post(s)


Liên Khúc Thu
(51)


Bao năm đất khách nặng lòng con
Mỗi độ thu sang dạ héo hon
Thương cha nhớ mẹ sầu lệ đổ
Vận nước nguy nan chí sống còn (TTHTMT)

Sống tròn nghĩa hiếu với Tổ Tiên
Sống trọn tin yêu với bạn hiền
Sống vững Đức Tin cùng Thánh Chúa
Sống chẳng suy bì lòng bình yên (Hoa Cỏ Mây)


Như cây như cỏ giữa trời thiêng
Như sông như suối nắng chảy hiền
Như lòng son sắt cùng non nước
Ngẩng mặt nhìn đời sống uyên nguyên (LHB)


Uyên nguyên ngẩng mặt sống nhìn đời
Chánh, tà phân định ... chí biển khơi
Một, hai sống chết vì Quê Mẹ
Nếm mật, nằm gai miệng vẫn cười (Hoàng Mai)


Như chiếc lá vàng đợi mùa thu
Như hạt nắng tươi vượt mây mù
Như loài chim biển say giông tố
Như đóa hoa lòng lặng trầm tư (Mai Cát Hạ)


LKT - 2009 / MGP

Hoàng Thy Mai Thảo  
#1433 Posted : Thursday, October 8, 2020 7:40:02 AM(UTC)
Hoàng Thy Mai Thảo

Rank: Advanced Member

Groups: Registered
Joined: 3/26/2011(UTC)
Posts: 16,515

Thanks: 6918 times
Was thanked: 2764 time(s) in 1954 post(s)


Ngôn ngữ!

Theo định nghĩa chung chung của một số nhà Ngôn ngữ học thì Nói lái là nói bằng cách giao hoán âm đầu vần và thanh điệu hoặc trật tự của hai âm tiết để tạo thành nghĩa khác hẳn và cho rằng đây là một trong những đặc trưng của tiếng Việt, nhằm mục đích đố chữ, bông đùa, chơi chữ hay châm biếm. Thí dụ như “lộng kiếng” nói lái thành “liệng cống” hay “đầu tiên” thành “tiền đâu”, “đơn giản” thành “đang giỡn”…
Có người còn cho rằng Nói lái là một đặc điểm độc đáo của tiếng Việt mà các ngôn ngữ khác không có, khi nói lái người ta phải chọn một nhóm hai hoặc ba tiếng rồi hoán vị các phụ âm hoặc các thanh của những tiếng đó cho nhau. Chẳng hạn như “Vũ như Cẩn” thành “vẫn như cũ” hay “Nguyễn y Vân” thành “vẫn y nguyên” hoặc “bảng đỏ sao vàng” thành “bỏ Đảng sang giàu”…
Lại có người giải thích : Nói lái là cách đánh tráo vần, thanh điệu… giữa hai hoặc ba tiếng với nhau, nó không rườm rà không phức tạp mà rất đơn giản dễ vận dụng để tạo thêm nghĩa mới phù hợp với mục đích giao tiếp và cho rằng nếu không có những cách nói lái này, quá trình giao tiếp sẽ kém sinh động hơn, đơn điệu hơn nhưng tựu chung, khi nói lái, người ta tránh không nói thẳng chữ muốn nói; mà người nghe vì không tinh ý, nhất thời không nhận ra nên xảy ra nhiều giai thoại vô cùng lý thú.
Như chúng ta đã biết, một chữ gồm hai phần: phụ âm và âm. Chẳng hạn như chữ thung gồm phụ âm th và âm ung. Chúng ta lại có thêm sáu thanh: sắc, huyền, hỏi, ngã, nặng và không dấu tạo tiếng Việt thành giàu âm sắc, chỉ cần khác dấu, chữ được phát âm khác nhau: thung (thung dung), thúng (cái thúng), thùng (cái thùng), thụng (áo thụng), thủng (lỗ thủng) và tất nhiên có nghĩa khác nhau, và đây cũng là nét độc đáo của ngôn ngữ Việt, nên người nước ngoài bảo người Việt nói chuyện nghe giống như hát vậy. Thêm vào đó, tiếng Việt vốn đơn âm nên có thể Nói lái dễ dàng mà vẫn có nghiã : Cái biệt thự nầy bự thiệt ! Bí mật coi chừng bị bật mí hoặc kháng chiến lâu ngày sẽ khiến chán hay muốn đầu tư nhưng không biết từ đâu, và đã tháo giầy nhưng chưa thấy giàu ! Theo con Hương vì thương con heo cô ấy…
Đặc biệt, đối với những người lớn tuổi hay trưởng thành ở Việt Namchẳng có ai là không biết cách nói lái, tùy theo gốc gác hoặc sinh hoạt ở Bắc, Trung hay Nam mà cách nói lái có khác nhau đôi chút.
- Nói Lái theo cách ngoài Bắc : người miền Bắc đổi chỗ cho hai chữ, đồng thời đổi luôn hai dấu (nghĩa là đổi âm sắc).
Thí dụ như chữ tượng lo nói lái thành lọ tương (lo đổi chỗ cho tượng, lấy dấu nặng thành lọ, tượng đổi chỗ cho lo, mất dấu nặng thành tương).
Chữ đấu tranh nói lái lại là tránh đâu (tranh đổi chỗ cho đấu, lấy dấu sắc của đấu thành tránh, đấu đổi chỗ cho tranh, mang dấu của tranh vì không dấu nên thành đâu).
- Nói lái theo kiểu trong Nam : theo cách nói lái trong Nam, âm trong hai chữ đổi chỗ cho nhau, phụ âm giữ nguyên vị trí.
Thí dụ như chữ cá đối nói lái thành cối đá (phụ âm ghép với âm ối của đối thành cối, và phụ âm đ ghép với âm á của cá thành đá). Và cứ như vậy mà cờ Tây thành Cầy tơ, Thầy tu thành thù Tây, hiện đại thành hại điện, Thứ Lễ thành Thế Lữ, trò chơi thành trời cho…
Trong vài trường hợp người ta nói lái cho cả ba chữ, thì chỉ hoán đổi hai chữ đầu và cuối nhưng giữ nguyên chữ giữa. Chẳng hạn như : “Trần bá Cương” thành “Trương bá Cần”, “Chín bến đò” thành “chó bến Đình”, “Âu cái Đằng” thành “ăn cái đầu”, “Hương bên đèo” thành “Heo bên đường”…
Đôi khi người ta lại đổi chỗ hai phụ âm cho nhau để sau khi nói lái có nghĩa và dễ nghe hơn. Thí dụ chữ chiến binh thay vì nói lái thành chinh biến cũng có thể nói thành chính biên. Do đó với hai chữ tranh đấu có người đã đùa mà nói rằng: tranh đấu thì tránh đâu khỏi bị trâu đánh thì thế nào cũng phải đấu tranh.
Cũng như trong trường hợp trên, những chữ trùng âm như nhân dân, lù đù, lật đật… không nói lái được.
Tuy nhiên, Nói lái là lối nói mà chỉ cảm nhận được chớ không công thức hóa được. Nếu nói lái mà đơn giản như đang giỡn (có thêm chữ g và dấu hỏi thành dấu ngã) thì không thể áp dụng công thức nào vào đây cả.
Đặc biệt là người miền Nam thường phát âm phụ âm cuối không chính xác như c # t, n # ng, y # i, dấu hỏi đọc như dấu ngã. Chẳng hạn như chữ Cắt và Cắc, Đan và Đang, Thai và Thay, suy nghĩ và nghỉ ngợi… họ đều phát âm giống nhau, khó mà phân biệt. Vì vậy khi người miền Namnói lái thì rất dễ dàng, nhanh chóng do biến đổi bằng nhiều cách khác nhau nhưng khi viết ra thành chữ thì nhiều khi không đúng vào đâu cả (tức là sai Chánh tả). Thí dụ như sao vàng nói lái thành sang giàu nhưng viết đúng theo âm luật là sang vào thì không phải là ý của người muốn nói; bởi vậy, người ta nói nói lái chớ không ai nói viết lái. Tuy nhiên, có nhiều câu thơ, bài thơ không những nói lái mà còn viết lái rất tài tình, chúng tôi sẽ giới thiệu phần sau.
Sau đây, chúng tôi xin mời quý vị bước vào thế giới của ngôn ngữ Nói Lái qua các câu đố, câu hò, câu đối, giai thoại trong dân gian và cả những bài thơ mang tính cách Văn học Nghệ thuật hoặc đã có từ lâu trong nền Văn học Việt Nam. Dĩ nhiên, theo như ý kiến của Hoàng Lão Tà trong bài “Ăn tục nói phét” thì “môn nói lái rất thần sầu quỷ khiếp đa dạng, đa năng mà ngay trong thi ca kim cổ đều sử dụng. Lúc nào nói lái được là chớp ngay cơ hội. Và nói lái phải tục mới vui, mới cười được, chứ nói lái thông thường thì chả có gì hấp dẫn”.

1/- Nói Lái trong Câu đố :

Cũng như Ca dao, Tục ngữ, Thành ngữ… Câu đố cũng là một hình thái của Văn học dân gian Việt Nam. Người ta sử dụng Câu đố trong các buổi họp mặt vui chơi hoặc trong lúc lao động chân tay để quên đi mệt nhọc hay thử tài trí giữa hai bên nam nữ. Những câu đố Nói lái thường rất dễ đáp nhưng vì bất ngờ hay bị tròng tréo chữ nghiã mà đôi khi không đáp được.
- Lăng quằng lịt quịt … lăng quằng trứng, là cái gì? (Đáp là cái Lưng quần trắng)
- Lăng quằng lịt quịt … lăng quằng rừng, là cái gì? ( là cái Lưng quần rằn)
- Trong nhà chạy ra hỏi cái gì bán, là cái gì ? ( là cái giàn bí)
- Vừa đi vừa lủi, vừa mổ, là cái gì ? ( là cái lỗ mũi)
- Mẹ thương con, con gầy, là cái gì ? ( là cây gòn)
- Trên trời rơi xuống cái mau co, là cái gì ? ( là cái mo cau)
- Cầm đục cất đục là cái gì ? (là Cục đất)
- Ghe chài chìm giữa biển đông,
Ván phên trôi hết cái cong nó còn’’ là cái gì ? (là con còng)
- Khoan mũi, khoan lái, khoan lai,
Bò la, bò liệt đố ai biết gì? ( là củ khoai lang).
- Hít vào, hít ra, hít một là cái gì ? (là hột mít)
- Cà vô, cà ra, cà nhột, là cái gì ? (là cột nhà)
- Cúng trên núi, cúng mê, cúng mải là cái gì ? (là cái mủng)
- Cú trong nhà cú ra, cú hãi là cái gì ? (là cái hũ)
- May không chút nữa thì lầm,
Cau dày không bẻ bẻ nhầm cau ranh, là cái gì ? (là canh rau)…
- “Sáng nay đi hỏi chị Năm,
Có đi ra chợ chuộc dùm đôi bông” là cái gì ? ( là trái chùm ruột)
- Cái gì ở cạnh bờ sông,
Cái mui thì nát cái cong thì còn ? ( là con còng )
- Cái gì bằng ngón chưn cái mà chai cứng, là gì ? ( là ngón chưn cái)
- Khi đi cưa ngọn, khi về cũng cưa ngọn, là gì ? ( là con ngựa)
- Miệng bà Ký lớn, bà Ký banh
Tay ông Cai dài, ông Cai khoanh. Là cái gì ? ( là canh bí và canh khoai)
Ngoài ra, còn có câu đố về các con vật, câu đố đặt ra là từ hai con vật nầy khi Nói lái sẽ thành hai con vật khác, đã được giải đáp như sau :
- Con Cua con Rồng lái là Con Công con Rùa
Con Cáo con Sóc lái là con Cóc con Sáo.
Con Trai con Rắn lái là con Trăn con Rái.(cá)
Con Cò con Báo lái là con Cáo con Bò
Con Sáo con Bò lái là con Sò con Báo
Con Sếu con Ngao lái là con Sáo con Nghêu …
- con Sâu con Dế –> con dê con sấu
con Ngao con Sán –> con ngan con sáo
con Ong con Kiến –> con yến con công
con Ốc con Kiến –> con yến con cóc
con Trai con Rắn –> con trăn con rái
con Ốc con Nhện –> con ếch con nhộng
- Con SÁO nói với con BÒ,
Có con SÒ BÁO: bên kia Hội chùa.
Con CÔNG nghe rũ con RÙA,
Con CUA thấy vậy, mới khua con RỒNG.
Cả bọn kết lại thật đông,
Con CÒ, con SÓC cũng mong theo cùng.
CÓC, SÒ xúm lại đi chung…
- Cô Công nói với Cậu Rùa,
Rồng ở dưới đất, còn Cua trên trời.
Ốc gào Nhện hỡi, nhện ơi:
Ếch bơi phố núi, Nhộng chơi ao làng.
Gió chiều nhẹ thổi mênh mang,
Tao nhân mặc khách lang thang bên đường…

2/- Nói Lái trong Câu Hò đối đáp:

Hò đối đáp vốn là một loại hình thức dân ca phổ biến khắp ba miền đất nước. Nó thường xảy ra trên cánh đồng hay dòng sông, nam và nữ thường hò đối đáp với nhau để xua đi nỗi mệt nhọc trong công việc. Điều đáng ngạc nhiên là họ có thể dễ dàng sáng tạo và hò đối đáp ngay tại chỗ. Những người này rất nhanh nhẹn và thông minh đến mức ngay cả những người có học đôi khi cũng phải khâm phục họ và đôi khi phải bỏ cuộc. Có nhiều cặp trai gái trở thành chồng vợ sau những cuộc hò nầy.
Những câu hò đối đáp thông thường thì rất nhiều nhưng dùng cách nói lái để hò đối đáp thì rất hiếm quý.
# Thông thường thì bên con gái cất cao câu hò đối trước :
“Hò hơ… Con cá đối nằm trên cối đá,
Con mèo đuôi cụt nằm mút đuôi kèo.
Anh mà đối đặng… ơ.. ờ
Hò hơ…Anh mà đối đặng, dẫu nghèo em cũng ưng”.
# Sau khi phân tách và tìm câu trả lời, bên con trai hò đáp :
“Hò hơ… Chim mỏ kiến(g) đậu trên miếng cỏ,
Chim vàng lông đáp dựa vồng lang.
Anh đà đối đặng ơ… ờ
Hò hơ…Anh đà đối đặng, hỏi nàng có ưng chưa?”
Và như thế, bên nầy đối, bên kia đáp cứ kéo dài không dứt cuộc tranh tài đầy lý thú của hai bên nam nữ để lại dân gian những câu hò Nói lái độc đáo đầy sáng tạo:
- Con sáo sậu chê cô xấu xạo,
Con chó què chân bị cái quần che.
- Con bé mập ú nhờ bà mụ ấp,
Thằng bé ốm tong vác cái ống tôm.
- Chiều chiều cụ Mão lên rừng cạo mũ,
Sáng sớm bà Hạc đi bán bạc hà.
- Cô nàng dâu Hứa đi mua dưa hấu,
Thằng rể bảnh trai ngồi cạnh bãi tranh.
- Người mặc áo xanh chính là anh xáo, (anh Sáu)
Miếng thịt băm nát trong bụng bác Năm.
- Chàng trai sứt môi ngồi ăn xôi mứt,
Cô gái mồm to lặn lội mò tôm.
- Con cóc cái ngồi trên cái cốc,
Con cầy tơ đứng dưới cờ Tây.
Bên cạnh đó còn có những câu Nói lái mà đôi trai gái khéo léo gởi gắm tình cảm cho nhau mà người ngoài vì vô tình không hiểu được. Trước hết, người con gái thố lộ :
- “Cam sành nhỏ lá thanh ương,
Ngọt mật thanh đường nhắm lớ, bớ anh !”
Cảm thương vì “thương anh” mà “nhớ lắm” của nàng nên chàng hứa hẹn :
- “Thanh ương là tuổi mong chờ
Một mai nhái lặn chà quơ, quơ chà”.
(Có nghiã: Qua muốn “nhắn lại” với bậu là nếu “thương anh” mà bậu “chờ qua” thì “qua chờ” bậu).

3/- Nói Lái trong câu đối :

Câu đối là cách chơi chữ và là một trong những thú tiêu khiển của người xưa. Người ta thường viết câu đối trong dịp Tết hay trong các lễ mừng thượng thọ, thăng quan tiến chức, đỗ đạt hay tân hôn, sinh nhật…. Người viết câu đối phải là người văn hay, chữ tốt và nhất là ý nghiã của câu đối phải phù hợp với trọng tâm của buỗi lễ. Cho nên, viết câu đối rất khó mà nói lái trong câu đố thì lại càng khó hơn nữa. Vậy mà trong dân gian Việt Nam vẫn có nhiều câu đối nói lái.
Thảm thương cho cuộc sống thiếu thốn, đói nghèo của nghề giáo dưới chế độ Xã hội Chủ nghiã, người ta than thở qua bài “Buồn đời giáo-chức”:
Thảm kịch của thầy giáo, phải tháo giầy,
Tháo luôn cả ủng, thủng luôn cả áo.
Làm giáo chức, nên phải giứt cháo,
Thảo chương rồi, để được thưởng chao,
Lấy giáo án đem dán áo.
Cùng với một câu đối bất hủ như sau :
- Chiều ba mươi, thầy giáo tháo giày ra chợ bán
Sáng mùng một, giáo chức dứt cháo đón xuân sang.
Tuy vậy, vẫn còn một câu đối khác nghe chỉnh hơn :
- Thầy giáo…tháo giầy, tháo cả ủng, thủng cả áo, đem giáo án ra… dán áo.
Mèo con….còn meo, còn léo nhéo, kéo lòn nhòn, ngậm xương cá về..ca xướng.
Còn đây là câu đối Tết dành tặng cho những tên keo kiệt, coi trọng đồng tiền hơn bất cứ mọi thứ trên đời (xin nói lái từng cặp chữ thì sẽ thấy):
- Thiên tường, tác biệt,
Hiền tạ, thu sương.
Ngoài ra, còn có những câu đối không dùng trong mục đích nào cả mà chỉ để thỏa mãn tánh trào phúng và tài Nói lái của mình :
- Kia mấy cây mía trên xe chú,
Có vài cái vò dưới nhà cô.
- Thầy giáo tháo giầy, vấy đất vất đấỵ
Thầy tu thù Tây, cầu đạo cạo đầu.
- Trai Thủ Đức năm canh thức đủ,
Gái Đồng Tranh sáu khắc đành trông.
- “Trai Thủ Đức năm canh thức đủ,
Gái Gò Công sáu khắc gồng co”.
- Gái Hóc Môn vừa hôn vừa móc,
Trai Gò Công vừa gồng vừa co.
- Thầy giáo Bản Giốc, vừa bốc vừa giảng,
Tử tù Cổng Trời, bị cởi bị trồng.
- Con trai Bắc Ninh, vừa binh vừa nắc,
Con gái Hà Đông, hồng diện đa dâm.
- Đại học Suối Máu, sáu tháng muối cơm,
Giáo khu Thừa Thiên, cửa thiền thưa thớt.
- Dân nhậu Chu Lai, uống chai uống lu,
Người dân Đập Đá, bị đá bị đập.
- Rượu thuốc Bạch Hổ, uống bổ như hạch,
Con gái Đà Nẵng, tứ đẳng nõn nà.
- Nhà văn Nhật Tiến bảo học tiếng Nhật là tiện nhất.
Luật sư Đức Tiến không biết tiếng Đức nên tức điếng.
- Con cá rô cố ra khỏi rá cô !
Chú chó mực chực mó vào chõ mứt.
-“Vợ nuôi chó, chồng chén cầy; tứ đốm tam khoanh, cây còn hóa ra là nhà Tuất.
“Ngưòi bảo heo, kẻ kêu lợn; ba bầy bảy mối, lớn lại thành đích thị họ Trư.”
Còn về câu đối “Gái Củ Chi, chỉ cu, hỏi củ chi?” thì có các câu :
- Trai Giồng dứa, trồng dừa giống, trên giồng dứa.
- Trai Láng Hạ, lạ háng người Láng Hạ.
- Trai Thành Đông, đồng thanh hét thành đồng.
Sau hết, có một người thích nói lái, tức cảnh sinh tình đưa ra câu đối sau đây, xin mời chư quý vị tìm cho câu đáp :
- “Xuân Cali lạnh lẽo, nghe gọi heo, gọi lợn, gọi chó, gọi cờ tây, chạnh thèm bát giả cầy…”
4/- Nói lái trong các giai thoại :
Giai thoại được hiểu là câu chuyện thú vị làm cho người nghe phải hào hứng, vui thích. Từ xưa, có rất nhiều giai thoại, đặc biệt là giai thoại trong văn chương thì không những được người đời truyền tụng qua những cuộc trao đổi trong giới Văn gia, trí thức mà còn được ghi vào sách vở. Tuy nhiên, có những giai thoại Nói lái thì ít người quan tâm, thỉnh thoảng họ cũng có nghe qua nhưng rồi bỏ, xem đó như là những câu chuyện dân gian. Vì vậy, những giai thoại nầy trở thành loại văn chương truyền khẩu, mặc ai muốn kể sao thì kể, muốn thêm thắt thế nào cũng được miễn đáp ứng được sự cảm nhận của người nghe là được.

A)- Chuyện Đại phong :

Chuyện thế này: hai anh hề trên sân khấu tuồng ngoài Bắc, trong lúc diễu giúp vui, anh A đố anh B: Đại phong là gì?
- “Thì đại là lớn, còn phong là gió, đại phong là gió lớn”, anh B giải thích.
Anh A bảo :“ Đại phong có nghiã là lọ tương đấy. Nầy nhé, Đại phong là gió lớn, mà gió lớn thì chùa đổ, chùa đổ thi tượng (Phật) lo, tượng lo là lọ tương.
Có người còn cho rằng chuyện Đại phong xuất xứ từ Trạng Quỳnh. Trạng Quỳnh tên thật là Nguyễn Quỳnh, sinh quán Nghệ An dưới thời Lê Trung Hưng (1530-1540), là người hay chữ, thông minh xuất chúng, với bản tính nói ngông hay châm chọc vua chúa quan quyền thời bấy giờ. Một hôm Quỳnh dâng lên chúa Trịnh một lọ thức ăn khoác lác là một món ăn tuyệt hảo, ngoài có đề hai chữ Đại Phong. Sau khi ăn thử, chúa Trịnh vì bị Trạng lừa bỏ đói, ăn rất ngon miệng nên cật vấn về món ăn lạ, thì Trạng giải thích rằng Đại Phong là gió to, gió to thì tượng lo, tượng lo nói lái là lọ tương.
Ngoài ra, Trạng Quỳnh còn có một câu nói lái khác mà người ta cho rằng để chọc bà Đoàn thị Điểm (?)
- Nắng cực lúa mất mùa, đứng đầu làng xin xỏ,
Nỡ lòng nào chị chẳng cho.

B)- Chuyện Trạng Quỳnh – “đá bèo” và “ngọa sơn” :

Một bà Chúa có nhan sắc mà tính kiêu ngạo, đi ra chơi phố phường thấy ai trái ý là sai lính bắt đánh liền. Quỳnh lững thững đi chơi, gặp kiệu Chúa, thấy gần đấy có cái ao bèo, vội vàng chạy xuống cầu ao nhằm đám bèo mà đá tứ tung. Chúa biết Quỳnh, thấy chơi lẩn thẩn như thế mới hỏi:
- Ông làm gì đó?
Quỳnh ngẩng lên thưa:
- Tôi ở nhà buồn quá, ra ao đá bèo chơi ạ !
Chúa đỏ mặt tía tai, đánh kiệu bỏ đi.
Một buổi trưa nọ, Quỳnh định vào nội phủ thăm Chúa nhưng biết là Chúa đang ngon giấc ở dinh bà Chính cung, Quỳnh cụt hứng lui gót. Trên đường về, Quỳnh đề lên vách phủ hai chữ “Ngọa Sơn”. Khi Chúa gọi vào hỏi, Quỳnh trả lời :
- Khải Chúa, “Ngọa Sơn” nghĩa là nằm ở trên núi, có thế thôi ạ! Tiện tay, thần viết chơi, chẳng có gì để Chúa bận tâm cả.
Sau đó, Chúa thấy hai chữ “Ngọa Sơn” xuất hiện la liệt trên các vách tường, cửa nhà ngoài phố… Chúa truyền gọi một người đến hỏi duyên cớ. Người kia run lẩy bẩy, thưa:
- Chúng con là kẻ hèn mọn dốt nát, đâu dám sính chữ. Việc này chẳng qua chỉ tại Trạng Quỳnh đấy ạ ! Trạng Quỳnh có lần vào nội phủ, về mách với chúng con là Chúa đang bận “Ngọa Sơn”, rồi giải thích rằng: Ngọa là nằm, nằm lâu thì phải ngủ, ngủ thì phải ngáy. Sơn là núi, mà núi thì phải có đèo. “Ngáy Đèo” nói lái lại là… , con không dám nói ra đâu. Không ngờ bọn trẻ con nghe lỏm được lời Trạng, buồn tay viết bậy bạ lung tung. Xin Chúa tha cho con!
Hiểu rõ đầu đuôi câu chuyện này là do Quỳnh, có làm lớn chuyện ra chỉ tổ thêm xấu hổ nên bỏ qua.

C)- Chuyện Đại điểm Quần thần:

Một giai thoại về Thủ tướng Nguyễn Văn Tâm được lưu truyền ở miền Nam như sau : hồi Thủ Tướng Tâm còn là Quận Trưởng Cai Lậy (có biệt danh là Hùm Xám Cai Lậy) lúc ăn mừng tân gia, có người dâng lên quan bốn chữ đại tự Đại Điểm Quần Thần rất đẹp và giải thích Quần thần là người bề tôi, Đại điểm là điểm lớn, ý nói quan lớn là người bề tôi có vị trí to lớn trong quan trường. Quan lấy làm thích thú đem treo bức liễn trong phòng khách. Ít lâu sau có người đến ngắm bức liễn, rồi xin quan lớn dẹp đi. Quan ngạc nhiên hỏi, người ấy giải thích: người viết liễn đã cố ý châm biếm quan lớn, mà quan không biết. Bốn chữ trên dịch từng chữ: Đại điểm là chấm to; Quần thần là bầy tôi. Đại Điểm Quần Thần là Chấm To Bầy Tôi nói lái lại là Chó Tâm Bồi Tây. Chẳng biết quan có tìm tác giả bốn chữ nói trên để trị tội hay chăng, nhưng có lẽ vì không muốn làm lớn chuyện mà thêm xấu hổ, nên ỉm luôn.

D)- Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm nói lái :

Trước khi chết, Trạng Trình (1491-1585, thời Lê Mạc) có làm một tấm bia căn dặn con cháu khi nào chết nên đem tấm bia nầy chôn trước mộ, tấm bia được khắc chữ bên trong nhưng sơn bít bên ngoài. Sau đó chừng 100 năm, cha con ông Khả đem bò tới đó cho ăn mà lại cột nhằm mộ bia của Trạng. Hôm đó nhằm lúc trưa nắng, vì quá khát nước nên bầy bò đụng với nhau, chạy tán loạn làm gẫy tấm bia, sập xuống. Làng xã hay tin biết cha con ông Khả làm hư mồ mả của Trạng nên bắt về trị tội. Cha con ông Khả năn nỉ quá, xin cho đi vay bạc hỏi tiền làm lại tấm bia khác thường cho Trạng. Làng xã thấy tội nghiệp nên ưng thuận. Sau khi vay mượn và bán hết đồ đạc trong nhà thì chỉ được có một quan tám, nhưng được bao nhiêu cũng phải tiến hành sửa chữa. Đến chừng đập bia ra vừa tróc lớp ô dước bên ngoài thì thấy có hàng chữ như thế nầy:”Cha con thằng Khả làm ngã bia ta, Làng xã bắt đền tam quán”. Thì ra tam quán nói lái thành quan tám, đúng như lời tiên tri của ông Trạng.

Đ)- Chuyện về ông Thủ Thiệm :(theo “Thủ Thiệm Đất Quảng” của Hoàng Quốc)

Thủ Thiệm người xứ Bình Định, xã An Hoà thuộc phủ Hà Đông sau đổi thành Tam Kỳ tỉnh Quảng Nam. Ông sinh năm 1854 mất vào năm1920 tại quê nhà. Lúc nhỏ, Thủ Thiệm có tên là Nhơn, khi lớn lên đi học và đi thi, ông lấy tên chính thức là Thiệm. Theo phong tục xưa, Thủ sắc là người giữ các sắc phong của Vua ban cho làng, chức này thường được Hội đồng kỳ mục tín nhiệm giao cho các nhà Nho, hoặc ít ra cũng là người có chữ nghĩa thánh hiền ở trong làng đảm nhận. Có lẽ nhờ thông Hán học mà Thiệm được giao làm Thủ sắc của làng. Từ đó, người làng gọi ông là Thủ Thiệm, tức đem ghép chức Thủ sắc vào tên ông. Ông là người hoạt bát, nhanh nhẹn, thông minh, ứng đối tài tình nên có nhiều giai thoại để đời :
- Một đám cưới nọ tổ chức rất linh đình, hơn nữa số lễ vật của khách đến chúc mừng cũng để bù đắp vào các khoản chi phí, đó là chưa nói đến trường hợp gia chủ được lãi, nếu có chủ tâm tính toán trước. Thủ Thiệm ghét cay ghét đắng cái thói này. Tương truyền có một chuyện như vầy: Khi đi dự đám cưới, Thủ Thiệm mua một tấm lụa, viết lên đó ba chữ Hán thật to:”Miêu Bất Tọa” làm quà tặng đám cưới. Trong tiệc rượu, nhiều người nhờ Thủ Thiệm giải thích mấy chữ đó. Thủ Thiệm chép miệng: – Chà có rứa mà mấy ông cũng hỏi! “Miêu” là mèo, “Bất” là không, “Tọa” là ngồi. “Miêu Bất Tọa” là mèo không ngồi, mà mèo không ngồi tức là mèo đứng. Các ông các bà mừng “Bách niên giai lão”, “Bách niên hạnh phúc”, còn tui thì “Mèo Đứng” cũng vậy mà thôi chứ có khác gì đâu. Nhìn thấy tấm lụa có chữ “Miêu Bất Tọa” treo trang trọng giữa phòng chính, ai cũng bấm bụng cười thầm.
- Có cậu con trai học dốt, thi trượt nhưng người cha đã bỏ tiền mua chức cửu phẩm văn giai, mở tiệc đãi cả làng mừng con trai đỗ đạt. Mừng cháu có thành tích, Thủ Thiệm cho câu đối Nôm:
“Cha ở nhà đại du
Con đi thi đậu tru”
Câu đối Nôm dán trên cột nhà khiến chủ nhà bật ra tiếng chửi đổng, còn khách khứa tủm tỉm cười thầm.
- Trong ngày đám tang vợ, Ông đề trên lá phướn vợ chữ khuynh địa có nghĩa là méo đất, và khóc vợ, rồi kể lể thờ dài: “Lúc thiếu “cái nớ” thì làm răng mà các dì giúp tui được, phải không các dì?” khiến bà con chòm xóm “lỡ khóc, lỡ cười” với ông chủ nhà trong lúc tang ma bối rối.

E)- “Méo trời và Méo đất”:

Có một ông thợ hớt tóc góa vợ nên đã quan hệ “già nhân nghĩa, non vợ chồng” với một bà góa chồng. Có hai câu thơ ông tự “vịnh” về mối quan hệ của chính mình thực đáng ghi nhớ :
Yêu em từ độ méo trời,
Khi nào méo đất mới rời em ra (!)
Yêu từ thuở “méo trời” đã hay, nhưng công khai thừa nhận sẽ hết yêu khi “méo đất” dẫu có hơi ác nhưng cách dùng từ thì quả thực tinh quái và thông minh hết chỗ chê.

G)- Bài thơ Tác hợp : (theo “Quảng Nam Nói Lái” của Huỳnh ngọc Chiến)

Ở xứ Quảng Nam có ông Dương Quốc Thạnh, biệt hiệu Sơn Hồ, chuyên làm thơ nói lái theo thể Đường luật, đối nhau chan chát trong từng câu từng chữ. Có một cậu công nhân gốc Hội An làm việc ở Phú Ninh quan hệ với một cô thợ may ở địa phương mang bầu. Cậu về thú thực với gia đình và xin cưới gấp nhưng ba mẹ không chịu. Ông lại là người quen biết cả hai bên nên nhà gái nhờ ông thuyết phục bên nhà trai. Cuối cùng đám cưới vẫn được diễn ra với cô dâu mang bụng bầu 6 tháng (!). Không khí nặng nề giữa hai họ được giải tỏa hoàn toàn khi ông, với tư cách chủ hôn, đọc bài thơ này và nhà trai thực sự vui vẻ khi tuyên bố nhận con dâu.
Ai bàn chi chuyện đã an bài,
Trai khiển đồng tình gái triển khai.
Cứ sợ cho nên thành cớ sự,
Mai than mốt thở lỡ mang thai.
Tính từ ngày tháng vương tình tứ,
Khai ổ bây giờ báo khổ ai.
Cưỡng chúng ông bà nghe cũng chướng,
Thôi đành để chúng được thành đôi !
Bài thơ quả thật vô cùng sâu sắc và lý thú. Chuyện đã rồi thì thôi đừng bàn ra tán vô làm chi. Do chàng trai điều khiển nên cô gái mới phải chìu theo nhưng lỗi là do cô đồng tình nên cũng không thể trách ai. Vì quan hệ lén lút nên mới xảy ra “cớ sự”. Bây giờ đã sắp đến ngày sinh nở rồi, sắp đến lúc “khai ổ” rồi mà đám cưới không thành thì sẽ làm khổ cho cả hai bên nhà trai nhà gái lẫn hai người trong cuộc.
Thêm một chuyện khác là ở Quận Đại Lộc cũng thuộc Quảng Nam có anh Trần Hàn xấu trai, mặt thì rỗ, lại thêm chột hết một mắt, nhưng anh ta hát hay nổi tiếng. Nhưng “Cao nhơn tắc hữu cao nhơn trị”, vì khi anh xuống làng La Qua, quận Điện Bàn, gặp một cô gái hát chỉ hai câu mà không tài nào đối được, đành bỏ nghề hát, tuyệt tích giang hồ. Câu hát rằng:
Trần ai gặp lúc cơ hàn
Rổ đan mặt mốt, xuống ngàn đổi khoai.
Cái chữ khó của câu hát là chữ “Rổ” đan mặt mốt, nghĩa trắng là nghèo quá phải đan rổ tre long mốt để đựng khoai, nghĩa đen lại là mặt rỗ hoa mè lại đui một mắt (mặt mốt nói lái là một mắt).

H)- Tranh đấu bị trâu đánh :

Ở một cơ quan nọ (dĩ nhiên là cơ quan của Việt cộng) có hội nghị họp chống tham nhũng cửa quyền. Gần kết thúc cuộc họp có một chị công nhân cũ của nhà máy đòi đứng lên phát biểu. Chị vừa nói vừa khóc: “Chúng tôi cũng muốn đấu tranh đòi quyền lợi lắm, nhưng như tôi đây, đấu tranh thì không biết tránh đâu, chưa kịp tránh đâu thì đã bị trâu đánh. Vì vậy bây giờ tôi đang thất nghiệp !

I)- Một mẩu đối thoại :

A: Bên đó thế nào ?
B: Ồ, có đại phong.
A: Làm gì thì làm, nhớ thủ tục đầu tiên đấy nhé !
B: Vâng, biết rồi, khổ lắm nói mãi. À, anh thấy cô ấy thế nào ?
A: Người đẹp có đôi chân thảo bình nên hình chụp tôi lộng kiếng rồi !
B: Anh thì lúc nào cũng tếu, cũng vũ như cẩn vậy.
A: Thôi chào, chúc anh mạnh sự lòi.!!!
(Chú thích : – Thảo bình, theo nghiã Hán Việt, thảo là cỏ, bình là bằng. Thảo bình là cỏ bằng. Cỏ bằng nói lái là cẳng bò. – Mạnh sự lòi nói lái là Mọi sự lành).

K)- Bài thơ chú Phỉnh :

Tạp chí Xưa Nay số 298 (12/2007), nhân kỷ niệm 15 năm ngày mất của Quách Tấn (một nhà thơ sở trường Thơ Đường luật có tên trong “Thi nhân Việt Nam”) có bài viết về tác giả bài thơ nói lái Chú Phỉnh nổi tiếng. Bài thơ nói lái như thế này:
Chú phỉnh tôi rồi Chính phủ ơi,
Chú khiêng đi mất chiến khu rồi !
Thi đua sao cứ thua đi mãi,
Kháng chiến như vầy khiến chán thôi !.
Theo ô.Quách Tạo, tác giả bài thơ nói lái này là Hồ Đệ, người đã gây dựng vào năm 1954 ở Quảng Nam tổ chức Hậu Quốc Dân Đảng phối hợp với nhóm các chức sắc Cao Đài do Cao Hữu Chí đứng đầu để chống Việt Minh và đã bị Tòa án Liên khu V xử.
Không hiểu sao về sau người ta lại cứ nghĩ tác giả bài thơ nói lái này là nhà thơ Quách Tấn, có thể vì theo lý luận của hỏi-cung-viên Cao Kế: “Bài thơ Đường này anh không làm thì ai vô đây mà làm?”.
Về chuyện này, năm 1991, Quách Tấn, khi đó đã mù, nói với Quách Tạo: “Việc đời cũng lạ. Văn của mình thì họ chê nhưng lại đem chép hàng vài chục trang sách của mình rồi ký tên, xuất bản làm tác giả. Còn văn bá láp và phản động thì họ lại quả quyết đó là của mình để tìm cách buộc tội”.



Rõ ràng, chính vì bài thơ được phổ biến bằng cách truyền miệng nên tình trạng “tam sao thất bổn” là không thể tránh, mặc dù nội dung không thay đổi nhiều lắm.

L)- Câu ró và Câu rạo :

Có anh chàng nọ trước kia để râu trông rất đẹp nhưng sau đó không biết lý do gì, cạo đi hàm râu của mình làm cho cô bạn gái nhận không ra. Chàng bèn làm thơ nói lái như vầy để than thở :
Xưa kia câu ró ngó xinh,
Bây giờ câu rạo vô tình ngó lơ!

M)- Nói lái để hẹn hò :

Trai gái miền Trung hẹn hò gặp gỡ nhau, sợ có người nghe nên tìm cách nói lái vẩn vơ về ruộng đồng, rơm rạ để hiểu ngầm với nhau.
Chàng nói bâng quơ: “bị môn, bị khoai, bị nưa”. Nàng chưa có cơ hội nên khất: “cau khô, trầu héo, tái môi.” hay “nón cụ, quai thao, tốt mối, xấu cuồng” hoặc “bưởi đỏ, cam sành, tốt múi”..
Người qua đường không thể hiểu rằng bị nưa là bựa ni (tức là bữa nay), tái môi là tối mai, tốt mối xấu cuồng là tối mốt xuống cầu, tối múi là túi mốt (tức là tối mốt).

N)- Đặt tên con :

Biết Tú Đạp là dân học thức nên có người quen nhờ đặt tên cho đứa con trai vừa mới sinh. Sau mấy ngày suy nghĩ, anh đề nghị người quen nên đặt tên con là Gia Bảo vì cái tên này nói lên rằng cả gia đình rất quí cậu bé.
Sau khi làm giấy khai sinh cho cậu bé được mấy ngày, ông bố đến gặp Tú Đạp giận dữ hỏi:
- Tại sao anh biết là hồi đó chúng tôi mua phải loại bao giả, hả? Bao nội địa thì có khi bị rách, chớ làm gì có bao giả !!! (Gia Bảo nói lái là Bao giả !)

O)- Thuyền ta lái gió :

Biết nói lái, biết trò chơi chữ để thưởng thức cái của trời cho mà còn để tránh… làm phiền người nghe vì lời thật mất lòng. Nhưng cũng có trường hơp ngược lại, người nói vô tình nói lái làm khổ cả người nói lẫn người nghe.
Số là, có một ông thầy giáo khi đọc đề thi về bài thơ “Đoàn thuyền đánh cá” của Huy Cận, thay vì đọc câu “Thuyền ta lái gió với buồm trăng” đã vô tư đọc thành “Thuyền ta ló giái với buồm trăng”, khiến cả lớp cười rần lên làm ông thầy sượng chết người. Ôi, tiếng Việt đáng yêu mà cũng đáng sợ quá!

P)- Đít mấy lỗ :

Việt Nam thời chưa mở cửa, người dân sử dụng xe gắn máy phải mua xăng ở những cây xăng chui vì không có tiêu chuẩn để mua ở cửa hàng quốc doanh. Dấu hiệu của cây xăng chui là một cái chai đặt trên cục gạch nằm bên lề đường. Người khách dừng xe lại gần nơi đó sẽ có người đến chào hàng :
- Chành ao ! Đít mấy lỗ ?
Nếu là khách quen, sẽ trả lời đúng điệu :
- Chèm ao ! Đít hai lỗ.
Vậy là việc mua bán diễn ra một cách êm xuôi bằng những câu nói lái chuyên nghiệp. (Đó là: Chào anh, đổ mấy lít ? Chào em, đổ hai lít !)

Nguyễn Văn Hiệp

FB - 06/10/2020
Hoàng Thy Mai Thảo  
#1434 Posted : Friday, October 9, 2020 10:20:55 AM(UTC)
Hoàng Thy Mai Thảo

Rank: Advanced Member

Groups: Registered
Joined: 3/26/2011(UTC)
Posts: 16,515

Thanks: 6918 times
Was thanked: 2764 time(s) in 1954 post(s)


Hồ Gươm mùa thu đến

Hồ Gươm mùa thu đến
Nắng buông mành lá liễu
Gió nhẹ hôn mặt hồ
Ôi, mùa thu đã tới
Để mây trời ngẩn ngơ
Hồ Gươm mùa thu đến
Thoáng như là giấc mơ
Em không tin, cũng chịu
Anh, chợt thành nhà thơ
Hồ Gươm mùa thu đến
Thanh thản như cỏ cây
Em không tin cũng chịu
Anh, mơ mình đang bay
Hồ Gươm mùa thu đến
Mùa say đến lạ kỳ
Em không tin, cũng chịu
Anh, thành người tình si
Ồ, mùa thu đã đến
Em không tin cũng chịu
Chỉ riêng mình anh biết
Những thì thầm. Mùa thu

Thơ của Nguyễn Trọng Văn

(FB - KTN, 09/10/2020)

Edited by user Friday, October 9, 2020 10:22:14 AM(UTC)  | Reason: Not specified

Hoàng Thy Mai Thảo  
#1435 Posted : Saturday, October 10, 2020 7:12:28 AM(UTC)
Hoàng Thy Mai Thảo

Rank: Advanced Member

Groups: Registered
Joined: 3/26/2011(UTC)
Posts: 16,515

Thanks: 6918 times
Was thanked: 2764 time(s) in 1954 post(s)

Taylor Swift - Khi công chúa nhạc pop trưởng thành

Gia Trình - RFI - 10/10/2020
Một năm đầy biến động như 2020 dường như ít ảnh hưởng tới Taylor Swift, ngôi sao của các album bạch kim Reputation và Lovers. Không còn ở tuổi 20, công chúa nhạc country/pop vẫn duy trì được động lực sáng tác bền bỉ. Album phòng thu thứ tám Folklore của Taylor Swift trình làng trong sự bất ngờ của người hâm mộ.

Tài năng không đợi tuổi

Không ai phủ nhận rằng Taylor Swift nổi tiếng nhờ tài năng sáng tác nhạc ở tuổi teen. Ở tuổi 17, cô đã nổi tiếng thành siêu sao nhờ album đầu tay Taylor Swift ra mắt năm 2006. Hình ảnh nữ ca sỹ tóc vàng nổi lên như học trò cưng của thầy cô hay vương miện hoa khôi của trường trung học. Khi cô nữ sinh lớn lên từng ngày cũng là lúc Taylor chuyển dịch từ nhạc country sang pop với các ca khúc thịnh hành với giới trẻ. Thành công hai album Red và đặc biệt 1989 (2014) khiến cho cô thành siêu sao nhạc pop với lịch lưu diễn dày đặc.

Mùa hè năm 2020, đáng lẽ Taylor rong ruổi với chuyến lưu diễn với album thành công Lovers ra mắt năm 2019. Tuy nhiên, việc cách ly tại nhà do đại dịch virus corona dường như là chất xúc tác mạnh mẽ cho năng lượng sáng tạo của Taylor. Album Folklore ra mắt hoàn toàn gây bất ngờ với fan hâm mộ, với sự hợp tác với hai nhà sản xuất lâu năm, Jack Antonoff và Aaron Dessner.

Nữ ca sỹ sinh năm 1989 giờ không còn tuổi mới lớn nhưng âm nhạc của cô vẫn trẻ trung, đi theo con đường pop/country yêu thích. Đó là nguồn cảm hứng bất tận cho đến tận album thứ tám, Folklore, sự gắn kết với cả album trước đó - Lovers. Hai yếu tố, nghệ thuật và thương mại, luôn song hành trong các album của Taylor. Khán giả có thể thấy cô chế giễu tập hợp bạn trai cũ trong bài hát The Man (Người đàn ông) hay bảo vệ cộng đồng LGBT trong ca khúc You need to calm down (Bạn phải bình tâm trở lại). Đó là những nội dung phổ biến trong các ca khúc của Taylor.

Cái tôi lớn dần từng ngày

Sự ra đời của Folklore lôi cuốn đến mức album được nghe hơn 80 triệu lượt trên kênh Spotify chỉ trong 1 tuần đầu ra mắt (kể từ cuối tháng 7 năm 2020). Thông thường mỗi khi Taylor ra mắt album, cô muốn đánh dấu một sự kiện quan trọng nào đấy: chia tay bạn trai hoặc mối quan hệ với đối thủ.

Nhờ trí tưởng tượng và tài năng sáng tác, âm nhạc của Swift dường như kết nối được với những giây phút riêng tư và chuyển động nhận thức. Với album mới nhất Folklore, Taylor có dấu hiệu chuyển hưởng rõ nét với chiều sâu nội tâm. Cô là trung tâm, ngôi sao của câu chuyện, chứ không phải người tình hay đối thủ cô không ưa thích.

Trả lời trên kênh Beat một năm trước, cô mô tả giới truyền thông luôn đối xử với cô như “một người phô diễn cuộc sống hẹn hò và việc sáng tác nhạc như là thủ thuật”. Tuy nhiên, ít người chú ý đến thay đổi của Taylor khi lăng kính phê phán và châm biếm của cô dịch chuyển về phía bản thân hơn là bất cứ ai khác. Vì thế, album mới Folklore trở nên thu hút đặc biệt vì sự chuyển dịch đó, nhờ kỹ năng sáng tác điêu luyện. Điều thú vị ở Folklore là nó kết nối được nhiều nhân vật, nhiều mốc thời gian khác nhau, cảm xúc, cuộc sống riêng rẽ bằng âm nhạc mộc mạc. Ca khúc Cardigan (Áo len) là minh họa rõ nét cho tình yêu non trẻ và sự ngây thơ đã mất đi.

When you are young, they assume you know nothing ; But I knew you ; Dancin' in your Levi's ; Drunk under a streetlight ; I, I knew you ; Hand under my sweatshirt ; Baby, kiss it better, right.

Khi bạn còn trẻ, họ đều cho rằng bạn chẳng biết gì ; Nhưng tôi hiểu bạn ; Nhảy nhót với quần Levis ; Say mềm dưới ánh đèn đường ; Đặt tay dưới áo len tôi ; Anh yêu, hãy hôn nó.

Những câu chuyện man mác buồn

So với các album trước đây, rõ ràng Folklore không có ca khúc chủ đề, hoặc thực sự nổi trội, lấn lướt về mặt giai điệu. Đây là một album mang tính nội dung cao, xoáy vào sự nuối tiếc, nhớ nhung và sự trốn thoát.

Hình ảnh tượng tượng nối lên trong album là bóng ma tìm lại kẻ sát thủ trong đám tang, cô gái 7 tuổi với người bạn rắc rối, cuộc tình tay ba với ba nhân vật tường tượng Betty, James, và người phụ nữ vô danh trong bản nhạc Cardigan. Trong đó, August và Betty là hai ca khúc mô tả góc nhìn hai người phụ nữ khác nhau ở thời điểm khác nhau.

Những ca khúc buồn thường đem cho khán giả cảm giác chia tay, nhưng trong album này không phải cuộc tình tan vỡ chóng vánh với các bạn trai. Folkfore phơi bày một ví dụ điển hình sâu sắc về nhận thức. Cô gái đề cập tới cuộc chia tay với hãng đĩa hát Big Machine Records, nơi cô gây dựng sự nghiệp, là một mốc son đáng nhớ.

Trong bài hát, Taylor mô tả những trải nghiệm khó khăn cuộc đời vì hãng đĩa đã nuôi dưỡng tên tuổi cô trong suốt nhiều năm. Sự mâu thuẫn nảy sinh khi cô cho rằng hãng ghi âm đã lợi dụng tên tuổi của mình. Taylor gặp khó khăn để kiểm soát được âm nhạc do chính cô sáng tác. Lời ca như bộc bạch chân tình nhất của Taylor với cả thế giới nhưng chỉ có mình cô hiểu cảm giác sự phản bội và mất quyền tự chủ. Âm nhạc của ca khúc My Tears Ricochet đầy ám ảnh, ma mị và đầy nuối tiếc.

You know I didn't want to have to haunt you ; But what a ghostly scene ; You wear the same jewels that I gave you ; As you bury me.

Bạn biết rằng tôi không muốn điều đó phải ám ảnh bạn ; Như bối cảnh phim kinh dị ; Bạn đeo chuỗi hạt đá quý mà tôi tặng bạn ; Khi bạn chôn cất tôi.

Album Folklore cho thấy công chúa nhạc pop đang trưởng thành từng ngày. Kỹ năng sáng tác của Taylor Swift được tận dụng tối đa thành công cụ kể chuyện với khán giả. Đại dịch virus corona đem tới nhiều bất ngờ nhưng món quà âm nhạc mang tên Folklore còn đưa khán giả đi xa hơn thế.

(Theo Sydney Morning Herald, NPR)


Hoàng Thy Mai Thảo  
#1436 Posted : Sunday, October 11, 2020 7:33:54 AM(UTC)
Hoàng Thy Mai Thảo

Rank: Advanced Member

Groups: Registered
Joined: 3/26/2011(UTC)
Posts: 16,515

Thanks: 6918 times
Was thanked: 2764 time(s) in 1954 post(s)


Rose Laurens, nụ hồng chưa phai

Tuấn Thảo - RFI
Sinh trưởng tại Paris (1953-2018) trong một gia đình người Ba Lan di cư sang Pháp, Rose Laurens (tên thật là Rose Podwojny) thừa hưởng năng khiếu âm nhạc của gia đình. Thời còn ở thủ đô Ba Lan, ông nội cô từng là nhạc sĩ dương cầm và vĩ cầm chuyên sáng tác nhạc nền cho các bộ phim. Năm lên 8, cô bé đoạt giải nhất nhân một cuộc thi hát địa phương dành cho thiếu nhi. Sau khi đỗ bằng tú tài Rose Laurens ghi tên vào trường đại học ngoại ngữ khoa tiếng Nga, nhưng chỉ sau một năm cô bỏ học để theo đuổi nghề sân khấu.

Trong nhiều năm liền, cô đi hát rồi ghi âm dưới nhiều nghệ danh khác nhau, nhưng vẫn gặp thất bại. Mãi tới khi cô hợp tác với nhà sản xuất kiêm tác giả Jean Pierre Goussaud, thì lúc ấy Rose Laurens mới bắt đầu gặt hái thành công vào năm 25 tuổi. Trong giới sản xuất nhạc, tác giả Goussaud nổi là người từng sáng tác cho Dalida, Nicole Croisille hay Fabienne Thibault (thời của vở ca nhạc kịch Starmania 1978).

Nhờ vào sự dìu dắt của người bạn đời, mà sự nghiệp của Rose Laurens cất cánh, thuyết phục được các nhà sản xuất giao cho cô một vai diễn quan trọng (vai Fantine) trong vở ca nhạc kịch Những người khốn khổ (Les Misérables của hai tác giả Alain Boublil và Claude-Michel Schönberg). Rose Laurens chính là người đầu tiên ghi âm khúc nhạc chủ đề J’avais rêvé d’une autre vie (tạm dịch Giấc mơ đổi đời) trong nguyên tác tiếng Pháp năm 1980. Vài thập niên sau, phiên bản tiếng Anh của bài ca này (I dreamed a dream) giúp cho Susan Boyle nổi danh trên khắp thế giới.

Trên đà thành công của vở ca nhạc kịch Những người khốn khổ, Rose Laurens tiếp tục hợp tác với người bạn đời để trình làng album đầu tiên. Tác giả Jean Pierre Goussaud muốn thực hiện một album trau chuốt về mặt giai điệu, có chiều sâu về mặt ca từ, bởi vì theo ông Rose Laurens sau khi nổi tiếng nhờ một vở nhạc kịch ‘‘nghiêm túc’’, không nên hát những ca khúc mang tính thương mại. Cho tới cái ngày Rose Laurens tình cờ nghe được một khúc nhạc lạ tai với nhịp điệu lôi cuốn.

Giai điệu này thật ra được viết cho một dự án ghi âm khác, nhưng Rose Laurens bằng mọi cách đòi ghi âm bài hát này trên album đầu tay của mình, bất chấp sự phản đối của nhóm sản xuất. Hơn ba thập niên sau ngày ra đời, giai điệu này vẫn chưa có một vết nhăn, tiếp tục cho ra đời nhiều phiên bản ghi âm lại (cover), kể cả phiên bản gần đây nhất của Julien Doré.

Một giai điệu tựa như câu thần chú thôi miên đầy ma lực quyến rũ, một tiếng gọi mời âm thầm khiến người nghe thả hồn phiêu lưu vào vùng đất hoang sơ bí ẩn, để rồi nhớ lại bao nhân duyên tiền kiếp. Khi được phát hành vào năm 1982, nhạc phẩm Africa lập kỷ lục số bán khi chiếm hạng đầu thị trường quốc tế, kể cả các nước nói tiếng Anh nhờ vào phiên bản Anh ngữ mang tựa đề Voodoo Master. Rốt cuộc quyết định đầy rũi ro này lại làm nên thành công rực rỡ nhất trong sự nghiệp ca hát của Rose Laurens.

Nhờ bản nhạc Africa, Rose Laurens trở thành một trong những giọng ca sáng giá nhất những năm 1980, hợp tác với nhiều tác giả ăn khách thời bấy giờ kể cả Francis Cabrel, Jean Jacques Goldman, Yves Duteil hay Yves Simon. Rose Laurens thành công trong vòng 10 năm liền cho tới năm 1991, tác giả Goussaud đột ngột qua đời vì bệnh ung thư. Một khi đã mất đi tác giả ruột, chuyên sáng tác nhiều bản nhạc ăn khách cho cô trong suốt thời gian hai người chung sống với nhau, vầng hào quang của Rose Laurens bắt đầu bị lu mờ. Tính tổng cộng, cô đã ghi âm 8 album nhưng ít còn đi hát kể từ giữa thập niên 1990 trở đi.

Mãi tới những năm gần đây, khi nhà sản xuất Olivier Kaefer tổ chức các vòng lưu diễn tập hợp các giọng ca vang bóng một thời, thì lúc ấy Rose Laurens mới xuất hiện trở lại trước công chúng. Album cuối cùng được ghi âm là vào năm 2015, cơ hội để cho giới hâm mộ khám phá lại giọng ca của Rose Laurens qua những ca khúc trầm buồn sâu lắng hơn so với những gì khán giả thường nghe ở nơi cô (Je suis avec toi), một tiếng hát đặc biệt nhờ giọng gió với một vibrato khá độc đáo, đầy đặn đầu câu, nồng nàn cuối chữ. Cũng như những dòng tin nhắn của giới hâm mộ tưởng niệm ca sĩ quá cố : Rose Laurens đã ra đi mãi mãi, nhưng mùi hương của nụ hồng vẫn tồn tại, sau bao năm tháng còn chưa phai.


Hoàng Thy Mai Thảo  
#1437 Posted : Monday, October 12, 2020 12:04:56 PM(UTC)
Hoàng Thy Mai Thảo

Rank: Advanced Member

Groups: Registered
Joined: 3/26/2011(UTC)
Posts: 16,515

Thanks: 6918 times
Was thanked: 2764 time(s) in 1954 post(s)

Liên hoan phim Lumière vinh danh các di sản điện ảnh

Tuấn Thảo - RFI - 12/10/2020
Mặc dù dịch Covid-19 đã khiến cho nhiều sự kiện văn hóa tại Pháp bị hủy bỏ, nhưng thành phố Lyon vẫn duy trì liên hoan phim Lumière cho tới ngày 18/10/2020. Ngoài việc giới thiệu các tác phẩm mới, trong đó có bộ phim phác họa tiểu sử của Céline Dion, liên hoan Lumière đặc biệt tôn vinh các tên tuổi giúp cho làng nghệ thuật thứ 7 tỏa sáng.


Được thành lập vào năm 2009, Liên hoan phim Lumière tại thành phố Lyon là sự kiện quan trọng nhất của Viện văn hóa Lumière, có nhiệm vụ lưu trữ, trùng tu cũng như phổ biến các thước phim xưa. Sở dĩ thành phố Lyon đã được chọn làm địa bàn hoạt động, bởi vì đó là nơi mà hai anh em Auguste và Louis Lumière (với sự trợ giúp của kỹ sư người Pháp Jules Carpentier) đã hoàn thiện vào năm 1895 chiếc máy đầu tiên chiếu phim lên màn ảnh lớn.

Trái với các liên hoan điện ảnh tại những thành phố khác như Cannes, Deauville, Annecy hay Angoulême, liên hoan Lumière không tổ chức chương trình chiếu phim có tranh giải, mà chủ yếu quảng bá các tác phẩm thuộc vào hàng di sản điện ảnh, từng ghi dấu ấn khó phai mờ trong làng nghệ thuật thứ 7. Đồng thời, liên hoan này còn giới thiệu những tác phẩm mới được phát hành, để bắt nhịp cầu giữa hai dòng phim truyền thống và hiện đại. Trong số các kiệt tác đã được hoàn thiện về mặt hình ảnh cũng như âm thanh, có ‘‘The Seventh Seal’’ của đạo diễn Thụy Điển Ingmar Bergman, ‘‘Voyage en Italie’’ của đạo diễn người Ý Roberto Rossellini, ‘‘The Red River’’ của nhà làm phim Mỹ Howard Hawks hay là ‘‘Ugetsu Monogatari’’ của bậc thầy Nhật Bản Kenji Mizoguchi.

Trong chương trình của liên hoan Lumière lần thứ 12, ban tổ chức sẽ dành nguyên ngày 16/10/2020 để trao một giải thưởng đặc biệt, tôn vinh toàn bộ sự nghiệp điện ảnh của hai anh em đạo diễn người Bỉ Jean-Pierre và Luc Dardenne. Trên bục đài danh vọng, họ nối bước nhiều tên tuổi lớn từng được vinh danh những năm trước như Clint Eastwood (2009), Ken Loach (2012), Pedro Almodóvar (2014), Martin Scorsese (2015), Vương Gia Vệ (2017), Francis Ford Coppola (2019)… Nhân dịp này, nhiều thước phim của hai anh em Dardenne sẽ được chiếu lại, kể cả những bộ phim tài liệu đầu tiên cho tới những tác phẩm mang đậm dấu ấn hiện thực xã hội, sở trường của hai nhà làm phim này. Cũng như đạo diễn Anh Ken Loach, hai anh em người Bỉ nằm trong nhóm đạo diễn từng đoạt nhiều Cành cọ vàng tại Cannes : ‘‘Rosetta’’ vào năm 1999 và ‘‘L’Enfant’’ (Đứa Bé) vào năm 2005.

Cũng trong chương trình liên hoan năm nay, đạo diễn Oliver Stone sau khi phải vắng mặt trong chương trình chiếu phim theo chuyên đề hồi tháng 03/2020 tại Viện Lumière vì dịch Covid-19, lần này ông sẽ có mặt tại Lyon để giới thiệu phiên bản trùng tu của bộ phim ‘‘Born on the 4th July’’ (Sinh ngày 4 tháng 7) nói về các cựu quân nhân Mỹ sau chiến tranh Việt Nam. Đạo diễn Oliver Stone cũng nhân dịp này tham gia buổi ký tặng bản tiếng Pháp của quyển hồi ký ‘‘Chasing the Light’’ (Đeo đuổi ánh sáng) do nhà xuất bản Pháp L’Observatoire phát hành vào trung tuần tháng 10.

Về phía các bộ phim mới, chương trình chiếu phim của liên hoan Lumière lại càng thêm phong phú, đa đạng nhờ vào các tác phẩm mang thương hiệu Cannes. Liên hoan điện ảnh quốc tế Cannes đã bị hủy bỏ và gần cả trăm tác phẩm từng được tuyển chọn để tranh giải tại Cannes đã được đưa sang giới thiệu tại các liên hoan khác như Angoulême, Deauville hay Lyon. Trong số các tác phẩm Cannes được công chiếu lần đầu tiên vào mùa thu năm nay tại Lyon, đáng chú ý nhất vẫn là ‘‘Drunk’’ của Thomas Vinterberg, ‘‘Falling’’ của Viggo Mortensen, cả hai đều là khách mời danh dự của liên hoan. Ngoài ra, còn có ‘‘On the Rocks’’, tác phẩm mới nhất của Sofia Coppola được giới phê bình chờ đợi cũng như bộ phim ‘‘Nomadland’’ của nữ đạo diễn gốc Hoa Chloé Zaland, từng đoạt giải Sư tử Vàng tại liên hoan phim Venise hồi tháng 09/2020.

Về phía các bộ phim Pháp, ngoài bộ phim tiểu sử Céline Dion phóng tác của nữ diễn viên kiêm đạo diễn Valérie Lemercier, hàng loạt phim mới được cho ra mắt khán giả Pháp, trong đó có ‘‘Des hommes’’ của đạo diễn Lucas Belveaux, ‘‘Adieu les cons’’ phim hài mới của Albert Dupontel, ‘‘Les Deux Alfred’’ của Bruno Podalydès hay là tác phẩm ‘‘ADN’’, của nữ đạo diễn Maïwenn.

Do cốt lõi của liên hoan Lumière gắn liền với các di sản điện ảnh, ban tổ chức năm nay tổ chức hai sự kiện lớn. Trước hết, ngày bế mạc liên hoan 18/10 rơi đúng vào dịp kỷ niệm 100 năm ngày sinh của Melina Mercouri. Cùng với đạo diễn Jules Dassin (thân phụ của danh ca Joe Dassin), bà đã trở nên nổi tiếng vào những năm 1960 nhờ các bộ phim như ‘‘Stella, femme libre’’ (Người đàn bà tự do) hay là ‘‘Never On Suday’’ (tạm dịch Không tiếp khách Chủ nhật) từng đoạt giải diễn xuất tại Cannes và giải Oscar dành cho ca khúc hay nhất. Nhân dịp này, thần tượng ca nhạc người Hy Lạp Nana Mouskouri đến Lyon để hát những ca khúc hay nhất của Melina Mercouri, một cách để tưởng nhớ đồng hương và cũng là bạn thân trong nghề.

Quan trọng không kém là lễ kỷ niệm 100 năm ngày sinh của Michel Audiard (1920-1985) với sự hiện diện của gia đình tác giả. Sinh thời nổi tiếng là một nhà biên kịch kiêm đạo diễn, Michel Audiard đã ảnh hưởng tới ba thế hệ khán giả Pháp nhờ tài soạn kịch bản và viết đối thoại cực kỳ ấn tượng trong cách dùng tiếng lóng, chơi chữ hay nói lái. Những mẫu đối thoại trong các bộ phim như ‘‘Un singe en hiver’’, ‘‘Mélodies en sous-sol’’ và nhất là ‘‘Les Tontons Flingueurs’’ đã đi vào kho tàng tiếng Pháp. Lễ kỷ niệm 100 năm ngày sinh của Michel Audiard sẽ diễn ra với sự hiện diện của con trai ông, đạo diễn nổi tiếng Jacques Audiard và người cháu nội, nhà văn Stéphane Audiard. Nối bước thân phụ, đạo diễn Jacques Audiard trở thành một trong những tên tuổi xuất sắc nhất làng điện ảnh Pháp với hơn 30 giải thưởng lớn nhỏ, trong đó có 5 giải điện ảnh César và một Cành cọ vàng tại liên hoan Cannes. Đến liên hoan Lumière lần này để dự lễ vinh danh, Jacques Audiard còn khai mạc một cuộc triển lãm lớn dành cho các bộ phim của tác giả Michel Audiard, một cách để ngỏ lời tri ân cho tất cả những đóng góp của người cha, giúp cho điện ảnh Pháp thêm rực rỡ ánh sáng, đúng theo nghĩa của từ ‘‘lumière’’.

Hoàng Thy Mai Thảo  
#1438 Posted : Saturday, October 17, 2020 10:55:01 AM(UTC)
Hoàng Thy Mai Thảo

Rank: Advanced Member

Groups: Registered
Joined: 3/26/2011(UTC)
Posts: 16,515

Thanks: 6918 times
Was thanked: 2764 time(s) in 1954 post(s)

Adele - Họa mi đứng trước gương

Gia Trình - RFI - 17/10/2020
Vẫn là chất giọng đẹp ấy nhưng diện mạo mới của Họa mi nước Anh, Adele hoàn toàn gây sốc cho khán giả trên mạng xã hội Instagram trong năm 2020. Sau khi chia tay người bạn đời Simon, Adele liên tiếp giảm cân, ăn mặc gây tranh cãi đến mức khó có thể nhận ra.

Với thế giới giải trí, giọng hát xuất sắc chưa đủ mà phải kèm theo câu chuyện ngoại hình. Điều này khiến chúng ta liên tưởng tới hình ảnh chú họa mi đang đứng trước rừng gương phản chiếu.

Quá trình biển đổi của Adele

Sở hữu giọng ca nội lực và khả năng sáng tác, âm nhạc của Adele vừa lòng cả giới phê bình lẫn khán giả trẻ. Suốt một thập kỳ qua, Adele trải qua nhiều sự kiện đáng nhớ, phẫu thuật thanh quản năm 2011, sinh em bé Angelo năm 2012, kết hôn với Simon Konecki năm 2016 và chia tay đầu năm 2020.

Tuy nhiên, sự nổi tiếng luôn có mặt trái và họa mi nước Anh luôn phải đối mặt chỉ trích về ngoại hình. Từ album đầu tay mang tên 18, ca sỹ người Anh đã bị truyền thông gán cho cụm từ “quá khổ”. Năm 2012, nhà thiết kế danh tiếng Karl Largerfeld đã xin lỗi Adele vì cho rằng ca sỹ đoạt giải Grammy là “hơi mập một chút”. Giọng ca của Hello cũng đáp trả ngay lập tức : “Tôi không bao giờ muốn trở thành siêu mẫu trên trang bìa tạp chí. Tôi đại diện cho phần lớn phụ nữ và tôi tự hào về điều đó”.

Vào ngày sinh nhật thứ 32, hình ảnh Adele xuất hiện trên Instagram thực sự gây sốc cho người hâm mộ khi không ai nhận ra họa mi khi nổi tiếng. Ca sỹ 32 tuổi giờ đây lại hứng chịu lời chê bai của giới truyền thông khi cho rằng cô quá gầy. Theo chia sẻ không chính thức, cô đã giảm gần 45 kg (100 pounds) để sở hữu một thân hình mảnh mai.

Những cột mốc đáng nhớ

Liệu khán giả có công bằng với nữ ca sỹ tài năng Adele không khi họ bị hình thức lấn át nội dung ? Cụ thể, chỉ trích quá nhiều ngoại hình (quá gầy hay quá mập) mà quên đi yếu tố cốt lõi là âm nhạc mới tạo nên dấu ấn của cô. Thành tích của Adele hiếm có nghệ sỹ trẻ nào so bì được với 15 giải thưởng Grammy, 4 ca khúc hạng nhất Billboard, hàng triệu đĩa hát tiêu thụ được. Cho dù tăng hay giảm cân thì không ai phủ nhận Adele có gương mặt đẹp và gu âm nhạc tinh tế. So với các nghệ sỹ Anh Quốc như Annie Lennox, Sting, Elton John, các tác phẩm của Adele đều có giai điệu rõ ràng, mạch lạc chứ không phụ thuộc vào sự hỗ trợ đắc lực của bản phối khí.

Đáng chú ý, các album của Adele đều mang tên các con số như đánh dấu mốc số tuổi và cuộc đời cô như 19, 21 và 25. Trong đó, album 25 được đánh giá thành công vượt trội với nhiều ballad đẹp như Hello. Nội dung chủ đạo của album xoáy vào những luyến tiếc bản thân, mối quan hệ tan vỡ cũng như kỳ vọng bị gián đoạn, được gói ghém trong cao trào cảm xúc mãnh liệt. Nếu Hello được coi là ca khúc chủ đạo, đánh dấu sự trở lại của Adele năm 2015 thì Send my love to your new lover lại hiện đại, mang dấu ấn pop/electronic với vòng lặp dễ nghe.

Kỳ vọng gì sau album 25

Quay ngược trở lại lịch sử, mỗi album đều đánh dấu một chương mới của cuộc đời Adele. Album 19 đánh dấu sự này nở tài năng âm nhạc, đặc biệt về khả năng sáng tác nhạc của Adele được ghi nhận. Hai năm sau đó, album 21 khắc cột mốc về sự trưởng thành của một siêu sao âm nhạc với bản hit Rolling in the deep.

Giữa 21 và 25 là cột mốc của tình yêu và hôn nhân khi cô lập gia đình, kết hôn. Trở thành mẹ hay vợ rõ ràng có nhiều thay đổi tâm sinh lý với nữ ca sỹ. Tờ Rollingstone đã có so sánh thú vị giữa album 25 của Adele (2015) và album Ray of Light của Madona (2008). Đó là nguồn cảm hứng mãnh liệt nhất khi hai nữ nghệ sỹ hàng đầu chào đón đứa con đầu lòng. Tình yêu xuyên suốt trong album 21 hay 25 đều gây đau khổ không có sự hàn gắn, nó không hề được nuôi dưỡng hay bơm đầy trở lại. Cô chia sẽ rằng khi mình trở nên già nua 57 tuổi, album sẽ được đặt tên Adele thay vì số tuổi của mình.

Một chi tiết thú vị khác là nữ ca sỹ cũng bị ám ảnh bởi bệnh sợ đứng trên sân khấu như nữ danh ca Broadway Barbara Streisand.Tuy nhiên, họa mi nói rằng cô khá căng thẳng khi đứng trên sân khấu vì không muốn khán giả thất vọng trước màn trình diễn của mình. Trên thực tế, cô từng trải qua một vài sự cố âm thanh khi hát ca khúc All I ask như trong lễ trao giải Grammy 2016. Sự cố này tuy nhỏ nhưng là vấn đề nghiêm trọng với ý thức cao về chất lượng âm nhạc.

Những thay đổi về chất liệu âm nhạc

Liệu có thay đổi to lớn về chất liệu âm nhạc nếu Adele quay trở lại sân khấu với diện mạo gầy guộc, mong manh ? Nhà sản xuất âm nhạc Paul Epworth, từng làm việc nhiều năm với Adele, nói rằng làm việc với nữ ca sỹ khá áp lực. Kỳ vọng của cả đôi bên đều rất lớn sau thành công nhiều bản hit xuất sắc điển hình như Rolling in the deephaySkyfall. Ông nói rằng “trong mối quan hệ sáng tạo luôn cần có sự tin tưởng, khát vọng để khám phá tuy nhiên sự khám phá có hạn nếu bị giới hạn bởi thời gian. Bạn luôn tìm kiếm kim cương trong khi mọi thứ xung quanh đều là carbon”.

Đến thời điểm hiện tại, vẫn chưa có dấu hiệu gì cho thấy Adele sẽ tung ra album mới vào cuối năm 2020. Sau khi bị trì hoãn vào mùa hè, fan hâm mộ vẫn đang chờ đón tác phẩm tiếp theo sau thành công của album 25. Giới truyền thông cho rằng Adele đang làm việc với nhà sản xuất Raphael Saadiq trong album mới và cộng tác với nam ca sỹ John Legend. Đáng chú ý là Raphael Saadiq là người đỡ đầu cho nhiều tác phẩm của các nghệ sỹ soul, R&B như Stevie Wonder, Joss Stone, TLC, Mary J. Blige, Whitney Houston. Do vậy, rất có thể album mới của Adele sẽ mang màu sắc R&B và soul nhiều hơn là các pop ballad quen thuộc.

Cho dù diện mạo mới ra sao, niềm tin vào sự khắt khe trong nghệ thuật và vẻ đẹp âm nhạc của họa mi Adele sẽ lấn át mọi nghi ngờ.

(Theo CNN, Rollingstone, People)


Hoàng Thy Mai Thảo  
#1439 Posted : Monday, October 19, 2020 5:43:49 AM(UTC)
Hoàng Thy Mai Thảo

Rank: Advanced Member

Groups: Registered
Joined: 3/26/2011(UTC)
Posts: 16,515

Thanks: 6918 times
Was thanked: 2764 time(s) in 1954 post(s)


TỪ ĐIỂN TIẾNG NGHỆ !

Con trâu thì gọi “con tru”
Con dâu thì gọi “con du” trong nhà
“Mấn” là “váy”, “ngái” là “xa”
“Đi mô?” để hỏi ai là “đi đâu? ”
“Nác su” ý nói “nước sâu”
“Trấy bù” để gọi “quả bầu” đấy nha
“Gác bếp” thì gọi là “tra”
“Lông cơn” thực chất đó là “trồng cây”
“Ra sân” thì nói “ra cươi”
“Đi nhởi” ý nói “đi chơi” ấy mà
“Chúng tao” thì nói là “choa”
“Các bạn”, thân mật gọi là “bọn bay”
“Tê” là “kia”, “ni” là “này”
“Mi” “mần” ý nói là “mày” “làm” thôi
“Chộ” là “thấy”, “nhác” là “lười”
“Mắm tôm” cứ gọi “ruốc bôi” đúng liền
“Đọi” là “bát”, ”nôốc” là “thuyền”
“Khủy chân” đích thị có tên “lặc lè”
“Đàng” là “đường”, “đấy” là “tè”
“Thế thôi” thì nói “rứa hè” là xong
“Rừng” là “rú”,“rào” là “sông”
“Ngá khu” tức thị “ngứa mông” thật rồi
“Mơ” là “mớ”, “thúi” là “hôi”
“Nỏ nhởi” ý nói “không chơi” đó mà
“Tê” là “kia, “tề” là “kìa”
“Cái môi” tên gọi “cái thìa” đó em
“Đánh nhau” – “đập chắc” nhớ liền
“Ra răng” là muốn hỏi em “thế nào”
“Ả” là “chị”, “tau” là “tao”
“Rứa” là “thế”, “răng” là “sao” đó mà
“Bổ” là “ngã”, “mả” là “mồ”
“Lọi cẳng” để nói đó là “duỗi chân”
Vải “đen” ắt hẳn vải “thâm”
”Trụt quỳn” ý nói “tụt quần” thế thôi
“Dốc” là “trôộc”, “đôộng” là “đồi”
“Mui” là để chỉ cái “môi” trước mồm
“Đầu” là “trôốc”, “hun” là “hôn”
“Ló” chưa hết là “Lúa” còn đấy em
“Ngượng” là “rầy” “thích” là “sèm”
Ai hỏi đến “lả” thì châm “lửa” liền
“Nỏ” là “không” nhé đừng quên
“Lá trù” chính xác là tên “lá trầu”
“Mắc” là “bận”, “mô” là “đâu”
“Ăn nể” , “ăn vã” như nhau cả mà
Có người gọi “bọ” là “cha”
“Nương” là “vườn”, “rẫy” gọi là “nương” thôi
“Bù rợ” “bí đỏ” đúng rồi
“Nước chè” quê bạn, quê tôi “nác chè”
“Nướng” là phải “náng” đó nghe
Gọi mang lọ “mói” thì bê “muối” liền
Trốc cúi” là “đầu gối” chân
Gọi “đài” múc nước phải cầm “gầu” ngay
“Chủi” là cái “chổi” đây này
Nói “rờ” thì cứ đưa tay mà “sờ”
“Lúc này” tạm nói là “dừ”
“Luộc kỹ gốc” nhé, “Loọc nhừ côộc” nha,
“Con ga” để chỉ “con gà”
“Con bê” choa nói đó là “con me”
“Con suối” cứ gọi là “khe”
”Châu chấu” ngoài đó, ở quê “cào cào”
“Hồ” nước được gọi là “bàu”
“Cá quả” cứ gọi “cá tràu” không sai
“Con người” thì nói “Con ngài”
”Cù cu” tên gọi của loài “bồ câu”
“tối” nói “túi”, “túi” nói “bâu”
“Con sâu” có chỗ gọi “trâu” thật mà
“Hổ bắt” thì nói “khái tha”
“Muỗi”, “giòi” thì gọi đó là “mọi”, “troi”
“Con ruồi” thì nói “Con ròi”
Bắt “tôi” “Nhúng” đít thì “tui” “trụng” quần
“Con giun” phải nói “Con trùn”
“Với chắc” có nghĩa là cùng “với nhau”
“Lộ mô” có nghĩa “chỗ nào”
Nói “vo trôốc” là “gội đầu” đó em
“Gạo” thì gọi “gấu” đừng quên
Ai nói đến “trự” nhớ liền “chữ” ngay
”Chạc” là để chỉ cái “dây”
Nói đi “đâm” gạo hiểu ngay “giã” rồi
Cả anh, em mẹ tới chơi
Đều chào là “cụ” thế thôi em ờ
“Sạu” thì phải hiểu là “ngô”
”O” là bác gái và “cô” đó mà
“Mẹ chồng” vẫn gọi “mụ gia”
“Ràn tru” phải hiểu đó là “chuồng trâu”
“Ròi bu” ý nói “ruồi bâu”
Hỏi nơi “rửa bát” là đâu “lộ chồ”
Gọi “vợ” là “gấy”nhớ cho
Nói “Nhôông” ắt hẳn chính là “chồng” thôi
“Dao khoắm” là “rạ” đúng rồi
Bảo đi lấy “toóc” thì lôi “rạ” về
“Ruộng” là gọi “roọng” đó nghe
“Anh nha” cứ nói “eng hè” là xong
“Suôn” là “thẳng”, “ngoẹo” là “cong”
“Nỏ mần răng cả” là “không việc gì”
“Gõ đầu” là “trọi trốc” mi
“Kệ tau” ý nói làm gì “mặc tôi”
“Trúp vả” để chỉ cái “đùi”
“Ả nậy” – “chị lớn” biết rồi chứ em,
“Ngong” là “ nhìn”, “coi” là “xem”
“Mệ va” – “chị ấy” mong em chớ cười
“Lớn” thì nói “nậy” thế thôi
“Lõi” ngô, lõi mít nói “cồi” đừng lo
“Cây cọ” choa nói “cơn tro”
Gọi “tắn”, gọi “tít” “rắn” bò “rết” ra
“Mạo” là cái “mũ” đó nha
Trong đó từ “rạc” nghĩa là “xác xơ”
“Anh” là “eng”, “cô” là “O”
“Mun” trong bếp củi là “tro bếp” mà…

ST

(posted FB - Châu Quốc Hùng - 15/10/2020)


Hoàng Thy Mai Thảo  
#1440 Posted : Tuesday, October 20, 2020 7:07:31 AM(UTC)
Hoàng Thy Mai Thảo

Rank: Advanced Member

Groups: Registered
Joined: 3/26/2011(UTC)
Posts: 16,515

Thanks: 6918 times
Was thanked: 2764 time(s) in 1954 post(s)

Covid-19 : Sân khấu Broadway đóng cửa đến giữa năm 2021

Tuấn Thảo - RFI - 20/10/2020
Kể từ khi dịch Covid-19 bùng phát tại thành phố New York, toàn bộ sân khấu nhạc kịch Broadway ở trung tâm Manhattan đã buộc phải ngưng hoạt động. Sau hơn 6 tháng đóng cửa, các rạp kịch theo dự trù sẽ được mở lại vào mùa thu năm 2020, nhưng rốt cuộc ngày khai trương một lần nữa bị trì hoãn, ít nhất là thêm 6 tháng.

Đây là lần thứ ba, liên đoàn Broadway League thông báo dời lại việc tái khởi động guồng máy vận hành các rạp kịch, từng làm nên uy tín của Broadway. Được thành lập vào đầu những năm 1930, Broadway League tính đến nay tập hợp hơn 700 thành viên bao gồm các chủ rạp kịch, các nhà điều hành, giới quản lý sản xuất, đại diện của các nhà phân phối. Mục đích là khai thác và phổ biến các tác phẩm, đưa các vở nhạc kịch mang thương hiệu Broadway đi biểu diễn khắp nơi, trên các sân khấu ở Bắc Mỹ và xa hơn nữa tại nhiều quốc gia khác, thông qua các hợp đồng lưu diễn hay thỏa thuận hợp tác.

Theo đánh giá của liên đoàn Broadway League, tình hình không ngừng thay đổi của dịch Covid-19 tạo ra quá nhiều rủi ro bất trắc, tuy thành phố New York không còn áp dụng lệnh phong tỏa nhưng các rạp kịch vẫn chưa hội tụ đầy đủ các điều kiện thuận lợi để hoạt động trở lại. Chính cũng vì thế mà liên đoàn Broadway League quyết định duy trì việc đóng cửa các rạp kịch thêm ít nhất 6 tháng, ít nhất là từ đây cho tới cuối tháng 5 năm 2021. Đối với ngành công nghiệp giải trí ở Mỹ, quyết định này tuy không có gì là bất ngờ nhưng vẫn làm cho giới chuyên ngành càng thêm bi quan. Một số dấu hiệu vào cuối tháng 9, vào lúc các viện bảo tàng lớn ở New York bắt đầu đón khách trở lại, cho thấy là các quy định giãn cách xã hội, hạn chế số khách tham quan hay khán giả qua việc ấn định khung giờ rất khó áp dụng cho ngành biểu diễn sân khấu.

Một số nhà hát nhỏ có thể mở cửa đón khán giả ở mức tối đa là 50%, nhưng các sân khấu Broadway, nổi tiếng nhờ các vở kịch có mức đầu tư cao, rất khó thể nào duy trì hoạt động trong mùa dịch Covid-19 mà không tránh bị thua lỗ. Sân khấu biểu diễn nhạc kịch Broadway một lần nữa bị tác động mạnh mẽ, quyết định đóng cửa cho tới gần giữa năm sau là một thảm họa đối với các đoàn diễn viên, cũng như giới điều hành quản lý các rạp kịch. Trước mắt, giới chuyên ngành hoàn toàn ‘‘trắng tay’’ nhân mùa biểu diễn 2020-2021. Gần một nửa các đoàn nghệ sĩ (lập theo casting) buộc phải tự giải thể do không còn hợp đồng sân khấu.

Từ tháng 3/2020 cho tới tháng 5/2021, tính tổng cộng làng nhạc kịch Broadway buộc phải đóng cửa trong hơn 14 tháng, một điều chưa từng thấy trong lịch sử của ngành công nghiệp giải trí nói chung và của thành phố New York nói riêng. Khu vực Broadway quen thuộc với muôn ánh đèn màu lung linh ở mặt tiền các rạp hát, từ trước tới nay vẫn là một tụ điểm thu hút đông đảo khách du lịch đến Manhattan và đồng thời là một trong những động cơ kinh tế quan trọng nhờ mức doanh thu cao và lượng nhân viên làm việc trong ngành này.

Khi toàn bộ các sân khấu buộc phải ngưng hoạt động kể từ ngày 12/03, làng nhạc kịch Broadway đang chuẩn bị ra mắt nhiều tác phẩm mới vào mùa xuân năm 2020, bên cạnh 31 tác phẩm đang được biểu diễn trên các sân khấu. Dịch Covid-19 đã khiến cho một số tác phẩm quan trọng bị hủy bỏ, trong đó có hai vở nhạc kịch ‘‘Frozen’’ (Nữ hoàng băng giá) và ‘‘Beetlejuice’’ đều được chuyển thể từ các tác phẩm điện ảnh cùng tên. Bên cạnh đó, còn có phiên bản mới của các vở kịch nổi tiếng như ‘‘Hangmen’’ và nhất là ‘‘Who's Afraid of Virginia Wolf ?’’.

Vở kịch ‘‘Plaza Suite’’ với sự tham gia của cặp vợ chồng nghệ sĩ lừng danh Sarah Jessica Parker và Matthew Broderick được xem như là một trong những tác phẩm quan trọng nhất của mùa biểu diễn, rốt cuộc cũng đã bị hoãn lại một năm, buổi ra mắt khán giả đầu tiên sớm lắm sẽ diễn ra vào mùa xuân năm 2021. Theo kênh truyền hình địa phương NY1, hai tác phẩm kinh điển thuộc vào hàng ăn khách nhất của Broadway là ‘‘The Lion King’’ và ‘‘The Phantom of the Opera’’, đang biểu diễn nửa chừng lại đột ngột bị gián đoạn. Cả hai tác phẩm này chưa chắc gì sẽ được tiếp tục vào tháng 5/2021, mà chỉ hoạt động lại vào mùa thu năm tới, có thể với một thành phần diễn viên mới.

Cũng cần biết rằng trước khi có đại dịch Covid-19, sân khấu nhạc kịch Broadway là một cỗ máy hái ra tiền, đạt tới ngưỡng hơn 33 triệu đô la doanh thu mỗi tuần (tương đương 1,8 tỷ USD trong 14 tháng). Với khoảng 35 tác phẩm được biểu diễn liên tục, chương trình xen kẻ tác phẩm mới (kịch bản nguyên tác hay phóng tác) với nhiều vở kịch nổi tiếng được diễn đi diễn lại trong nhiều thập niên qua.

Họa vô đơn chí. Dịch Covid-19 cũng khiến cho phiên bản điện ảnh ‘‘West Side Story’’ của đạo diễn kỳ cựu người Mỹ Steven Spielberg cũng bị chậm trễ. Giới chuyên ngành từng hy vọng rằng tác phẩm này sẽ giúp kích hoạt trở lại cỗ máy vận hành Broadway vào một thời điểm thuận lợi hơn, nhưng rốt cuộc tương lai của các rạp chiếu phim cũng chẳng sáng sủa gì hơn so với các rạp kịch.

Dù muốn hay không, quyết định của Broadway League tựa như là hiệu ứng domino, khi mà các nhà hát lớn ở Hoa Kỳ lần lượt thông báo việc dời lại sang năm sau toàn bộ các hoạt động. Điển hình là tại thành phố Minneapolis, nhà hát lớn Guthrie Theater thông báo rút ngắn lại chương trình từ 9 tháng ban đầu còn lại 5 tháng và theo dự kiến chỉ khai mạc từ tháng 4 trở đi. Tại thành phố Cleveland, nhà hát Playhouse Square đã dời lại đến giữa năm 2021 chương trình biểu diễn 7 tác phẩm từng ăn khách trên sân khấu Broadway.

Trong khi đó, nhà hát Metropolitan Opera tại New York ban đầu thông báo ngưng hoạt động cho tới tháng 12/2020 nay lại quyết định đóng cửa luôn cho tới tháng 9/2021. Sự kiện một nhà hát có uy tín khắp thế giới như Metropolitan Opera của thành phố New York buộc phải ngưng hoạt động trong 18 tháng liền, đủ để cho thấy tác động của dịch Covid-19 lên ngành văn hóa Mỹ, mạnh tới chừng nào.


Users browsing this topic
Guest (2)
73 Pages«<70717273>
Forum Jump  
You cannot post new topics in this forum.
You cannot reply to topics in this forum.
You cannot delete your posts in this forum.
You cannot edit your posts in this forum.
You cannot create polls in this forum.
You cannot vote in polls in this forum.