Welcome Guest! To enable all features please Login or Register.

Notification

Icon
Error

56 Pages«<4344454647>»
Options
View
Go to last post Go to first unread
Hoàng Thy Mai Thảo  
#881 Posted : Saturday, August 3, 2019 12:12:20 AM(UTC)
Hoàng Thy Mai Thảo

Rank: Advanced Member

Groups: Registered
Joined: 3/26/2011(UTC)
Posts: 15,227

Thanks: 6796 times
Was thanked: 2749 time(s) in 1940 post(s)
UserPostedImage
Hoàng Thy Mai Thảo  
#882 Posted : Sunday, August 4, 2019 12:06:21 PM(UTC)
Hoàng Thy Mai Thảo

Rank: Advanced Member

Groups: Registered
Joined: 3/26/2011(UTC)
Posts: 15,227

Thanks: 6796 times
Was thanked: 2749 time(s) in 1940 post(s)
UserPostedImage
Hoàng Thy Mai Thảo  
#883 Posted : Monday, August 5, 2019 12:27:11 AM(UTC)
Hoàng Thy Mai Thảo

Rank: Advanced Member

Groups: Registered
Joined: 3/26/2011(UTC)
Posts: 15,227

Thanks: 6796 times
Was thanked: 2749 time(s) in 1940 post(s)
UserPostedImage
Hoàng Thy Mai Thảo  
#884 Posted : Tuesday, August 6, 2019 6:46:05 AM(UTC)
Hoàng Thy Mai Thảo

Rank: Advanced Member

Groups: Registered
Joined: 3/26/2011(UTC)
Posts: 15,227

Thanks: 6796 times
Was thanked: 2749 time(s) in 1940 post(s)
UserPostedImage
Hoàng Thy Mai Thảo  
#885 Posted : Tuesday, August 6, 2019 6:49:57 AM(UTC)
Hoàng Thy Mai Thảo

Rank: Advanced Member

Groups: Registered
Joined: 3/26/2011(UTC)
Posts: 15,227

Thanks: 6796 times
Was thanked: 2749 time(s) in 1940 post(s)

Tuấn Thảo - RFI - Thứ Bảy, ngày 03 tháng 8 năm 2019

Jairo, tuyển tập nhạc Pháp phối theo điệu jazz

UserPostedImage
Jazziro, tuyển tập nhạc Pháp của Jairo phối theo điệu jazzwww.jairo.com.ar

Thành danh tại Paris vào cuối những năm 1970, nam ca sĩ Jairo người Achentina xem nước Pháp như là một quê hương thứ hai. Sau một thời gian dài vắng bóng trong làng nhạc Pháp, anh xuất hiện trở lại với một tập nhạc gồm các bản nhạc Pháp cực kỳ nổi tiếng, nhưng với một lối hòa âm mới.

Cách phối khí kết hợp nhạc jazz với dòng âm nhạc thế giới, trong đó có ảnh hưởng mạnh mẽ bắt nguồn từ các bản dân ca Achentina, quê hương của nam ca sĩ. Mang tựa đề Jazziro (cách chơi chữ kết hợp nghệ danh Jairo và dòng nhạc jazz), album này được ghi âm với một dàn nhạc nổi tiếng trong cách chơi điệu swing và nhạc jazz La Tinh.

Cùng với bộ tứ tấu nhạc jazz (do hai nghệ sĩ Pháp trứ danh là Minino Garay và Baptiste Trotignon điều khiển), nam danh ca người Argentina đã thực hiện cú đột phá ngoạn mục, bắt nhịp cầu nối dòng nhạc trữ tình nhưng không kém phần hiện thực của Pháp với các làn điệu dân ca truyền thống của Argentina. Từ trước tới nay, thính giả Pháp chủ yếu biết đến tên tuổi của Jairo như một ca sĩ chuyên hát nhạc nhẹ mà thôi.

Tên thật là Mario González Pierotti, Jairo (1949) sinh trưởng tại Cruz del Eje (phía Bắc Argentina). Anh là một ca sĩ kiêm tác giả, chủ yếu sáng tác trong cả hai thứ tiếng Tây Ban Nha và Pháp. Từ thuở thiếu thời, anh vẫn nuôi mộng trở thành ca sĩ. Sau khi tốt nghiệp phổ thông, anh bỏ hẳn lớp học vẽ ở thủ đô Buenos Aires, để nhanh chóng chuyển sang âm nhạc. Jairo gặt hái thành công nhờ các bản ghi âm đầu tiên vào năm 16 tuổi (nhờ vào sự hợp tác của tác giả Luis González), trong khoảng thời gian này anh chủ yếu hát nhạc trẻ và lấy nghệ danh là Marito González.

Tài nghệ ca hát và sáng tác của Jairo lọt vào mắt ca sĩ kiêm tác giả Luis Aguilé. Ông là người Achentina nhưng thường đi biểu diễn tại Tây Ban Nha. Theo lời giới thiệu của ông, anh ký được hợp đồng với một hãng đĩa lớn tại Tây Ban Nha rồi lấy nghệ danh là Jairo (có nghĩa là "thủy chung" trong ngôn ngữ aram cổ đại). Album đầu tiên của Jairo, phát hành vào đầu những năm 1970, với tựa đề "Tu Alma Golondrina", đã giành được nhiều giải thưởng ở Tây Ban Nha, cũng như tại nhiều quốc gia Nam Mỹ. Từ năm 1972 đến năm 1976, anh liên tục thành công với những bản nhạc tình chuyên dùng cách phối khí với một dàn nhạc hòa tấu, đặc trưng của những năm 1970 như “Si vuelves sera cansancio”, “El Valle y el Volcano”, “De que me sirve todo eso” .....

Vào giữa năm 1977, dự án ghi âm album "Jairo canta A Borges", bị kiểm duyệt ở Achentina, cho dù anh đã tập hợp mười một nhà soạn nhạc tài ba nhất của Argentina để phổ nhạc các vần thơ cũng như các đoạn văn xuôi của văn hào Jorge Luis Borges, Jairo trở thành một tác giả bị chính quyền thời bấy giờ (nằm trong tay của giới tướng lãnh quân đội sau cuộc đảo chính đầu năm 1976) xếp vào thành phần đối lập, phản kháng, Jairo buộc phải rời Tây Ban Nha (chế độ dưới quyền điều hành của tướng Franco) để sang Paris lập nghiệp.

Đến thủ đô Pháp, Jairo nhận được sự giúp đỡ của nghệ sĩ đồng hương là Susana Rinaldi cũng như từ các nghệ sĩ khác như nữ danh ca Hy Lạp Nana Mouskouri, bản song ca của Jairo và Nana (mang tựa đề Cucurrucucú Paloma) giúp cho tên tuổi của Jairo trở nên quen thuộc với công chúng Pháp. Album tiếng Pháp đầu tiên của Jairo (1978) với sự hợp tác của nam danh ca người Pháp gốc Armenia Charles Aznavour mang tựa đề có nhiều ý nghĩa là Liberté (Tự do).

Thành công rực rỡ nhất của Jairo là vào đầu những năm 1980, với bài hát "Les Jardins du Ciel" (Vườn xanh thiên đường), một bản chuyển ngữ phóng tác tài tình nội dung của bài “Sun of Jamaica” thành một "thiên đường trên địa giới", nơi mọi nhà sống thanh bình trong tình yêu thương. Với gần 2 triệu bản tiếng Pháp bán trên khắp châu Âu, bài hát này giúp cho Jairo chinh phục thị trường quốc tế, mở ra giai đoạn ghi âm trong nhiều ngôn ngữ kể cả tiếng Đức, tiếng Ý, Hà Lan hay Bồ Đào Nha .....

Từ đó trở đi, tên tuổi của Jairo gắn liền với dòng nhạc nhẹ, cho dù anh đã nhiều lần chuyển hướng, thế nhưng các dự án "nghiêm túc", ghi âm các album nhạc folk hay nhạc jazz của Jairo đều gặp thất bại, do không được công chúng hưởng ứng, điển hình là album hợp tác với tay đàn phong cầm kiêm tác giả Astor Piazolla (cha đẻ của dòng nhạc tango mới) vào năm 1981. Tuy nhiên, thất bại này không làm anh nản chí vì sau đó Jairo đã ghi âm trọn một album đúng theo phong cách milonga và tango của Achentina.

Là một nghệ sĩ rất gắn bó với văn hóa Pháp, Jairo liên tục ghi âm nhiều tập nhạc xen kẽ tiếng Pháp (L'amour au présent 1982, Les Traces de mes pas 1987) và tiếng Tây Ban Nha (Nicaragua 1989 và Flechas de neon 1990), anh cũng thực hiện nhiều chuyến lưu diễn trên cả hai châu lục trong giai đoạn những năm 1982-1992. Anh cũng đã góp phần phổ biến các tác phẩm Pháp ở nước ngoài nhờ các bản phóng tác (điển hình là bài Je l'aime à mourir của Francis Cabrel). Mãi đến năm 1993, Jairo chính thức hồi hương và trở về sinh sống tại thủ đô Buenos Aires.

Chiếc lá lìa cành vẫn thương cây nhớ cội. Ngày trở về Achentina đối với Jairo trút bỏ những áp lực trên vai của một giọng ca ăn khách. Anh cũng cảm thấy tự do hơn (không phải tự kiểm duyệt) với tư cách của một tác giả, điều đó giải thích vì sao giai đoạn thứ nhì trong sự nghiệp của Jairo, rất phong phú và đa dạng, về nội dung cũng như về hình thức. Anh hát và sáng tác trong khá nhiều thể loại nhạc pop, nhạc folk, tango thuần chất hay phá cách, nhạc jazz hay là dân ca Nam Mỹ, trong đó có các làn điệu hát bằng thổ ngữ địa phương Criollo ..... qua các tập nhạc Cielos "(1994), Tangos & Milongas (1996), Estampitas (1997), Puro Jairo (2001) hoặc Ferroviario (2004).

Khán thính giả ở Pháp chỉ biết một số bản nhạc của Jairo (nguyên tác và phóng tác) chủ yếu là trong những năm 1970-1980. Thành ra, họ không khỏi ngạc nhiên khi khám phá bộ toàn tập của Jairo được phát hành gần đây nhân ngày sinh nhật, bao gồm tổng cộng 16 cuộn CD. Trên hơn hàng trăm bài hát mà Jairo đã ghi âm, có đến hơn một phần ba là những bản nhạc tiếng Pháp. Tập nhạc mới kết hợp hai dòng nhạc jazz và world music giúp làm giàu thêm bộ vựng tập. Được xem như là một trong những giọng ca của Achentina nổi tiếng nhất ở nước ngoài, Jairo đã chứng tỏ là anh vẫn chưa quên cái thời gian anh sống ở Pháp đã nuôi dưỡng tâm hồn của kẻ tha hương viễn xứ, vì trọn đời thủy chung nên không đành giã từ.
Hoàng Thy Mai Thảo  
#886 Posted : Wednesday, August 7, 2019 5:11:32 AM(UTC)
Hoàng Thy Mai Thảo

Rank: Advanced Member

Groups: Registered
Joined: 3/26/2011(UTC)
Posts: 15,227

Thanks: 6796 times
Was thanked: 2749 time(s) in 1940 post(s)
UserPostedImage
Hoàng Thy Mai Thảo  
#887 Posted : Wednesday, August 7, 2019 12:26:34 PM(UTC)
Hoàng Thy Mai Thảo

Rank: Advanced Member

Groups: Registered
Joined: 3/26/2011(UTC)
Posts: 15,227

Thanks: 6796 times
Was thanked: 2749 time(s) in 1940 post(s)

Nobel Văn học Toni Morrison qua đời

RFI - ngày 07-08-2019

UserPostedImage
Tiểu thuyết gia Mỹ Toni Morrison
Angela Radulescu, Wikimedia Commons

Nhà văn Mỹ gốc Phi Toni Morrison, giải Nobel Văn học 1993, vừa qua đời tối 05/08/2019, tại bệnh viện thành phố New York, hưởng thọ 88 tuổi. Trong thông cáo báo chí ngày 06/08/2019, gia đình của nữ văn sĩ viết : « Toni Morrison đã ra đi nhẹ nhàng tối hôm qua trong vòng tay của gia đình và bè bạn ».

Trên trang twitter cá nhân của ông, cựu tổng thống Mỹ Barack Obama đã bày tỏ sự thương tiếc sâu sắc, đánh giá bà Morrison là « kho báu quốc gia ». Ông Obama viết : « Văn chương của bà là một thách thức tuyệt vời và sâu sắc đối với tâm thức và suy nghĩ về đạo đức của chúng ta. »

Kamala Harris, thượng nghị sĩ da đen đảng Dân Chủ, đang tranh quyền đại diện ra ứng cử tổng thống năm 2020, cũng bày tỏ sự tiếc nuối của bà : « Chúng ta vừa mất đi một trong những tiếng nói vĩ đại nhất và một trong những người kể chuyện hay nhất. Tác phẩm của bà đã cho chúng tôi động lực, hy vọng và sự tự do »,

Nhà văn của người da đen

Sinh ra trong một gia đình trước kia là nô lệ, bà Morrison được biết đến với tư cách nhà văn đại diện cho người da đen và là người dẫn đầu nền văn hóa Mỹ Phi. Lịch sử của người Mỹ gốc Phi xuyên suốt từ thời kỳ nô lệ đến khi được giải phóng được Morrison phản ánh trong những tác phẩm của bà.

Lãnh đạo tập đoàn Apple, Tim Cook, cũng viết trên trang twitter : « Cảm ơn Toni Morrison vì đã hé lộ vẻ đẹp trong thế giới của chúng ta »

Nghĩa vụ viết sách

Toni Morrison để lại nhiều câu nói nổi tiếng cho nhân loại, trong đó có câu : « Nếu bạn thích đọc quyển sách nào mà chưa được viết ra, thì nhiệm vụ của bạn là viết cuốn sách ấy. »

Trong suốt 60 năm sự nghiệp của mình, Toni Morrison đã viết 11 cuốn tiểu thuyết, các bài tiểu luận, các quyển sách dành cho trẻ em, 2 vở kịch và 1 vở opera. Morris cũng tham gia vào phê bình văn học và biên tập.

Bà là tác giả của các tác phẩm nổi tiếng như « Mắt biếc » (1970), « Sula » (1973), « Bài hát của Solomon » (1977). Bà còn được độc giả quốc tế biết đến qua tác phẩm « Người yêu dấu » (1987), tác phẩm mang về cho bà giải Pulitzer danh giá vào năm 1988.

Hoàng Thy Mai Thảo  
#888 Posted : Thursday, August 8, 2019 6:25:05 AM(UTC)
Hoàng Thy Mai Thảo

Rank: Advanced Member

Groups: Registered
Joined: 3/26/2011(UTC)
Posts: 15,227

Thanks: 6796 times
Was thanked: 2749 time(s) in 1940 post(s)
UserPostedImage
hongvulannhi  
#889 Posted : Thursday, August 8, 2019 10:10:04 AM(UTC)
hongvulannhi

Rank: Advanced Member

Groups: Registered
Joined: 3/18/2011(UTC)
Posts: 30,373

Thanks: 2461 times
Was thanked: 5299 time(s) in 3550 post(s)

Ý nghĩa của hình tượng sư tử trong nghệ thuật


Alastair Sooke

BBC Culture
30 tháng 12 2017

UserPostedImage

Bất cứ ai đến thăm Quảng trường Trafalgar ở London sẽ biết rằng du khách sẽ bị thu hút về phía một chỗ nhiều hơn tất cả các chỗ khác: bộ bốn bức tượng sư tử bằng đồng khổng lồ, mỗi tượng nặng bảy tấn, nằm dưới chân Cây Cột Nelson.

Những bức tượng này là do họa sỹ kiêm điêu khắc gia người Anh Edwin Landseer thiết kế và dựng lên vào năm 1867. Ông đã sử dụng thi thể của một con sư tử đã chết ở Vườn thú London làm mẫu tạc tượng.

Bộ tượng của Landseer nằm trong số những hình tượng sư tử nổi tiếng nhất trong nghệ thuật phương Tây.

Dĩ nhiên là còn nhiều những bức tượng khác nữa. Thật vậy, các nghệ sỹ đã khắc họa hình ảnh sư tử trong hàng ngàn năm qua đến mức là chúng trở thành một motif trang trí phổ biến đến mức người ta không còn để ý.

Chẳng hạn như sư tử thường xuất hiện như những người bạn đồng hành trung thành trong các bức vẽ về Thánh Jerome.

Rubens vẽ những bức săn sư tử rất cuốn hút. Delacroix cũng vậy. Trong bức 'Người Di-gan Ngủ' của Henri Rousseau (1897), một con sư tử dưới ánh trăng đánh hơi một nhân vật đang nằm ngủ bên cạnh cây đàn mandolin.

Một con sư tử có bộ lông da cam lộng lẫy đang đi rình mồi trên con đường bên ngoài một nhà tù ở Port of Spain trong một bức tranh vẽ tạo ảo giác của họa sỹ Scotland Peter Doig vẽ hồi năm 2015.

Hình ảnh sư tử là một thành phần chủ yếu trong thiết kế các huy hiệu. Bức tượng đồng cổ về con sư tử có cánh là biểu tượng của thành phố Venice. Cũng ở thành phố này, một con sư tử tráng lệ nửa thức nửa ngủ canh giữ bức tượng nhà điêu khắc Canova trong nhà thờ Santa Maria Gloriosa dei Frari.

Nói tóm lại, danh sách hình tượng sư tử trong nghệ thuật là vô hạn. Hồi đầu năm 2017, nhà điêu khắc Iran Parviz Tanavoli trông nom một cuộc triển lãm ở Tehran với hàng trăm hình ảnh sư tử nghệ thuật ở nước của ông. Một số hiện vật trưng bày có lịch sử cả ngàn năm.

Nhân Sư

Tất cả những sự thể hiện hình ảnh sư tử này có nghĩa gì? Và từ lúc nào mà chúng trở thành được ưa chuộng như thế? 'Sống cùng các vị Thần', tên của một cuộc triển lãm khám phá về niềm tin tôn giáo ở Bảo tàng Anh quốc, đã trả lời cho câu hỏi sau nếu không muốn nói là cả câu hỏi trước, bởi vì nó cho thấy sư tử là một đặc điểm thiết yếu trong ma trận các hình ảnh nghệ thuật từ những ngày đầu nghệ thuật xuất hiện.

UserPostedImage

Bằng chứng của việc này là một tác phẩm điêu khắc bằng ngà voi cao 31cm khắc họa một sinh vật mình người đầu sư tử được tạc từ chiếc ngà của một con voi ma mút từ 40.000 năm trước.

Các mảnh vỡ của bức tượng này được tìm thấy trong một hang đá ở tây nam nước Đức trong thế kỷ 20. Được phục dựng lại một cách gian khổ, ngày nay nó được gọi đơn giản là 'Nhân Sư'. "Đó là một kiệt tác," bà Jill Cook, người trông coi cuộc triển lãm và là một chuyên gia về nghệ thuật Kỷ Băng Hà, nhận xét. "Độc đáo đến không ngờ, tài tình về kỹ thuật và có một quyền lực tâm linh phi thường."

Theo như Cook giải thích, tính nghệ thuật của tác phẩm điêu khắc này rất đặc biệt: những bắp chân, dường như đứng nhón trên ngón chân, được xoay rất đẹp trong khi phía sau một cái tai chúng ta có thể nhìn thấy một 'nếp nhăn nhỏ'.

"Nếp nhăn này được tạo ra khi các cơ thu lại lúc con sử tử dỏng tai lên để lắng nghe," Cook cho biết. "Cho nên, con vật này đang tỉnh táo và đằng trước tai chúng ta có thể thấy ống tai. Nói cách khác, đây không phải là một con người đeo mặt nạ sư tử mà đó là một chiếc đầu sư tử rất chi tiết."

Bức tượng 'Nhân sư' nhiều khả năng dựa trên sự quan sát những con sư tử hang động châu Âu vốn, loài vật giờ đây đã tuyệt chủng nhưng trước kia sống rất nhiều dưới Kỷ Băng Hà, khi mà, theo lời Cook, chúng là 'thú săn mồi bậc cao'.

"Chúng ta biết rằng nó mô tả sinh vật hung dữ nhất trong tự nhiên và được tạo khắc bằng chất liệu từ động vật có vú lớn nhất," Cook giải thích. "Do đó, nó muốn nói về con người muốn tìm vị trí của mình trong thế giới tự nhiên để vượt qua hay có lẽ thậm chí định hình lại tự nhiên, hay vươn ra ngoài vũ trụ."

Sư tử trong nghệ thuật cổ đại

Bà nói tiếp: "Nhưng, một mặt, tôi không quan tâm nó có ý nghĩa là gì. Tất cả nghệ thuật đều có thông điệp của nó - và đây là một hình ảnh rất mãnh liệt vốn cho thấy cách trí tuệ con người hoạt động: kể chuyện, suy nghĩ và tìm cách tạo ý nghĩa cho cuộc sống."

Tác phẩm 'Nhân sư' có từ cách nay rất lâu - từ thuở hồng hoang mà lịch sử còn sơ khai - khoảng mấy chục ngàn năm trước khi loài người phát minh ra chữ viết. Một chuyến đi tham quan nhanh trong Bảo tàng Anh quốc cho thấy từ buổi bình minh của sử sách, hình tượng sư tử đã đóng một vai trò quan trọng trong nghệ thuật cổ đại.

UserPostedImage

Sư tử thường xuất hiện như một kẻ đồng hành trung thành trong các tranh vẽ Thánh Jerome - chẳng hạn như trong tác phẩm này của Sano di Pietro, hồi thế kỷ 15

Mới đây, một trong những đồng nghiệp của bà Cook là ông John Simpson, một nhà khảo cổ và là chuyên gia về Cận Đông, đã dắt tôi đi dạo một vòng những con sư tử cổ đại được ca ngợi nhất ở bảo tàng.

Chúng tôi đã gặp nhau ở Sân Lớn, bên cạnh một bức tượng được gọi là Sư tử Knidos, một tượng đá cẩm thạch khổng lồ có từ thời đỉnh cao của văn minh Hy Lạp.

Được tạo tác vào khoảng thời gian giữa thế kỷ 4 và thế kỷ 2 trước Công nguyên, bức tượng này từng nằm bên trên một lăng mộ ở thành phố biển Knidos, tây nam Thổ Nhĩ Kỳ. "Đối với tôi, điều tuyệt vời về con sư tử này," Simpson nói, "là nó là bằng chứng lớn nhất mà chúng tôi có về hiện tượng đôi mắt sư tử - bởi vì cặp mắt của nó ban đầu là được lắp thủy tinh".

Đối với Simpson, tượng sư tử này là một trong những motif quan trọng nhất của nghệ thuật cổ đại. "Sư tử thống lĩnh hệ động vật của Cận Đông cổ đại trong cả tự nhiên lẫn nghệ thuật từ cuối thiên niên kỷ thứ tư trước Công nguyên trở đi," ông giải thích. "Và trong nghệ thuật, có hai cách thể hiện khác nhau về sức mạnh của sư tử."

Hai cách thể hiện

Cách thể hiện thứ nhất, ông giải thích, rất phổ biến ở Ai Cập cổ đại và sau đó là Hy Lạp cổ đại như chúng ta thấy trong tác phẩm Sư tử Knido đầy trang trọng.

"Vào những thời kỳ này, các điêu khắc gia thể hiện sự hùng dũng và trang nghiêm của sư tử," ông giải thích. "Chúng trông đĩnh đạc giống như những con mèo được phóng đại."

Trong phòng trưng bày liền kề, ông chỉ cho tôi thấy một con sư tử bằng đá granite bóng loáng với cặp mắt cũng được lắp vào được tạo tác theo lệnh pharaoh Amenhotep III thuộc Vương triều 18, người cai trị Ai Cập trong suốt thế kỷ 14 trước Công nguyên. Nó trông điềm tĩnh và thanh thoát một cách đáng kinh ngạc.

UserPostedImage

Trong tác phẩm Người Di-gan ngủ của Henri Rousseau (1897), một con sư tử đánh hơi nhân vật đang nằm ngủ bên chiếc mandolin dưới ánh trăng

Tuy nhiên, theo Simpson, trong khoảng thời gian giữa Tân Vương quốc ở Ai Cập và thời kỳ văn minh Hy Lạp, sư tử được thể hiện trong nghệ thuật cổ đại dưới một hình thái rất khác.

"Nhất là dưới triều đại Assyria và Đế chế Achaemenid (Ba Tư), ý nghĩa biểu tượng của sư tử đã thay đổi triệt để và các nghệ sỹ trong thời kỳ này tìm cách khắc họa sự hung hăng và dữ dội của sư tử," ông cho biết. "Do đó, chúng được mô tả đang gầm thét, gầm ghè với hàm răng nhe ra."

Ông dẫn tôi đến một con sư tử canh gác khổng lồ nặng đến 15 tấn nằm trong cặp sư tử tượng trưng cho Ishtar, vị nữ thần chiến tranh dưới triều đại Assyria.

Cặp sư tử này từng nằm hai bên lối vào ngôi đền thờ thần Ishtar do Vua Ashurnasirpal II ở Nimrud (trị vì khoảng từ 883 đến 8559 trước Công nguyên) xây dựng. Đó là hình ảnh đáng sợ của sư tử với chiếc bờm và lớp da dày, bộ chân và móng vuốt mạnh mẽ và vẻ ngoài giận dữ như đang gầm thét.

"Ở đây là sự thể hiện sư tử 'hung dữ' - đó là một cách thể hiện hoàn toàn khác về sức mạnh sư tử," Simpson cho biết. "Đáng buồn là bức tượng còn lại trong cặp đã bị Daesh (tức Nhà nước Hồi giáo), phá hủy".

Simpson nói rằng sự thể hiện sư tử dữ dằn như thế đã rất thịnh hành: ở một chỗ khác, ông chỉ cho tôi một dãy những viên gạch tráng men trên đó có mô tả một con sư tử khác đang gầm gừ.

Tác phẩm này được sáng tác vào thời Vương quốc Babylon. Dáng bước đi ngạo nghễ, con sư tử từng được trang trí trong điện đặt ngai vàng của Vua Nebuchadnezzar II, người trị vì từ năm 605 cho đến năm 562 trước Công nguyên ở thành phố cổ đại Babylon mà ngày nay là Iraq.

Tàn sát sư tử

Tuy nthiên, đối với Simpson, thời kỳ hoàng kim của nghệ thuật về sư tử trong thế giới cổ đại phải là thời kỳ Vương quốc Tân Assyria vốn làm bá chủ Cận Đông từ thế kỷ 9 đến thế kỷ 7 trước Công nguyên.

Đi một quãng ngắn là chúng tôi tới một trong những kho báu của Bảo tàng Anh quốc: một tập hợp những bức tranh đắp nổi bằng thạch cao trên tường được lấy từ một cung điện của Triều đại Assyria ở Nineveh (khoảng từ 668 đến 627 trước Công nguyên). Chúng mô tả cuộc đi săn sư tử của Ashurbanipal, vị vua vĩ đại cuối cùng của Vương triều Assyria.

Simpson gọi loạt những cảnh có liên quan với nhau là 'bức tranh toàn cảnh về săn sư tử' với hình ảnh nhà vua và các cận thần của ông, với sự hỗ trợ của binh lính và những người giữ chó đang kìm giữ những con chó săn hung dữ, bắt đầu tàn sát sư tử. "Rõ ràng, đây là bối cảnh thực nơi họ giết sư tử - một phần của quanh cảnh tự nhiên được các họa sỹ gói gọn."

Đối với khán giả ngày nay, những sinh vật tội nghiệp khiến họ động lòng. Tuy nhiên Simpson nói chúng ta không nên cho rằng con người cổ đại cũng có cảm giác tương tự. "Tôi không chắc khán giả ở thời Assyria sẽ nhìn chúng với con mắt như thế," ông nói. "Điều đó sẽ làm suy yếu sức mạnh của nghệ thuật. Cuối cùng thì việc thể hiện một loạt những cảnh chết chóc sẽ làm nổi bật uy quyền của nhà vua."

Edited by user Thursday, August 8, 2019 10:13:15 AM(UTC)  | Reason: Not specified

Chỉ trong một phút giây hoài niệm
Dĩ vãng theo nhau lũ lượt về

hvln

Hoàng Thy Mai Thảo  
#890 Posted : Friday, August 9, 2019 11:18:29 AM(UTC)
Hoàng Thy Mai Thảo

Rank: Advanced Member

Groups: Registered
Joined: 3/26/2011(UTC)
Posts: 15,227

Thanks: 6796 times
Was thanked: 2749 time(s) in 1940 post(s)
UserPostedImage
Hoàng Thy Mai Thảo  
#891 Posted : Saturday, August 10, 2019 5:14:33 AM(UTC)
Hoàng Thy Mai Thảo

Rank: Advanced Member

Groups: Registered
Joined: 3/26/2011(UTC)
Posts: 15,227

Thanks: 6796 times
Was thanked: 2749 time(s) in 1940 post(s)
UserPostedImage
Hoàng Thy Mai Thảo  
#892 Posted : Saturday, August 10, 2019 7:14:42 AM(UTC)
Hoàng Thy Mai Thảo

Rank: Advanced Member

Groups: Registered
Joined: 3/26/2011(UTC)
Posts: 15,227

Thanks: 6796 times
Was thanked: 2749 time(s) in 1940 post(s)

Tuấn Thảo - RFI - Thứ Bảy, ngày 10 tháng 8 năm 2019

Mùa hạ ngập tràn ký ức nhạc Pháp

UserPostedImage
Khung cảnh mùa hạ trên hải đảo Porquerolles, miền nam nước Pháp
Ảnh: Tuấn Thảo / RFI

Kỷ niệm mùa hè "Souvenirs d'été" là tựa đề hai tuyển tập ca khúc chọn lọc với chủ đề mùa hạ. Bộ sưu tập này gồm tổng cộng 32 bài hát, đa phần là nhạc Pháp ăn khách trong những thập niên gần đây, qua phần thể hiện tái tạo phá cách của thế hệ nghệ sĩ trẻ thời nay.

Đối với những người yêu nhạc Pháp, bộ sưu tập "Souvenirs d'été" hẳn chắc sẽ gợi lại cho giới hâm mộ rất nhiều kỷ niệm đẹp với mùa hè, bởi vì có khoảng một phần ba các bài hát ghi âm riêng cho hai tuyển tập này đều cùng khai thác chủ đề ‘‘một thời yêu đương’’ và đó thường là những ca khúc thịnh hành từ đầu những năm 1960 trở đi.

Angèle, cô ca sĩ trẻ tuổi người Bỉ từng đoạt danh hiệu tài năng mới nhân kỳ trao giải thưởng âm nhạc Victoires de la Musique năm 2019, trở lại lần này với ca khúc ăn khách La Madrague của Brigitte Bardot. Clara Luciani, giọng ca hiện tượng của năm nay, từng được so sánh như một thần tượng Françoise Hardy thời đại, ghi âm lại ca khúc ‘‘Sous le soleil exactement’’ (Ngay dưới nắng gắt) của Serge Gainsbourg. Ban song ca Pépite tìm lại khung cảnh mùa hạ trên hòn đảo ngoài khơi vịnh Napoli để ngỏ "Lời chia ly" với thành phố Capri (Capri c'est fini).

Bộ sưu tập "Kỷ niệm mùa hè" (Souvenirs d'été) ra đời theo đề xuất của mạng nghe nhạc trực tuyến Deezer của Pháp. Thay vì đơn thuần phân phối các album và các bài hát sẵn có qua hình thức tải nhạc trực tuyến, mạng Deezer đã triệu mời giới nghệ sĩ trẻ của Pháp thời nay ghi âm lại các tình khúc mùa hè mà họ từng yêu thích, trong số này, có các gương mặt như Juliette Armanet, Thérapie Taxi, Kiddy Smile, Marie-Flore, hay là Bilal Hassani, ca sĩ từng đại diện cho nước Pháp nhân kỳ thi hát truyền hình châu Âu Eurovision 2019.

Nhờ vậy, mạng nghe nhạc này có được thêm những nội dung độc quyền, các bản nhạc không được phát hành qua CD mà chỉ được phổ biến trên mạng. Điều đó giúp cho Deezer tạo thêm một nét gì đó khá riêng biệt (rất là Pháp) so với các mạng phân phối khác như Spotify hay là Apple Music. Có lẽ cũng để tránh vướng mắc các vấn đề liên quan tới tác quyền, có khá nhiều ca khúc ghi âm cho dự án này chủ yếu xuất phát từ thập niên 1960 và nhất là những năm 1980.

Còn trong những thập niên gần đây có bài "Partir un jour" của nhóm 2Be3 và "Au Soleil" của nữ ca sĩ Jenifer. Về phía các bài hát ăn khách vào thập niên 1980, có L’Amour à la plage của nhóm Niagara hay là Duel au Soleil, một trong những tình khúc cực kỳ nổi tiếng của Étienne Daho qua phần thể hiện của ban nhạc trẻ BB Brunes.

Có một điều đáng ngạc nhiên là hầu hết các ca khúc trong bộ sưu tập "Kỷ niệm mùa hè" đều có lối hòa âm phá cách, và rốt cuộc khi nghe liền một mạch toàn bộ các bài hát, kết quả lại có vẻ rời rạc, khập khiễng, thiếu tính nhất quán. Nếu như về nội dung, sợi chỉ đỏ xuyên suốt vẫn là trời hạ, nắng ấm, biển xanh (Le Ciel, le Soleil et la Mer) và hầu như tất cả các hình ảnh đều xoay quanh vũ điệu biến tấy của mùa hè, thì ngược lại về mặt âm thanh lối chuyển thể phá cách lại không được êm ái nhẹ nhàng, lọt tai dễ dàng.

Ca sĩ Kiddy Smile ghi âm lại "Les Sunlights des Tropiques" của Gilbert Montagné theo điệu R&B, thay vì chọn điệu zouk của quần đảo Antilles. "L’Amour à la plage" được nhóm Alice & Moi chuyển từ cha cha sang thể điệu reggae. Còn ban nạc Thérapie Taxi ghi âm bản tình khúc bất hủ Aline (Gọi tên người yêu) của nam danh ca Christophe, nhưng không thể sánh bằng phiên bản phóng tác gần đây của Julien Doré hay là của chính tác giả Christophe.

Nhìn chung, bộ sưu tập "Kỷ niệm mùa hè" ngoài việc sử dụng các bản phối điện tử (và đôi khi nhóm sản xuất dùng hơi nhiều các phần chỉnh sửa âm thanh) cũng như lối phá cách, cho nên khi nghe giai điệu không còn được gần sát với nguyên tác, khiến cho giới yêu nhạc vàng những năm 1960 hay 1980 hơi bị hụt hẫng. Tuy nhiên vẫn có một số bài rất đạt nhờ vào tài nghệ hoà âm của các nhóm nhạc trẻ như Ofenbach và nhất là Bon Entendeur, đem lại một luồng gió thoáng mát dịu dàng, trong ký ức mùa hạ ngập tràn.
Hoàng Thy Mai Thảo  
#893 Posted : Sunday, August 11, 2019 2:35:11 AM(UTC)
Hoàng Thy Mai Thảo

Rank: Advanced Member

Groups: Registered
Joined: 3/26/2011(UTC)
Posts: 15,227

Thanks: 6796 times
Was thanked: 2749 time(s) in 1940 post(s)
UserPostedImage
hongvulannhi  
#894 Posted : Monday, August 12, 2019 2:38:45 AM(UTC)
hongvulannhi

Rank: Advanced Member

Groups: Registered
Joined: 3/18/2011(UTC)
Posts: 30,373

Thanks: 2461 times
Was thanked: 5299 time(s) in 3550 post(s)
UserPostedImage

Ước mơ thay đổi thế giới


8/13/2016 10:03:40 AM

Khi trẻ tuổi, được tự do nên trí tưởng tượng không có giới hạn, tôi ước mơ thay đổi thế giới.

(Nhà Thờ ở Westminster Abbey, nơi có mộ Vị Giám Mục và
''lời của Ngài'' được khắc trên đó vào thế kỷ 11.)

Khi lớn lên và khôn hơn, tôi thấy rằng thế giới sẽ không đổi thay. Vì thế, tôi hơi rút ngắn tham vọng (1) của mình và quyết định chỉ thay đổi đất nước của tôi, nhưng nó cũng có vẻ bất di bất dịch.

Khi dần dà đi vào những năm cuối đời, trong toan tính liều lĩnh sau cùng, tôi đành bằng lòng chỉ thay đổi gia đình tôi, những người thân thiết nhất với tôi, nhưng than ôi, họ lại không muốn tí nào chuyện đó.

Và, bây giờ, trên giường lâm chung, tôi hiểu ra rằng giá như tôi đã thay đổi bản thân mình trước, rồi làm gương thì tôi đã có thể thay đổi gia đình tôi.

Từ việc cổ xúy và khích lệ của họ, hẳn tôi đã có thể cải thiện đất nước mình và biết đâu chừng thậm chí tôi đã có thể thay đổi được thế giới.''

***

Tạm dịch từ bản tiếng Anh trong Video này: You're Part Of Everything There Is: Jordan Maxwell David icke Bashar … và ghi lại như sau:

In Westminster Abbey, the following words are found inscribed on the tomb of an 11th century Anglican Bishop:

''When I was young and free and my imagination had no limits, I dreamed of changing the world.

As I grew older and wiser I discovered the world would not change. So I shortened my sights somewhat and decided to change only my country, but it, too, seemed immovable.

As I grew into my twilight years, in one last desperate attempt, I settled for changing only my family, those closest to me, but alas, they would have none of it.

And now, as I lie on my deathbed, I suddenly realize: If I had only changed myself first, then by example I might have changed my family. From their inspiration and encouragement I would then have been able to better my country,

And who knows, I might have even changed the world.''

Đaminh Phan Văn Phước dịch
Chỉ trong một phút giây hoài niệm
Dĩ vãng theo nhau lũ lượt về

hvln

thanks 1 user thanked hongvulannhi for this useful post.
Hoàng Thy Mai Thảo on 8/12/2019(UTC)
Hoàng Thy Mai Thảo  
#895 Posted : Monday, August 12, 2019 4:44:35 AM(UTC)
Hoàng Thy Mai Thảo

Rank: Advanced Member

Groups: Registered
Joined: 3/26/2011(UTC)
Posts: 15,227

Thanks: 6796 times
Was thanked: 2749 time(s) in 1940 post(s)
UserPostedImage
Hoàng Thy Mai Thảo  
#896 Posted : Monday, August 12, 2019 5:25:56 AM(UTC)
Hoàng Thy Mai Thảo

Rank: Advanced Member

Groups: Registered
Joined: 3/26/2011(UTC)
Posts: 15,227

Thanks: 6796 times
Was thanked: 2749 time(s) in 1940 post(s)

100 năm ngày danh họa Renoir qua đời

Tuấn Thảo - RFI - ngày 12-08-2019

UserPostedImage
En 2012 déjà, le Musée d'Orsay présentait une exposition de Pierre-Augustin Renoir, mais sans le fils. Ici «Madame Charpentier et ses enfants».
AFP/Joël Saget

Năm 2019 đánh dấu đúng 100 năm ngày danh họa Auguste Renoir vĩnh biệt cõi trần. Nhiều viện bảo tàng ở Pháp nhân dịp này cùng lần lượt tổ chức các sinh hoạt để vinh danh bậc thầy Renoir, một trong những nhân vật tiêu biểu của trường phái Ấn tượng.

Cách đây một thế kỷ, danh họa Renoir (1841-1919) qua đời tại Cagnes-sur-Mer, hưởng thọ 78 tuổi. Từ năm 60 tuổi trở đi, do sức khỏe ngày càng yếu vì chứng bệnh viêm khớp, nên danh họa Renoir đã mua ở miền nam nước Pháp một căn biệt thự (Domaine des Collettes) để an hưởng những năm tháng cuối đời.

Sau ngày ông mất, biệt thự này trở thành Viện bảo tàng Renoir. Ngoài việc tổ chức hai cuộc triển lãm theo chuyên đề "tuổi thơ", bảo tàng Renoir còn tổ chức trong mùa hè nhiều cuộc thi vẽ có trao giải thưởng. Vào đúng ngày giỗ của ông (03/12), một cây cổ thụ 100 tuổi sẽ được trồng ngay trong vườn của Domaine des Collettes.

Về phía các bảo tàng ở vùng Yvelines, có tổng cộng 5 thị trấn (Port-Marly, Chatou, Croissy-sur-Seine, Louveciennes và Bougival) đã cùng hợp tác với nhau để thực hiện một chương trình kỷ niệm có trọng lượng ngang tầm với sự kiện. Trong khoảng thời gian 1868-1910, danh họa Renoir vẫn thường xuyên về thăm bố mẹ ông ở Louveciennes.

Tìm nguồn cảm hứng trong những ngôi làng bên bờ sông Seine

Cũng như nhiều bạn hữu hay nghệ sĩ cùng thời, trong đó có Sisley, Pissarro, Morisot hay Monet, danh họa Renoir đặc biệt yêu chuộng các ngôi làng hay thị trấn hiền hòa bên bờ sông Seine. Các nghệ sĩ trường phái Ấn tượng đã vẽ rất nhiều về phong cảnh bờ sông thơ mộng, đến nỗi giờ đây ở hai vùng Hauts-de-Seine và Yvelines đều có những ‘‘Lối dạo chơi của các họa sĩ ấn tượng’’ (La Promenade des Impressionistes).

Bản thân danh họa Renoir thường xuyên lui tới quán chèo thuyền Grenouillère tại Croissy-sur-Seine, các đêm khiêu vũ ngoài trời (Bal des Canotiers) tại Bougival, nhà hàng Fournaise trên đảo Chatou nay đã trở thành một viện bảo tàng.

Những tháng năm hạnh phúc ấy đã gợi hứng cho Renoir vẽ hơn 50 bức tranh để thể hiện một nghệ thuật sống. Đỉnh điểm của giai đọan này là bức tranh Le Déjeuner des Canotiers (Bữa tiệc trưa của khách du ngoạn trên thuyền), đã trở thành một trong những bức tranh sơn dầu nổi tiếng nhất mọi thời đại.

Trong chương trình sinh hoạt của 5 thị trấn từng được Renoir vẽ trong tranh, có cả triển lãm hội họa, các xưởng sáng tạo, các chuyến tham quan lần theo vết chân của họa sĩ, các buổi chiều hè chèo thuyền du ngoạn, bên cạnh các buổi liên hoan ca nhạc và khiêu vũ ngoài trời. Mục đích vẫn là tái tạo khung cảnh thời các họa sĩ Ấn tượng, các hàng quán guinguette dọc bờ sông, nơi thực khách thưởng thức nhâm nhi một chút rượu trắng dưới giàn hoa leo.

Về phía thị trấn Essoyes, viện bảo tàng vùng Aube tuy không lớn bằng các địa phương khác, nhưng vẫn tổ chức một liên hoan để tưởng nhớ nghệ sĩ đã đem lại cho ngôi làng này một lượng khách tham quan đáng kể vào mỗi dịp nghỉ lễ. Trong vòng ba thập niên, vào mỗi mùa hè, danh họa Renoir đều cùng với vợ (Aline Charigot) về Essoyes nghỉ ngơi. Thị trấn này là nguyên quán của vợ ông, và đôi vợ chồng đã mua một căn nhà lớn từ những năm 1890. Sau này, khi sức khỏe yếu dần, ông mới về sống ở miền nam nước Pháp.

Sáng tác cho đến hơi thở cuối cùng

Lúc sinh tiền, danh họa Auguste Renoir đã vẽ hơn 4 ngàn bức tranh. Sức sáng tạo của ông không còn được dồi dào sau khi chứng bệnh viêm khớp phát sinh năm ông ngoài 60 tuổi. Do căn bệnh ngày càng trầm trọng, ông đã buộc phải thay đổi bút pháp để thích nghi với bệnh tình. Ông kẹp bảng màu vào thành ghế xe lăn, cây cọ thì được cột chặt bằng dây vào cánh tay họa sĩ.

Giai thoại kể rằng, trước khi ông mất, ông đã muốn vẽ một lần cuối dù nằm liệt trên giường bệnh, chiếc bình hoa đặt bên khung cửa sổ, nắng xế chiều càng làm cho màu sắc thêm rực rỡ, đem lại chút ấm áp giữa bầu trời mùa đông. Cho dù tác phẩm ấy không được hoàn thành, nhưng ông vẫn nở một nụ cười mãn nguyện, vì chưa bao giờ ông nhìn thấy một ánh sáng lung linh dịu dàng đến như vậy.

Hoàng Thy Mai Thảo  
#897 Posted : Tuesday, August 13, 2019 12:11:05 AM(UTC)
Hoàng Thy Mai Thảo

Rank: Advanced Member

Groups: Registered
Joined: 3/26/2011(UTC)
Posts: 15,227

Thanks: 6796 times
Was thanked: 2749 time(s) in 1940 post(s)
UserPostedImage
Hoàng Thy Mai Thảo  
#898 Posted : Wednesday, August 14, 2019 1:22:09 AM(UTC)
Hoàng Thy Mai Thảo

Rank: Advanced Member

Groups: Registered
Joined: 3/26/2011(UTC)
Posts: 15,227

Thanks: 6796 times
Was thanked: 2749 time(s) in 1940 post(s)
UserPostedImage
Hoàng Thy Mai Thảo  
#899 Posted : Wednesday, August 14, 2019 5:46:25 AM(UTC)
Hoàng Thy Mai Thảo

Rank: Advanced Member

Groups: Registered
Joined: 3/26/2011(UTC)
Posts: 15,227

Thanks: 6796 times
Was thanked: 2749 time(s) in 1940 post(s)

Minh Anh - RFI - Thứ Tư, ngày 14 tháng 8 năm 2019

Những lá bài « lạ lùng » tại bảo tàng Issy-les-Moulineaux

UserPostedImage
Bảo tàng các trò chơi đánh bài của Pháp, Issy-les-Moulineaux.RFI/Tiếng Việt

Mùa hè đến rồi ! Đây cũng là lúc giở các hộp bài cũ kỹ cất trong các góc tủ, ngách ngăn kéo, để vui thú cùng gia đình và bạn bè một ván bài ta-rô, một ván tú lơ khơ, hay xì dách gì đó. Nhưng bạn có biết rằng những chất bài (cơ, rô, chuồn/tép/nhép và bích) và hai lá joker (phăng teo) cũng như các mặt hình là đến từ đâu hay không ?

Không gian kiến trúc hiện đại, cách thức trình bày mô phạm, bảo tàng các trò đánh bài của Pháp nằm tại Issy-les-Moulineaux, ngoại ô phía Tây Paris. Đây là một trong những bảo tàng hiếm hoi trên thế giới về lịch sử các quân bài. Ông Gwenael Beuchet, phụ trách bảo quản di sản, cho RFI Tiếng Việt biết bảo tàng được thành lập từ một phát hiện rất tình cờ:

« Ý tưởng thành lập bảo tàng bắt nguồn từ phát hiện của một cựu quản thủ bảo tàng, tên là Agnès Barbier. Bà tìm thấy trong sở lưu trữ một kho cất giữ các bộ bài do một nhà sưu tập sống tại Issy , ông Louis Chardonneret trao tặng. Trong số này, tuy không nhiều, người ta tìm thấy một vài bộ bài khá hấp dẫn. Đặc biệt là bản khắc in bài theo mẫu vẽ Paris đầu thế kỷ XVI.

Trên bản khắc này, chúng tôi thấy có hình vẽ các quân bài chữ đã được đặt tên. Trong các quân bài của Pháp hiện nay, điểm đặc biệt là các quân bài chữ như Già (R/K tùy theo tiếng Pháp hay tiếng Anh), Đầm (D/Q) và Bồi (V/J) đều có một cái tên.

Sau đó, một cuộc triển lãm đã được tổ chức năm 1986. Và chính quyền thành phố, sau cuộc triển lãm này, đã quyết định thành lập một bảo tàng về bộ bài chơi vào năm 1989. Và bảo tàng được khánh thành vào tháng 12/1997. »

Trò tiêu khiển, đối tượng sáng tác

Hơn 15.000 hiện vật được trưng bày tại bảo tàng, trong đó có khoảng gần 9.000 trò đánh bài, cùng với nhiều hiện vật khác, triển lãm của bảo tàng Issy-les-Moulineaux cùng với sự kết hợp của Thư viện Quốc gia BnF, được chia thành hai không gian chính.

Phần không gian thứ nhất dành để giới thiệu các bộ bài « biến tấu » (dùng cho mục đích sư phạm, quảng cáo, tuyên truyền...), các trò chơi tập thể như trò Người Sói hay trò Bảy gia đình hay những bộ bài nghệ sĩ... Tại đây, người xem không chỉ được chiêm ngưỡng những lá bài do nhiều nghệ sĩ tên tuổi thực hiện, mà còn được ngắm những vật dụng có hoa văn trang trí là những lá bài, vài bộ trang phục lấy cảm hứng từ những mẫu vẽ các lá bài, chẳng hạn như bộ trang phục tuyệt đẹp được thiết kế riêng cho dàn múa ballet Nga…

Sáng tạo nghệ thuật đã có ngay từ những ngày đầu xuất hiện trò chơi. Đó có thể là do những bộ bài này được thực hiện theo yêu cầu của giới quý tộc hay giới tiểu tư sản, những người có điều kiện tài chính. Một trong những báu vật của bảo tàng là một lá bài được vẽ bằng tay rất khéo có từ những năm 1450. Có thể nói, « đó là một món đồ chơi hấp dẫn đến mức làm cho nhiều nghệ sĩ để ý tới. Họ biến đổi các gương mặt, các chữ số để tạo ra những bộ bài độc đáo ».

Đặc biệt, sự sáng tạo dồi dào đã tạo nên nét đặc trưng cho các bộ bài trong thế kỷ XIX. Người xem có thể nhận thấy có hai cách sử dụng không ngờ đến : Thứ nhất là những lá bài hình lõa thể trong suốt chỉ có thể nhìn thấy dưới ánh đèn thật sáng và thứ hai là những lá bài để cười hay giải trí. Có thể nói, với giới nghệ sĩ, bộ bài chơi không chỉ là vật dụng tiêu khiển nữa, mà còn là một đối tượng nghệ thuật.

Nguồn gốc Trung Hoa ?

Không gian thứ hai dành để nói về các kiểu loại bài trên thế giới, quy trình sản xuất, các vật dụng đi kèm với trò chơi, và nhất là lịch sử xuất hiện các trò đánh bài. Theo ông Gwenael Beuchet, châu Âu và châu Á vẫn là những chiếc nôi lớn của các trò chơi này: « Những chiếc nôi chính của trò đánh bài chủ yếu là châu Âu và châu Á. Ở châu Á, có những nước chính như Iran, Ấn Độ, Trung Quốc, Việt Nam và Nhật Bản... Đây là những cơ sở chính có truyền thống lâu đời sáng tạo ra các trò đánh bài mà chúng tôi giới thiệu ở đây ».

UserPostedImage
Bản khắc bằng đá bài Ta-rô.
RFI/Tiếng Việt

Theo khảo cứu từ những văn bản cổ, tại châu Âu, trò đánh bài được nhắc đến lần đầu từ nửa cuối thế kỷ XIV.

« Những bộ bài đầu tiên có lẽ xuất hiện tại châu Âu trong những năm 1360 – 1370. Nhưng chúng tôi vẫn chưa tìm được một bằng chứng cụ thể nào có từ thời kỳ này. Chúng tôi chỉ thấy đề cập đến trong các văn bản cổ. Nhưng chúng tôi cũng nhận thấy là trò chơi này xuất hiện lần đầu, đúng hơn là được đề cập đến tại Tây Ban Nha, Ý rồi sau đó được phổ biến nhanh chóng ra toàn châu Âu, như Thụy Sỹ, Pháp, Đức hay Anh Quốc ».

Có một câu hỏi luôn được đặt ra và cho đến giờ các nhà nghiên cứu vẫn chưa tìm được lời giải đáp thỏa đáng : Trò chơi này thật sự bắt nguồn từ đâu ? Về điểm này, ông Gwenael Beuchet cho biết giới nghiên cứu hiện vẫn còn rất mù mờ: « Bản thân những bộ bài này người ta cũng không rõ bắt nguồn từ đâu. Nhưng có một số tác giả thời kỳ đó có nói về những bộ bài đến từ các xứ sở Hồi Giáo, chủ yếu là từ đế chế Mameluk, trải rộng từ Ai Cập đến Syria. Những trò đánh bài này rất có thể đến châu Âu, qua những con đường giao thương với Venise, Vienna hay Barcelona ».

Nhưng cũng những giả thuyết cho rằng nguồn gốc của trò chơi này là đến từ Trung Quốc: « Sớm hơn nữa có lẽ đến từ Trung Quốc, nhưng rủi thay chúng tôi lại thiếu các bằng chứng xác thực. Hiện tại, những bộ bài cổ mà chúng tôi có được, trong bộ sưu tập các bộ bài trên thế giới, tất cả những bộ xưa nhất đều được tìm thấy ở châu Âu ».

Những mẫu bài độc đáo

Bất kể nguồn gốc có là từ đâu, nhưng khi đến châu Âu những trò chơi này đã bị biến đổi về mẫu vẽ và quy tắc chơi sao cho phù hợp với văn hóa từng quốc gia, thậm chí từng vùng miền ở mỗi nước mà trò chơi này đi qua. Tại châu Âu, người ta tìm thấy nhiều biến thể khác nhau, tập trung xung quanh ba ngữ hệ chính với những biểu tượng hình mẫu đặc trưng.

UserPostedImage
Bài theo ngữ hệ Đức có các chất: Chuông, Cơ, Lá, Tua.
RFI/Tiếng Việt

Xuất hiện đầu tiên hết là ngữ hệ Latinh có các chất : Cây gậy, đồng tiền, thanh gươm và chiếc cốc (Tây Ban Nha, Ý). Tiếp đến là ngữ hệ Đức với các chất : chuông, cơ, lá, tua (một số vùng ở Đức, ở Ý, Hungary, Cộng hòa Séc, Slovakia). Cuối cùng là ngữ hệ Pháp mà các chất như cơ, rô, chuồn/tép/nhép, bích vốn dĩ rất quen thuộc với người Việt Nam (Pháp, Bỉ, Hà Lan, các nước nói tiếng Anh, các nước Bắc Âu, một số địa phương ở Đức và Ý...).

Hình chân dung trên các lá bài có ý nghĩa gì ? Bài Tây biểu tượng cho sự khác biệt về xã hội với thời kỳ Trung Cổ, đứng đầu là quân Vua (Già trong cách gọi của người Việt Nam), quân Hậu (Đầm) và Hiệp sĩ (Bồi). Điều đáng chú ý là có những cái tên gắn liền với các hình chân dung. Đó là những gương mặt dũng sĩ (nam hay nữ), được trích từ các tập sách nhân vật anh hùng trong các tiểu thuyết thời Trung Cổ.

UserPostedImage
Bộ khắc hình người theo mẫu vẽ Anh - Mỹ.
RFI/Tiếng Việt

Về điểm này, ông Gwenael Beuchet cho rằng ý nghĩa của các gương mặt trên các lá bài cũng không rõ ràng : « Những hình người trên các bộ bài Pháp phần đông mang tên các nhân vật như Charles, Alexandre, Cesar, Hector… chủ yếu đến từ các tiểu thuyết trung đại. Những nhân vật này được cho là trích từ bộ sưu tập các nhân vật anh hùng, những người hiệp sĩ. Nhưng có đến 12 gương mặt, rồi còn có cả quân Hậu nữa, và người ta không có đủ hình ảnh các dũng sĩ trên các lá bài. Do vậy, đây có lẽ chỉ là một nguồn cảm hứng, nhưng điều này cũng chưa đủ giải thích hết tất cả. »

Rồi theo thời gian, những cái tên trên lá bài cũng thay đổi, hòa trộn giữa các nền văn hóa cho đến khi ra đời một mẫu mới vào thế kỷ XV gọi là mẫu Paris thịnh hành chủ yếu ở Paris và các vùng miền bắc nước Pháp. Và đến thế kỷ XIX, dưới triều đại Napoleon III, mẫu Paris trở thành mẫu chung phát hành ra toàn quốc và xuất khẩu ra nước ngoài. « Trước khi đến Việt Nam, bộ bài Pháp xuất khẩu sang Anh Quốc ở đó họ cũng chơi bộ bài có các chất cơ, rô, chuồn, bích, hay như sang Bỉ, Hà Lan, phía bắc nước Đức, các nước Bắc Âu, rồi Nga nữa. Sau đó nữa thì ra toàn thế giới. »

UserPostedImage
Bộ bài 100 thi sĩ của Nhật Bản.
RFI/Tiếng Việt

Không chỉ là trò tiêu khiển, bài để chơi còn là những công cụ tuyên truyền. Trong suốt cuộc Cách Mạng Pháp, các quân bài Vua, Hậu không còn vương miện, thay vào đó là những chiếc mũ đỏ phơ-ri-gi (xứ Phơ-ri-gi, tiểu Á, nhưng là biểu tượng của cách mạng Pháp).

Ngoài những bộ bài cổ của Pháp, người xem còn được khám phá nhiều bộ bài kỳ lạ chẳng giống như những gì được thấy như hiện nay, tùy theo từng vùng địa lý. Chẳng hạn như bài chơi của Tây Ban Nha, lá Đầm được thay bằng hình Kỵ sĩ. Ở Ấn Độ là những lá bài thẻ hình tròn. Người Nhật Bản còn độc đáo hơn là đánh bài bằng thi ca. Bộ bài 100 thi sĩ bao gồm 200 lá, được trưng bày cùng với chiếc hộp bằng gỗ sơn thếp vàng trông rất thanh lịch.

Thời bình có những bộ bài thời bình. Đến thời chiến, bộ bài cũng được tỉa gọt gọn gàng, nhưng không kém phần xinh xắn để có thể song hành cùng người lính trong mỗi chiến dịch !

UserPostedImage
Một bộ bài bằng gỗ do một người lính khắc vẽ trong cuộc Thế Chiến lần II.
RFI/Tiếng Việt

Hoàng Thy Mai Thảo  
#900 Posted : Thursday, August 15, 2019 1:02:50 AM(UTC)
Hoàng Thy Mai Thảo

Rank: Advanced Member

Groups: Registered
Joined: 3/26/2011(UTC)
Posts: 15,227

Thanks: 6796 times
Was thanked: 2749 time(s) in 1940 post(s)
UserPostedImage
UserPostedImage

Edited by user Thursday, August 15, 2019 1:07:11 AM(UTC)  | Reason: Not specified

Users browsing this topic
Guest (6)
56 Pages«<4344454647>»
Forum Jump  
You cannot post new topics in this forum.
You cannot reply to topics in this forum.
You cannot delete your posts in this forum.
You cannot edit your posts in this forum.
You cannot create polls in this forum.
You cannot vote in polls in this forum.